Hai Bà Trưng – Ngọn cờ khởi nghĩa giữa buổi đầu dựng nước

Trưng Trắc và Trưng Nhị là hai chị em gắn liền với một trong những cuộc nổi dậy lớn đầu tiên trong lịch sử Việt Nam chống chính quyền Đông Hán. Năm 40 sau Công nguyên, từ vùng Mê Linh, Hai Bà Trưng tập hợp các thủ lĩnh địa phương và nhân dân đứng lên chống lại chính quyền đô hộ. Cuộc khởi nghĩa nhanh chóng lan rộng, nhiều thành trì ở các quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam và Hợp Phố được giành lại.

Sau thắng lợi ban đầu, Trưng Trắc được tôn làm vua, thường gọi là Trưng Vương, đặt trung tâm chính quyền tại Mê Linh. Hai Bà tiếp tục tổ chức việc cai quản vùng đất vừa giành lại, trong bối cảnh nhà Đông Hán chuẩn bị lực lượng để tái chiếm.

Năm 42, nhà Đông Hán cử Mã Viện đem quân sang đàn áp cuộc khởi nghĩa. Quân Hai Bà Trưng chống trả trong một thời gian dài, lần lượt lui về các căn cứ như Cổ Loa và Cấm Khê. Đến năm 43, cuộc khởi nghĩa thất bại. Những ghi chép về cái chết của Hai Bà có sự đan xen giữa sử liệu và truyền thuyết dân gian; truyền thống phổ biến kể rằng Hai Bà đã gieo mình xuống sông Hát để không rơi vào tay quân địch.

Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng chỉ tồn tại trong thời gian ngắn, nhưng đã trở thành một dấu mốc quan trọng trong lịch sử Việt Nam. Hình tượng Trưng Trắc và Trưng Nhị được tưởng niệm tại nhiều di tích, trong đó có Đền Hai Bà Trưng ở Hạ Lôi, Mê Linh.