Hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa (Năm 40)

Đầu thế kỷ I, dân tộc ta rơi vào thảm cảnh dưới ách đô hộ nghiệt nghiệt của nhà Hán. Thái thú Tô Định nổi tiếng tàn bạo và tham lam vô độ, liên tục tước đoạt tài nguyên, bóp nghẹt đời sống nhân dân và âm mưu đồng hóa văn hóa đất Việt. Nhằm dập tắt ngọn lửa chống đối đang nhen nhóm trong các Lạc tướng, Tô Định đã tàn nhẫn sát hại Thi Sách — chồng của Trưng Trắc. Tuy nhiên, hành động tàn bạo ấy không hề làm nhụt chí mà ngược lại, càng bùng nổ ngọn lửa căm thù ngút ngàn.

Mùa xuân năm 40, biến đau thương thành hành động, Trưng Trắc cùng em gái là Trưng Nhị chính thức phất cờ khởi nghĩa tại cửa sông Hát Môn (nay thuộc Phúc Thọ, Hà Nội). Trước giờ xuất quân, Hai Bà đã đọc lời thề thiêng liêng đi vào lịch sử: "Một xin rửa sạch nước thù / Hai xin dựng lại nghiệp xưa họ Hùng / Ba kẻo minh điều tì nữ / Bốn xin vẹn toàn gia thất". Lời thề hòa quyện giữa nợ nước và thù nhà đã lay động lòng người, tạo nên nguồn sức mạnh tinh thần phi thường.

Khởi nghĩa Hát Môn nhanh chóng nhận được sự hưởng ứng mãnh liệt của nhân dân khắp nơi. Dưới sự chỉ huy kiệt xuất của Hai Bà cùng hàng loạt nữ tướng tài ba như Lê Chân, Thánh Thiên, Bát Nạn, nghĩa quân tiến công như vũ bão. Từ Hát Môn, quân ta thừa thắng xông lên đánh chiếm Mê Linh, rồi tiến xuống đập tan trung tâm chính quyền đô hộ tại thành Luy Lâu (Bắc Ninh). Hốt hoảng trước khí thế quật cường của nghĩa quân, Thái thú Tô Định phải cắt tóc, cạo râu, cải trang thành dân thường tháo chạy nhục nhã về nước. Chỉ trong một thời gian ngắn, toàn bộ 65 thành trì vùng Lĩnh Nam được giải phóng hoàn toàn.

Khởi nghĩa thắng lợi rực rỡ, Trưng Trắc lên ngôi vua, xưng là Trưng Vương, đóng đô tại Mê Linh. Đây là cuộc khởi nghĩa đầu tiên trong lịch sử chống Bắc thuộc, không chỉ đập tan ách đô hộ của nhà Hán mà còn khẳng định tinh thần quật cường, ý chí tự chủ mãnh liệt và vai trò lịch sử vĩ đại của phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước.