Hai Bà Trưng – Trưng Trắc và Trưng Nhị
Hai Bà Trưng lãnh đạo cuộc khởi nghĩa lớn chống chính quyền Đông Hán năm 40, giành quyền tự chủ trong một thời gian.
Trưng Trắc và Trưng Nhị là hai chị em, quê ở vùng Mê Linh, thuộc khu vực Hà Nội và Vĩnh Phúc ngày nay. Hai bà sống vào thời kỳ nước ta chịu sự cai trị của nhà Đông Hán.
Chồng của Trưng Trắc là Thi Sách, một thủ lĩnh địa phương. Theo sử liệu, Thi Sách bị Thái thú Tô Định giết. Sau sự kiện này, Trưng Trắc cùng em gái Trưng Nhị đứng lên tổ chức lực lượng chống chính quyền Đông Hán.
Năm 40, cuộc khởi nghĩa bùng nổ tại Mê Linh. Nghĩa quân nhanh chóng giành được nhiều thành trì ở khu vực Giao Chỉ và các quận lân cận.
Cuộc khởi nghĩa phát triển nhanh chóng và nhận được sự tham gia của nhiều thủ lĩnh địa phương.
Trưng Trắc lên ngôi, thường được gọi là Trưng Nữ Vương, và đóng đô tại Mê Linh.
Tuy nhiên, nhà Đông Hán quyết định đàn áp cuộc khởi nghĩa. Năm 42, Mã Viện được cử đem quân sang Giao Chỉ.
Quân Đông Hán có lực lượng mạnh và được tổ chức tốt. Sau nhiều trận chiến, nghĩa quân Hai Bà Trưng dần thất thế.
Năm 43, cuộc khởi nghĩa thất bại. Hai Bà Trưng hy sinh.
Dù thời gian giành quyền tự chủ không kéo dài, cuộc khởi nghĩa năm 40 là một sự kiện đặc biệt quan trọng trong lịch sử Việt Nam.
Hai Bà Trưng trở thành biểu tượng về vai trò của phụ nữ trong lịch sử dân tộc. Hình ảnh hai nữ thủ lĩnh cưỡi voi ra trận đã trở thành một biểu tượng quen thuộc trong văn hóa Việt Nam.
Ngày nay, nhiều đền thờ Hai Bà Trưng vẫn được bảo tồn, tiêu biểu là khu di tích Hai Bà Trưng ở Mê Linh và đền Hai Bà Trưng tại Hà Nội.
