Hai Bà Trưng và di sản để lại cho các thế hệ tiếp nối

Bình minh trên dòng sông Hát hai nghìn năm trước không chỉ đón nhận ánh nắng của đất trời, mà còn chứng kiến một giọt nước mắt cất lên thành lời thề bất tử. Đó là nơi tiếng trống đồng Mê Linh vang vọng, đánh thức hào khí Đông Sơn đã bị đè nén suốt hơn hai thế kỷ thuộc Hán, mở ra trang sử chói lọi nhất về tinh thần quật cường của dân tộc Việt: Khởi nghĩa Hai Bà Trưng.

Nhà Hán cai trị Giao Chỉ bằng chính sách tàn bạo, ra sức đồng hóa, vơ vét sản vật và áp đặt luật lệ hà khắc. Thái thú Tô Định nổi tiếng tham lam, tàn bạo, gieo rắc tai ưng lên khắp xóm làng. Trong bầu không khí ngột ngạt ấy, tại vùng đất Mê Linh địa linh nhân kiệt, Trưng Trắc và Trưng Nhị - hai người con gái của Lạc tướng vùng Mê Linh - đã lớn lên trong lòng căm thù giặc sâu sắc. Họ không chỉ thừa hưởng dòng máu anh hùng của Hùng Vương mà còn đem lòng yêu quê hương, giỏi võ nghệ, am tường binh pháp.

Khi Thi Sách - chồng bà Trưng Trắc, Lạc tướng vùng Chu Diên - đứng lên chống lại gieo hầm tai họa và bị Tô Định giết hại, ngọn lửa uất hận đã bùng lên thành cơn bão táp lịch sử. Không hề chùn bước trước tang tóc, Hai Bà Trưng đã biến đau thương thành hành động. Năm 40 sau Công nguyên, trên bến sông Hát, lời thề trận mạc vang lên đanh thép:

“Một xin rửa sạch nước thù,

Hai xin dựng lại nghiệp cũ họ Hùng,

Ba kẻo hại giặc gạt thầm,

Bốn xin vẹn toàn trước sau lời thề.”

Hình ảnh hai vị nữ tướng cưỡi voi chiến, vai khoác chiến áo, tay vung gươm lệnh mở đường cho quân sĩ tiến lên đã trở thành biểu tượng kiêu hùng bất diệt. Từ Mê Linh, tiếng trống trận nhanh chóng lan rộng khắp cõi Nam. Các vị thủ lĩnh, hào kiệt khắp nơi - phần lớn là những nữ anh hùng kiệt xuất như Lê Chân, Thánh Thiên, Bát Nát - đã nô nức hội quân под lá cờ đại nghĩa.

Chỉ trong một thời gian ngắn, nghĩa quân như thác lũ cuồn cuộn quét sạch các quận Mê Linh, Cổ Loa, rồi thẳng tiến công phá thủ phủ Luy Lâu. Trước sức mạnh vô song của lòng dân, Thái thú Tô Định kinh hoàng phải cắt tóc, cạo râu, giả dạng dân thường trốn chạy về Trung Quốc. Hơn 65 thành trì vùng Giao Chỉ được giải phóng hoàn toàn. Đất nước sạch bóng quân thù, Trưng Trắc lên ngôi vua, xưng là Trưng Vương, đóng đô tại Mê Linh, xá thuế cho dân ba năm, tái lập nền độc lập dân tộc sau hơn hai trăm năm đắm chìm trong đêm tối Bắc thuộc.

Dù sau đó, trước sức mạnh dũng mãnh và mưu mô nham hiểm của Mã Viện - do nhà Hán cử sang - cuộc kháng chiến gặp nhiều tổn thất, Hai Bà Trưng đã chiến đấu đến hơi thở cuối cùng và gieo mình xuống dòng sông Hát để giữ trọn khí tiết, song khí tiết kiêu hùng của hai bà không bao giờ mất đi.

Di sản mà Hai Bà Trưng để lại cho các thế hệ tiếp nối là vô giá:

+ Tượng đài độc lập tiên phong: Cuộc khởi nghĩa là mốc sơn chói lọi chứng minh rằng dân tộc Việt Nam không bao giờ chịu chịu kiếp nô lệ, đặt nền móng cho tinh thần tự chủ suốt chiều dài lịch sử.

+ Lực lượng nữ quyền vượt thời đại: Hai Bà Trưng là những nữ anh hùng đầu tiên trên thế giới lãnh đạo một cuộc khởi nghĩa toàn dân và lên ngôi vương. Khí phách của hai bà chính là nguồn cội cho truyền thống "giặc đến nhà đàn bà cũng đánh" của người phụ nữ Việt Nam.

+ Ngọn lửa kiên cường bất khuất: Lời thề sông Hát và tinh thần Mê Linh đã trở thành dòng máu nóng chảy trong tim các thế hệ cháu con, từ Lý Bôn, Ngô Quyền, Trần Hưng Đạo cho đến thời đại Hồ Chí Minh.

Ngày nay, khi dòng sông Hát vẫn êm đềm chảy qua những bãi bồi xanh ngát, đền thờ Hai Bà Trưng tại Mê Linh hay Phúc Thọ vẫn nghi ngút khói hương. Khí hùng của Hai Bà Trưng không chỉ nằm trong những trang sử vàng hay những câu thơ truyền tụng, mà vẫn đang tiếp tục tiếp sức cho dân tộc Việt Nam vươn mình, khẳng định bản lĩnh và vị thế trên trường quốc tế.