Hai Bà Trưng và lời thề trên đất Mê Linh

Hai Bà Trưng, Trưng Trắc và Trưng Nhị, là hai chị em thuộc dòng dõi Lạc tướng ở Mê Linh, vùng đất nay thuộc Hà Nội và Vĩnh Phúc. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống đứng đầu địa phương, hai bà từ nhỏ đã được rèn luyện cả về võ nghệ lẫn ý chí. Bấy giờ, đất nước đang nằm dưới ách thống trị của nhà Đông Hán. Chính quyền đô hộ ngày càng siết chặt sự cai trị, đời sống nhân dân cực khổ, nhiều hào trưởng và người dân bản địa nuôi lòng bất bình. Trưng Trắc kết duyên với Thi Sách, con trai Lạc tướng huyện Chu Diên. Hai gia đình vốn có thế lực ở vùng đất phía Bắc, vì vậy cuộc hôn nhân càng làm cho người Hán lo ngại trước khả năng liên kết của các hào trưởng người Việt. Khi Thi Sách bị viên Thái thú Tô Định giết hại, nỗi đau riêng của Trưng Trắc hòa vào nỗi căm phẫn chung của nhân dân. Mùa xuân năm 40, Trưng Trắc cùng em gái Trưng Nhị dựng cờ khởi nghĩa ở Hát Môn. Hào kiệt và nhân dân từ nhiều nơi kéo về Mê Linh hưởng ứng. Nghĩa quân nhanh chóng tiến đánh các trị sở của chính quyền Đông Hán. Từ Mê Linh, nghĩa quân tiến xuống Luy Lâu, trung tâm chính trị quan trọng của chính quyền đô hộ. Trước sức tiến công mạnh mẽ, Tô Định phải bỏ chạy về phương Bắc. Chỉ trong một thời gian ngắn, chính quyền Đông Hán ở nhiều vùng bị tan rã, 65 thành trì được giải phóng theo sử cũ. Trưng Trắc được suy tôn làm vua, đóng đô ở Mê Linh, dựng lại chính quyền của người Việt. Nền độc lập ấy không kéo dài lâu. Nhà Hán lập tức chuẩn bị một đạo quân lớn do Mã Viện chỉ huy tiến xuống đàn áp. Năm 42, quân Hán tiến vào nước ta, từng bước đẩy nghĩa quân vào thế khó khăn. Hai Bà Trưng cùng quân sĩ chiến đấu quyết liệt nhưng cuối cùng không thể chống lại lực lượng vượt trội của Mã Viện. Cuộc khởi nghĩa thất bại vào năm 43. Dù chỉ giành được quyền tự chủ trong một thời gian ngắn, cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng đã trở thành một trong những trang sử đặc biệt của dân tộc. Lần đầu tiên trong lịch sử, một cuộc khởi nghĩa quy mô lớn chống chính quyền đô hộ được đặt dưới sự lãnh đạo của hai người phụ nữ. Từ Mê Linh, ngọn cờ của Hai Bà Trưng đã trở thành biểu tượng cho ý chí không chịu khuất phục của người Việt qua hàng nghìn năm lịch sử.