Hai bàn tay trắng và chuyến tàu vĩ đại từ Bến Nhà Rồng

Những năm đầu thế kỷ 20, đất nước ta chìm trong đêm đen của ách đô hộ thực dân Pháp. Hàng loạt các phong trào yêu nước từ Cần Vương đến Đông Du, từ khởi nghĩa nông dân đến bạo động vũ trang đều lần lượt thất bại, bị dìm trong biển máu. Giữa bối cảnh bế tắc ấy, có một chàng thanh niên 21 tuổi mang tên Nguyễn Tất Thành đã có một nhãn quan chính trị vượt thời đại: Không thể dựa vào ngoại bang để cầu viện, mà phải tự mình đi sang phương Tây, xem họ làm thế nào rồi trở về giúp đồng bào mình.

Để thực hiện hoài bão lớn lao ấy, Nguyễn Tất Thành từ miền Trung lặn lội vào Sài Gòn. Trước ngày lên đường, người thanh niên ấy rủ một người bạn thân tên là Lê đi cùng. Anh Lê do dự hỏi: "Nhưng chúng ta lấy đâu ra tiền mà đi?".

Không một giây ngần ngại, Nguyễn Tất Thành giơ hai bàn tay ra, dõng dạc nói một câu tạc vào lịch sử: "Đây, tiền đây! Chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì để sống và để đi".

Anh Lê vì lo sợ những chặng đường gian khổ phía trước nên đã không đủ can đảm bước tiếp. Nhưng Nguyễn Tất Thành thì không bỏ cuộc. Ngày 5 tháng 6 năm 1911, tại bến Nhà Rồng, chàng thanh niên ấy chính thức bước lên con tàu buôn mang tên Amiral Latouche-Tréville của Pháp với cái tên giả là Văn Ba, xin làm nghề phụ bếp.

Đó là một công việc cực kỳ cực nhọc. Hàng ngày, anh Ba phải thức dậy từ 4 giờ sáng, cọ rửa hàng trăm chiếc nồi chảo bám đầy dầu mỡ, nhặt rau, vác than bùn dưới hầm tàu nóng hầm hập, làm việc quần quật đến tận 9-10 giờ đêm. Tiền lương ít ỏi, sóng to gió lớn của đại dương nhiều lúc làm người thanh niên thư sinh ấy gầy rộc đi. Thế nhưng, đằng sau chiếc tạp dề lấm lem và đôi bàn tay chai sần ấy là một khối óc vĩ đại không ngừng học hỏi. Mỗi đêm khi xong việc, anh Ba lại chong đèn tự học tiếng Pháp, đọc sách báo để tìm hiểu về thế giới. Chuyến tàu năm ấy đã khởi đầu cho một hành trình 30 năm bôn ba khắp năm châu bốn bể, để rồi tìm ra ánh sáng chân lý giải phóng dân tộc, trở thành vị lãnh tụ vĩ đại: Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Hình ảnh hai bàn tay trắng của chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành tại bến Nhà Rồng là một trong những biểu tượng rực rỡ nhất về tinh thần tự lập và ý chí vươn lên. Gấp lại câu chuyện của lịch sử, thế hệ học sinh và đoàn viên hôm nay nhận ra một triết lý vô giá: Mọi thành công vĩ đại đều bắt đầu từ những nỗ lực tự thân gian khổ nhất. Đất nước hôm nay đã hội nhập, con đường ra thế giới của thanh niên không còn là những hầm tàu chở than tối tăm, mà là những chuyến bay, những suất học bổng, những diễn đàn công nghệ quốc tế. Thế nhưng, câu hỏi "Tiền đâu?" hay "Khả năng đâu?" vẫn luôn là rào cản cản bước nhiều người trẻ. Bài học từ Bác Hồ năm xưa nhắc nhở chúng ta rằng: Không có hoàn cảnh nào là bế tắc, chỉ cần có một ý chí sắt đá và sẵn sàng dùng "hai bàn tay" của chính mình để lao động, học tập thì mọi ước mơ lớn lao nhất đều có thể trở thành hiện thực.