Hai câu chuyện về “Nữ chúa miền Tây”

Trong vô số câu chuyện về Bà mẹ Việt Nam anh hùng, Anh hùng LLVT nhân dân Trần Thị Quang Mẫn, chuyện mẹ giả trai tòng quân đi đánh giặc luôn được nhắc tới nhiều nhất.

Tên khai sinh của mẹ Mẫn là Trần Thị Sáu. Mẹ sinh năm 1927 tại xã Vĩnh Thạnh, huyện Giồng Riềng, tỉnh Kiên Giang. Là con thứ 6 trong gia đình, ngay từ thuở nhỏ, cô Sáu đã thể hiện nhiều sự khác biệt so với bạn đồng lứa. Sáu cao lêu nghêu, toàn chơi những trò của con trai như: Trèo cây hái dừa, đánh lộn, thi dượt dưới nước. Thậm chí, có lần cha cô Sáu là ông Hai Phước ra thăm đồng đã sững người, không thể tin vào mắt mình khi thấy đứa con gái 13 tuổi đang dẫn đầu đoàn… đua trâu.

Ở xã Vĩnh Thạnh thời ấy không có trường dạy chữ. Cha cô Sáu lại là người ham chữ nghĩa nên ông cho mời thầy về dạy chữ Quốc ngữ cho các con và bọn trẻ trong xóm. Biết đọc, biết viết, Sáu lục tung cả tủ sách của cha, đọc không sót cuốn nào. Những trang sử về Bà Trưng, Bà Triệu, Lê Lợi, Nguyễn Trãi, Bùi Thị Xuân, Nguyễn Huệ, truyện “Hoa Mộc Lan tòng chinh”… thổi bùng trong lòng Sáu ước mơ cầm súng chiến đấu chống lại những kẻ theo chân thực dân Pháp đàn áp nhân dân. Biết tin bác Năm Cọp, một người bà con nổi tiếng với nghề săn cá sấu, săn cọp ở rừng U Minh mở lò dạy võ, Sáu lẳng lặng chẳng nói với cha mẹ, trốn đến xin học. Sáu học võ tinh tấn hơn cả đám con trai. Có hôm tự luyện võ trong vườn chuối nhà mình, lên cơn cao hứng, cô tung cước, chém tay, hạ sạch cả vườn. Ông Hai Phước về thấy những thân chuối gãy gục ngổn ngang. Bực quá, ông ra lệnh cho mấy bà chị quản Sáu trong buồng tối, không cho đi luyện võ nữa. Giấc mơ thành cao thủ vẫn chưa nguôi, đêm ngủ giữa các chị, Sáu ngủ mơ tung quyền cước, các chị lộn sạch xuống… đất.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 nổ ra đã thổi bùng ngọn lửa yêu nước trong lòng Sáu. Năm 1946, thực dân Pháp quay lại, giày xéo đất nước ta. Sáu quyết trở thành đội viên Vệ quốc đoàn. Cô lẳng lặng rủ em gái Bảy Trâm trốn nhà đi tập trận cùng với trai làng. Chuyện lộ ra, không biết bao lần Sáu bị ông Hai Phước đánh cho những trận đòn nhừ tử. Nhưng ý chí được tòng quân luôn nung nấu trong đầu Sáu. Cô quyết tâm trốn nhà theo Vệ quốc đoàn.

Lần thứ nhất, khi Sáu và em gái lén mang túi xách trốn đến điểm đóng quân cách nhà khoảng một cây số thì bị người cha huy động lực lượng trong gia đình bắt mang về. Hai chị em bị cha nhốt kín trong nhà. Lần thứ hai, sau khi dặn em chạy theo mình, Sáu vừa phóng ra khỏi nhà mấy chục mét thì cha đã cầm con dao chạy theo lôi về. Tiện con dao trong tay, ông chặt cụt món tóc dài óng ả của Sáu. Ông còn dọa sẽ tự sát nếu hai chị em bỏ đi lần nữa.  

Sự ngăn cản quyết liệt của người cha càng làm tăng quyết tâm của Sáu. “Đất không chịu trời thì trời chịu đất”, biết không thể ngăn cản con, ông Hai Phước đành bảo: “Đã quyết đi phải mần cho ngon, đừng để tiếng xấu ba má phải chịu nghe con”.

Sáu và em Bảy Trâm gia nhập Vệ quốc đoàn. Bảy Trâm đi học làm y tá. Sáu vốn không thích nữ công gia chánh, chỉ ham trực tiếp cầm súng đánh giặc nên định xin vào Trường Quân chính quân khu. Tuy nhiên lúc đó, trường chỉ nhận con trai. Sáu quyết định giả trai bằng cách cắt tóc cua, quấn chặt ngực, tập dáng đi khệnh khạng, phơi nắng, dầm mưa cho nước da đen cháy. Cô còn đào một cái lỗ dưới đất, ngày nào cũng úp mặt xuống gào hết cỡ cho bể giọng, nói được tiếng khàn đục như con trai. Chưa hết, để chắc chắn không bị phát hiện, Sáu lấy tên là Trần Quang Mẫn. Cô tập uống rượu, hút thuốc rê phì phèo, làm những việc của đàn ông như: Lợp lá, sửa nhà… Những lúc đi tắm, Mẫn lén khi không có ai. Lúc đi ngủ, cô không dám đánh trần lăn lóc như đám con trai mà chui vào nóp, quấn chăn ngủ lấy cớ vì… “sợ ruồi”.

“Đàn ông hơn cả đàn ông”, năm 1947, Sáu Mẫn được chọn đi học ở Trường Quân chính Quân khu 9. Thế nhưng, việc học tập không yên lành. Đơn vị của Mẫn liên tục được huy động chi viện cho quân ta. Ngay trận đánh đầu tiên, Sáu Mẫn đã lập công lớn. Hôm đó, quân địch về càn trên địa bàn xã Vĩnh Thạnh. Nằm dưới hào, Sáu Mẫn bình tĩnh rê nòng súng hướng về một tên địch đi ngông nghênh giữa đường. Nhận lệnh: “Bắn!” của người chỉ huy, cô siết cò. Tên địch ôm ngực loạng choạng, để rơi khẩu súng và lao đầu xuống vệ đường. Kể từ ấy, Sáu Mẫn chiến đấu khắp vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Cùng những chiến công, cô đã được đề bạt từ chiến sĩ lên tiểu đội trưởng, rồi trung đội trưởng…