Hai chuyến đi của Trung tướng Nguyễn Bình: vào Nam, ra Bắc
Vị Trung tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân, từ Hưng Yên vào Nam Bộ năm 1945 rồi ngã xuống ở Campuchia năm 1951.
Chuyến đi thứ nhất là chuyến vào Nam. Nguyễn Bình, tên khai sinh Nguyễn Phương Thảo, sinh ngày 30/7/1908 ở Yên Mỹ, Hưng Yên (một số tài liệu ghi 1906). Năm 1927, ông vào Sài Gòn hoạt động, gia nhập Việt Nam Quốc dân đảng; năm 1929 bị bắt và đày ra Côn Đảo, nơi ông giác ngộ đường lối của Đảng Cộng sản. Tháng 3/1945, ông đề nghị tấn công đồn Bần Yên Nhân ở quê nhà. Sau ngày 23/9/1945, khi Pháp nổ súng tái chiếm Nam Bộ, ông vào Thủ Dầu Một và triệu tập Hội nghị quân sự Nam Bộ, bàn việc thống nhất các lực lượng vũ trang tự phát; ông giữ chức Chỉ huy Bộ, ủy viên Xứ Quân ủy. Chuyến đi thứ hai là chuyến ra Bắc. Tháng 6/1951, ông được triệu tập về Trung ương, rời Tân Uyên cùng 22 chiến sĩ bảo vệ, đi vòng qua đất Campuchia. Trưa 29/9/1951, ông bị phục kích và hy sinh, khi mới bốn mươi ba tuổi; các nguồn ghi địa điểm là Stung Treng hoặc Ratanakiri. Ông là vị Trung tướng đầu tiên và cũng là vị tướng liệt sĩ đầu tiên của Quân đội nhân dân. Tháng 2/2000, đoàn tìm mộ liệt sĩ gặp một già làng nhớ đã chôn cất “ông lớn” năm 1951.
