Hai khoảng trống dưới mái nhà tranh

Có những người mẹ cả đời chưa từng ra khỏi lũy tre làng, bàn chân quanh năm ngập dưới bùn sâu của ruộng sình Bình Chánh, nhưng tấm lòng lại bao la như biển rộng. Mẹ Lê Thị Mai, sinh năm 1909 tại mảnh đất giàu truyền thống ấp 4, xã Hưng Long, là một người mẹ như thế. Thuộc tầng lớp nhà nông chất phác, cuộc đời mẹ gắn liền với luống rau, đồng lúa và mái nhà tranh vách đất. Mẹ sinh được ba người con, gồm một con gái và hai con trai. Cuộc sống dẫu còn nhiều gian khó, đói nghèo nhưng dưới sự nuôi nấng, bảo bọc của mẹ, các con đều khôn lớn, mang trong mình dòng máu kiên cường, bất khuất của quê hương.

Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn khốc liệt nhất, xã Hưng Long trở thành vùng vành đai đỏ chịu nhiều bom cày đạn xới. Chứng kiến xóm làng bị tàn phá, người dân vô tội phải ngã xuống dưới gót giày viễn chinh, ngọn lửa yêu nước đã bùng cháy trong lòng những người con của mẹ. Không ngần ngại nguy hiểm, cả hai người con trai là anh Nguyễn Văn Hai và anh Nguyễn Văn Bê đã tạm biệt mẹ già, dứt áo tòng quân, dấn thân vào cuộc chiến sinh tử để giành lại độc lập cho dân tộc.

Chiến tranh tàn khốc và bụi thời gian đã làm nhòa đi những trang giấy, không còn lưu giữ chính xác ngày sinh hay năm hy sinh của hai anh. Thế nhưng, lịch sử địa phương vẫn khắc ghi tinh thần quả cảm của anh Nguyễn Văn Hai và anh Nguyễn Văn Bê. Trên các chiến trường miền Nam rực lửa, hai anh đã cùng đồng đội bám trụ từng công sự, vượt qua biết bao đêm đông lạnh giá, những trận đói quay đói quắt trong rừng sâu để chiến đấu với kẻ thù. Trong những trận càn quét khốc liệt của Mỹ - Ngụy, hai người con trai yêu quý của mẹ đã chiến đấu kiên cường đến hơi thở cuối cùng và anh dũng nằm lại dưới lòng đất mẹ.

Hai người con trai đi mãi không về. Hai vành tang trắng nối tiếp nhau thắt chặt lấy trái tim người mẹ già. Ở tuổi xế chiều, nỗi đau mất đi hai khúc ruột thịt như vắt cạn những giọt nước mắt cuối cùng của mẹ Lê Thị Mai. Mỗi mùa mưa bão đi qua mái nhà tranh ấp 1, nhìn hai khoảng trống mênh mông trong gia đình, lòng mẹ lại đau thắt. Nhưng vượt lên trên nỗi đau cá nhân, mẹ hiểu rằng sự hy sinh của các con là để cho màu xanh của lúa, của hòa bình được hồi sinh trên mảnh đất Hưng Long yêu dấu.

Mẹ Lê Thị Mai trút hơi thở cuối cùng vào ngày 15 tháng 10 năm 1982. Mẹ ra đi khi đất nước đã hoàn toàn thanh bình, non sông liền một dải, mang theo niềm tự hào về những người con anh hùng. Để ghi nhận những cống hiến vĩ đại và sự hy sinh thầm lặng của mẹ, ngày 30 tháng 01 năm 2015, Chủ tịch nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành quyết định số 192/QĐ/CTN chính thức truy tặng danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” cho mẹ Lê Thị Mai.

Hôm nay, chiến tranh đã lùi xa vào quá khứ, những vết thương bom đạn ngày nào nay được thay thế bằng những con đường trải nhựa phẳng tắp và những ngôi nhà khang trang. Tại số nhà A45/1 ấp 4, xã Hưng Long, anh Nguyễn Hữu Tiến – cháu nội của mẹ – vẫn đang trang trọng gìn giữ nếp nhà cũ, thay mặt gia đình phụ trách tờ cúng và làm giỗ cho mẹ vào ngày 15 tháng 10 hằng năm.

Trên bàn thờ nghi ngút hương trầm, tấm bằng Tổ quốc ghi công mang số hiệu HCM 7473A của liệt sĩ Nguyễn Văn Hai và số hiệu HCM 22291 của liệt sĩ Nguyễn Văn Bê được đặt trang nghiêm hai bên chân dung của mẹ. Khói hương bảng lảng như sợi dây kết nối giữa quá khứ và hiện tại, nhắc nhở thế hệ con cháu hôm nay về một người mẹ vĩ đại, về hai người lính kiên trung đã hiến dâng trọn vẹn tuổi xuân cho dáng đứng độc lập, tự do của Tổ quốc.