Hai lần tiễn biệt – một đời thầm lặng của mẹ VNAH Nguyễn Thị Xe
Giữa thôn Thái Mông, xã Quang Thành, thị xã Kinh Môn, nay thuộc xã Nam An Phụ , thành phố Hải Phòng có một căn nhà cấp bốn giản dị, lặng lẽ nép mình bên những hàng cây quen thuộc của làng quê Bắc Bộ. Căn nhà không rộng, không sang, nhưng luôn ấm áp bởi hơi người và ký ức. Ở nơi trang trọng nhất, hai tấm Bằng “Tổ quốc ghi công” và Danh hiệu cao quý “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” lặng lẽ treo trên tường như những nén hương không tắt – minh chứng cho một cuộc đời đã hiến dâng trọn vẹn cho đất nước.
Chủ nhân của căn nhà ấy là mẹ Vũ Thị Xe, nay đã 91 tuổi. Mái tóc bạc trắng, lưng đã còng theo năm tháng, nhưng trong đôi mắt mẹ vẫn ánh lên sự kiên cường của một người phụ nữ đã đi trọn chiều dài những cuộc chiến tranh của dân tộc.
Ngày đất nước còn chia cắt, mẹ Xe cũng như bao người vợ, người mẹ nơi hậu phương, tiễn chồng ra trận với ước mong giản dị: đất nước sớm im tiếng súng, gia đình được đoàn tụ. Nhưng chiến tranh không chiều lòng người. Năm 1968, tin dữ từ chiến trường báo về: chồng mẹ – liệt sĩ Vũ Văn Ân – đã anh dũng hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Nỗi đau xé lòng ấy mẹ lặng lẽ nuốt vào trong, không than khóc nhiều, bởi mẹ hiểu: có hàng vạn gia đình cũng đang chịu chung mất mát như mình.
Những tưởng nỗi đau ấy là tận cùng, thì hơn mười năm sau, đất nước lại đứng trước thử thách mới. Năm 1979, chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc nổ ra. Người con trai của mẹ – Vũ Văn Sáng – đã xung phong nhập ngũ. Mẹ lại một lần nữa gói ghém nước mắt vào lòng. Nỗi đau cũ chưa kịp nguôi, nhưng mẹ không ngăn con, cũng không kể với ai về nỗi lo của mình. Mẹ lặng lẽ tiễn con lên đường, như năm nào đã tiễn chồng ra trận.
Cuối năm 1979, tin dữ lần thứ hai lại tìm đến. Anh Vũ Văn Sáng đã hy sinh, để lại cho mẹ khoảng trống không gì bù đắp nổi. Từ ấy, mẹ trở thành người mẹ hai lần tiễn biệt, tiễn chồng – tiễn con, tiễn đi những gì thân thương nhất của đời mình cho Tổ quốc.
Chiến tranh qua đi, mẹ Xe ở lại với ký ức và nỗi nhớ. Nhưng trong sự mất mát ấy, mẹ không cô đơn. Gặp chúng tôi trong bộ quân phục người lính, mẹ xúc động, hai hàng nước mắt cứ lặng lẽ rơi. Mẹ nắm chặt tay, nghẹn ngào nói:
“Các con đến thăm, mẹ mừng lắm. Mẹ có nỗi đau riêng, nhưng bù lại mẹ vui vì mẹ còn có hàng chục người con là đồng chí, đồng đội của chồng và con luôn ở bên mẹ…”
Nhiều năm qua, mẹ luôn nhận được sự quan tâm, chăm lo của cấp ủy, chính quyền địa phương, đặc biệt là lực lượng vũ trang tỉnh Hải Dương. Từ khi được Nhà nước phong tặng Danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, mẹ được cán bộ, chiến sĩ LLVT tỉnh nhận phụng dưỡng, thường xuyên thăm hỏi, động viên, chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ hằng tháng. Với mẹ, đó không chỉ là sự giúp đỡ vật chất, mà còn là tình cảm, là sự tiếp nối nghĩa tình của những người lính hôm nay đối với những người đã ngã xuống.
Những việc làm thầm lặng nhưng bền bỉ của cán bộ, chiến sĩ LLVT tỉnh Hải Dương – từ phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”, “Chăm sóc, phụng dưỡng Bà mẹ Việt Nam Anh hùng”, đến việc xây dựng nhà tình nghĩa, khám chữa bệnh, tặng sổ tiết kiệm – chính là lời tri ân sâu sắc nhất gửi tới mẹ và những gia đình đã hiến dâng xương máu cho độc lập, tự do của Tổ quốc.
Cuộc đời mẹ Vũ Thị Xe không có những trang viết hào nhoáng, nhưng lại là một bản anh hùng ca lặng thầm. Hai lần tiễn biệt – một đời hy sinh. Từ nỗi đau riêng, mẹ đã góp phần làm nên hòa bình hôm nay. Và trong căn nhà nhỏ nơi thôn Thái Mông ấy, ngọn lửa yêu nước, đức hy sinh của người mẹ Việt Nam anh hùng vẫn âm thầm cháy mãi, soi sáng cho các thế hệ mai sau con đường của lòng biết ơn và trách nhiệm.


