Hải Lăng: Truyền Kỳ Về Người Mẹ "Thép" Và Vùng Đất Anh Hùng

Sinh năm 1923, từ tuổi đôi mươi, Mẹ Vui cùng chồng là liệt sĩ Lê Hồi đã dấn thân vào con đường cách mạng, thực hiện các nhiệm vụ liên lạc, che giấu cán bộ và đào hầm bí mật ngay trong lòng đối phương.

Năm 1949, chồng Mẹ hy sinh. Tuy nhiên, nỗi đau mất bạn đời khi còn rất trẻ không làm Mẹ lùi bước. Mẹ một mình nuôi con trai duy nhất là Lê Thịnh, vừa làm cha, làm mẹ, vừa tiếp tục công việc nuôi giấu cán bộ giữa cảnh bom đạn triền miên.

Năm 1969, Mẹ phải gánh chịu nỗi đau tột cùng thứ hai khi người con trai duy nhất, anh Lê Thịnh, cán bộ kinh - tài hoạt động bí mật, ngã xuống trong trận chiến ác liệt ở tuổi 22. Dù "cả người như mềm ra", nhưng lý tưởng cách mạng đã giúp Mẹ vượt qua: "Nghĩ con hy sinh cho Tổ quốc, mẹ không được phép ngã."

Từ năm 1966 đến 1972, chiến trường Hải Thượng vô cùng nóng bỏng. Mẹ Vui nhiều lần bị bắt và đánh đập dã man khi đang ở gần các hầm bí mật. Đỉnh điểm là vụ giữa tháng 11 năm 1968, khi Mẹ bị tra tấn tàn bạo bằng gậy gộc, đổ nước xà phòng vào mũi miệng để ép khai vị trí 17 cán bộ chiến sĩ đang ẩn nấp ngay dưới hầm. Đáp lại tất cả chỉ là sự im lặng bất khuất của người phụ nữ "thép". Mẹ kể: "Có lúc chúng đánh đến ngất đi, tỉnh lại rồi đánh tiếp, nhưng nghĩ đến đồng đội đang ẩn nấp, mẹ quyết không mở miệng."

Với những đóng góp to lớn và sự hy sinh cao cả, năm 1994, Mẹ Đào Thị Vui được phong tặng danh hiệu Mẹ Việt Nam Anh hùng, cùng với Huân chương Kháng chiến hạng nhì và Huân chương Độc lập hạng ba.

Mẹ Vui là người con còn sống sót cuối cùng trong số 95 Mẹ Việt Nam Anh hùng của xã Hải Thượng cũ – một con số đặc biệt đối với vùng đất nằm ở vị trí chiến lược, luôn là mục tiêu đánh phá ác liệt nhất của địch. Sự kiên trung của những người mẹ Hải Thượng – đào hàng trăm hầm bí mật, tiễn con ra chiến trường rồi không đón con về, nhưng vẫn tiếp tục công việc cách mạng – đã góp phần lớn lao vào dòng chảy cách mạng mạnh mẽ.

Nhờ tinh thần bất khuất đó, năm 1969, Hải Thượng được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân giải phóng, là xã anh hùng đầu tiên của Quảng Trị. Ngày nay, xã đã xây dựng Khu tưởng niệm Mẹ Việt Nam Anh hùng để tri ân 95 người mẹ vĩ đại. Giữa nơi đặt di ảnh của các Mẹ và những người con đã hy sinh, có một vị trí thiêng liêng chưa đặt di ảnh, đó chính là vị trí dành cho Mẹ Vui.

Bí thư Đảng ủy xã Hải Lăng, ông Nguyễn Quang Hải, khẳng định: “Mẹ là niềm tự hào của địa phương và là ký ức sống về lịch sử đấu tranh của quê hương.”