Hai mối tình đi cùng cuộc đời Đại tướng Võ Nguyên Giáp

Trong cuộc đời Đại tướng Võ Nguyên Giáp, bên cạnh những năm tháng chiến đấu và cống hiến cho đất nước còn có hai mối tình đặc biệt. Một là tình yêu tuổi trẻ với Nguyễn Thị Quang Thái – người vợ đầu cũng là một chiến sĩ cách mạng đã hy sinh trong nhà tù Hỏa Lò. Hai là cuộc hôn nhân kéo dài nhiều thập niên với Đặng Bích Hà – người phụ nữ đã lặng lẽ đồng hành cùng ông qua những năm tháng gian khó và cho đến cuối đời.

Mối tình đầu bắt đầu từ một cuộc gặp trên chuyến tàu

Năm 1929, Võ Nguyên Giáp lần đầu gặp Nguyễn Thị Quang Thái trên chuyến tàu từ Vinh vào Huế. Khi ấy, Quang Thái còn rất trẻ nhưng đã tham gia hoạt động cách mạng và được biết đến là một người năng nổ, nhiệt huyết. Trước cuộc gặp, Võ Nguyên Giáp từng nghe các đồng chí trong tổ chức nhắc đến cô gái là em của nữ chiến sĩ Nguyễn Thị Minh Khai.

Sau đó, hai người còn có thêm những lần gặp gỡ trong quá trình hoạt động cách mạng. Ban đầu, tình cảm chưa lập tức nảy nở. Giữa họ trước hết là sự đồng chí, đồng lòng trên con đường đấu tranh. Chính những năm tháng cùng hoạt động và chia sẻ lý tưởng đã khiến tình yêu dần hình thành.

Hai người kết hôn khi Quang Thái mới 20 tuổi. Tuy đã thành vợ chồng nhưng cả hai đều dành phần lớn tâm trí cho hoạt động cách mạng. Họ từng chủ động trì hoãn chuyện sinh con trong nhiều năm để có thể tiếp tục hoạt động và cùng nhau cống hiến.

Cuộc chia ly không ai biết là lần cuối

Cuối năm 1939, tình hình đàn áp của thực dân Pháp ngày càng khốc liệt. Võ Nguyên Giáp phải chuyển sang hoạt động bí mật, sau đó được cử sang Trung Quốc.

Trong hoàn cảnh phải xa chồng, Nguyễn Thị Quang Thái vẫn động viên ông lên đường thực hiện nhiệm vụ. Bà hiểu rằng trước mắt là một thời cơ quan trọng của cách mạng và chồng mình cần phải tiếp tục con đường đã lựa chọn.

Hai người khi ấy không thể biết rằng cuộc chia tay ấy sẽ trở thành lần cuối cùng họ được ở bên nhau.

Năm 1942, Nguyễn Thị Quang Thái bị thực dân Pháp bắt và bị kết án 16 năm tù. Trong thời gian bị giam giữ, dù chịu nhiều hình thức tra tấn, bà vẫn giữ vững khí tiết, không khai báo những thông tin liên quan đến tổ chức.

Năm 1944, bà qua đời trong nhà tù Hỏa Lò sau thời gian bị giam cầm và kiệt sức. Do đang hoạt động bí mật nên Võ Nguyên Giáp không biết tin vợ bị bắt. Mãi đến tháng 4/1945, khi trở về nước và dự Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ tại Hiệp Hòa, ông mới hay tin người vợ và người đồng chí của mình đã hy sinh. Tin dữ khiến ông bàng hoàng, bỏ dở cuộc họp và sang một phòng khác.

Cuộc hôn nhân đầu tiên khép lại trong một sự chia ly đau đớn, nhưng hình ảnh Nguyễn Thị Quang Thái vẫn trở thành một phần ký ức sâu sắc trong cuộc đời Đại tướng.

Đặng Bích Hà – cô bé năm nào trở thành người bạn đời

Người phụ nữ thứ hai gắn bó với Võ Nguyên Giáp là Đặng Bích Hà, con gái Giáo sư Đặng Thai Mai.

Hai người thực ra đã biết nhau từ rất lâu trước khi trở thành vợ chồng. Khi còn nhỏ, Bích Hà từng sống trong gia đình Giáo sư Đặng Thai Mai – nơi Võ Nguyên Giáp có thời gian sinh sống và hoạt động trong những năm ở Vinh.

Khi ấy, Võ Nguyên Giáp xem Bích Hà như một cô em nhỏ. Những ngày luyện tập thể thao ở Hà Nội, ông từng đưa cô bé đi cùng. Trên những chặng đường ấy, ông kể cho Bích Hà nghe về Quang Thái – người khi đó là người yêu và sau này trở thành người vợ đầu của ông.

Một câu nói vui của Võ Nguyên Giáp với cô bé Bích Hà khi còn nhỏ rằng ông sẽ cưới Hà bằng một đĩa xôi và một con gà. Nhiều năm sau, lời nói tưởng như một câu đùa ấy lại trở thành sự thật.

Một cuộc hôn nhân bắt đầu trong những năm đất nước đầy biến động

Sau Cách mạng Tháng Tám, Võ Nguyên Giáp và Đặng Bích Hà gặp lại nhau trong một hoàn cảnh hoàn toàn khác.

Lúc này, Võ Nguyên Giáp đã trải qua mất mát lớn khi biết tin người vợ đầu Nguyễn Thị Quang Thái hy sinh. Từ sự kính trọng đối với người chiến sĩ và sự ngưỡng mộ dành cho Võ Nguyên Giáp, Bích Hà dần trở thành người muốn cùng ông chia sẻ những khó khăn trên cả con đường cách mạng lẫn cuộc sống.

Cuối năm 1946, gia đình Giáo sư Đặng Thai Mai đồng ý tổ chức lễ cưới cho hai người. Đám cưới diễn ra giản dị, trong hoàn cảnh đất nước đang bước vào một giai đoạn chiến tranh mới.

Từ đó, Đặng Bích Hà trở thành người bạn đời đồng hành cùng Võ Nguyên Giáp qua nhiều thập niên.

Người phụ nữ phía sau vị Đại tướng

Cuộc sống của một vị Tổng tư lệnh, rồi Bộ trưởng Bộ Quốc phòng và Phó Thủ tướng luôn gắn với những chuyến công tác, những cuộc họp và những nhiệm vụ nặng nề. Võ Nguyên Giáp thường xuyên phải xa gia đình.

Nhưng dù bận rộn, ông vẫn cố gắng giữ sự gắn kết với vợ con. Những lá thư ngắn hỏi thăm sức khỏe, động viên việc học tập, công tác trở thành cách ông duy trì sự gần gũi với gia đình trong những tháng ngày xa cách.

Có những điều rất nhỏ nhưng lại cho thấy sự quan tâm của ông dành cho người bạn đời. Ngày 27/11, ngày cưới của hai người, hằng năm ông đều nhớ và thường nhờ con mua hoa hồng nhung tặng vợ.

Trong gia đình, tình cảm của hai người không thể hiện bằng những điều quá lớn lao mà nằm trong những thói quen giản dị được duy trì qua năm tháng.

Cây bơ và những điều bình dị của tuổi già

Một trong những kỷ niệm được Đặng Bích Hà kể lại là câu chuyện về cây bơ trong vườn.

Đại tướng vốn thích ăn bơ. Cây bơ trong vườn thường cho quả vào khoảng thời gian gần sinh nhật ông, vì thế năm nào bà Bích Hà cũng chọn những quả ngon nhất để dành cho chồng.

Khi cây bơ cũ không còn, các con lại ươm một cây mới. Bà tiếp tục chăm sóc để cây lớn lên, với mong muốn một ngày nào đó lại có thể hái những quả bơ chín dành cho ông như trước.

Những câu chuyện nhỏ ấy cho thấy phía sau hình ảnh vị Đại tướng với những chiến công lớn là một người chồng, người cha với những sở thích và niềm vui rất đời thường.

Tình yêu ở lại qua những năm tháng cuối đời

Khi tuổi cao, sức khỏe của Đại tướng ngày càng yếu, phần lớn thời gian ông phải điều trị trong bệnh viện. Đặng Bích Hà vẫn thường xuyên vào thăm chồng.

Hai người cùng trò chuyện, hỏi han nhau như cách họ đã làm trong suốt nhiều năm chung sống.

Những hôm bà không thể vào viện, ông thường hỏi các con về sức khỏe của mẹ. Khi biết bà vẫn khỏe, ông lại căn dặn các con nhắn mẹ phải giữ gìn sức khỏe.

Đó là một tình yêu không còn được thể hiện bằng những lời lãng mạn của tuổi trẻ, mà trở thành sự quan tâm tự nhiên giữa hai người đã cùng nhau đi qua gần cả một đời.

Hai người phụ nữ, hai dấu mốc trong một cuộc đời

Nguyễn Thị Quang Thái và Đặng Bích Hà xuất hiện ở hai chặng đường rất khác nhau trong cuộc đời Võ Nguyên Giáp.

Quang Thái là người vợ, người đồng chí của những năm tháng tuổi trẻ cách mạng. Cuộc đời bà kết thúc trong nhà tù, để lại một mất mát sâu sắc đối với người chồng đang trên con đường đấu tranh vì đất nước.

Bích Hà lại là người phụ nữ đồng hành với ông trong phần lớn quãng đời còn lại. Bà chứng kiến ông từ những năm tháng chiến tranh đến khi đất nước hòa bình, từ vị tướng trên chiến trường đến một người già bình dị trong cuộc sống gia đình.

Hai mối tình, hai số phận nhưng đều để lại dấu ấn sâu đậm trong cuộc đời Đại tướng Võ Nguyên Giáp.

Dấu ấn của hai mối tình trong cuộc đời Đại tướng

Cuộc đời Võ Nguyên Giáp được biết đến qua những chiến công và những cương vị lịch sử, nhưng phía sau con người của vị Đại tướng còn là một đời sống tình cảm sâu sắc. Nguyễn Thị Quang Thái gắn với tình yêu tuổi trẻ, với lý tưởng cách mạng và một cuộc chia ly đầy mất mát. Đặng Bích Hà lại là người bạn đời đã cùng ông đi qua phần lớn chặng đường còn lại, bằng sự sẻ chia âm thầm và những quan tâm giản dị. Hai người phụ nữ, hai câu chuyện khác nhau, nhưng đều trở thành những phần không thể tách rời trong ký ức về cuộc đời Đại tướng Võ Nguyên Giáp.