HAI MƯƠI NĂM Ở LẠI TRONG MỘT NGƯỜI

Khi nhắc đến chiến tranh, người ta thường nhớ đến những trận đánh, những chiến công hay những người đã nằm lại nơi chiến trường. Nhưng với cựu chiến binh Lê Quang Năm, chiến tranh có lẽ được nhớ bằng một cách khác: đó là một quãng đời dài đến hai mươi năm, bắt đầu từ ngày ông khoác ba lô lên đường năm 1971 và chỉ thực sự khép lại khi ông rời quân ngũ vào năm 1991.

Ông sinh năm 1952. Năm 1971, khi tuổi đời còn rất trẻ, ông lên đường nhập ngũ. Ở cái tuổi mà nhiều người vẫn còn đang nghĩ về mái nhà, ruộng đồng và những dự định riêng của tuổi trẻ, ông bắt đầu một cuộc đời khác – cuộc đời của một người lính.

Ngày ấy, người trẻ đi bộ đội không ai biết trước mình sẽ phải trải qua bao nhiêu năm tháng. Cũng chẳng ai có thể nói chắc ngày trở về. Có lẽ điều duy nhất họ biết là khi Tổ quốc cần, mình phải đi.

Và ông đã đi.

Một năm rồi hai năm. Những năm tháng quân ngũ nối tiếp nhau. Tuổi trẻ của người lính Lê Quang Năm không được tính bằng những mùa hội làng hay những lần trở về sum họp cùng gia đình, mà bằng những năm tháng rèn luyện, hành quân, làm nhiệm vụ và những lần xa quê.

Điều đặc biệt là ông không chỉ trải qua một vài năm trong quân đội.

Hai mươi năm.

Từ năm 1971 đến năm 1991.

Hai mươi năm là quãng thời gian đủ dài để một đứa trẻ ngày ông nhập ngũ lớn lên thành một người trưởng thành. Đủ dài để những mái tóc đen ngày nào điểm bạc. Đủ dài để một người lính từ tuổi đôi mươi bước sang tuổi gần bốn mươi.

Nhưng điều đáng nói nhất không phải là ông đã ở trong quân đội bao lâu, mà là ông đã sống những năm tháng ấy như thế nào.

Trong quân ngũ, người lính phải học cách đặt nhiệm vụ lên trên những thuận lợi của riêng mình. Có những ngày mệt mỏi vẫn phải tiếp tục công việc. Có những lúc nhớ nhà cũng chỉ biết giữ nỗi nhớ ở trong lòng. Có những điều tưởng như rất nhỏ – một bữa cơm, một giấc ngủ, một lần được nghe tin nhà – cũng trở thành niềm vui đáng quý.

Chiến tranh và những năm tháng quân ngũ không phải lúc nào cũng có những khoảnh khắc lớn lao. Phần nhiều là những ngày bình thường được lặp đi lặp lại trong gian khó. Chính những ngày tháng tưởng như bình thường ấy đã làm nên sự trưởng thành của một người lính.

Có lẽ vì thế mà sau này, khi đã rời quân ngũ, điều còn lại trong ông không chỉ là ký ức về chiến tranh.

Đó còn là nếp sống của người lính.

Hai mươi năm trong quân đội đã trở thành một phần con người ông. Sự kỷ luật, tinh thần trách nhiệm, khả năng chịu đựng khó khăn và đặc biệt là thói quen luôn hoàn thành công việc của mình – những điều ấy không biến mất khi người lính rời khỏi doanh trại.

Năm 1991, ông xuất ngũ.

Sau hai mươi năm, ông trở về với cuộc sống đời thường.

Đó có lẽ là một khoảnh khắc rất đặc biệt. Người lính từng quen với môi trường quân ngũ phải trở lại với những công việc của gia đình, quê hương và cuộc sống thường ngày. Nhưng có một điều không thay đổi: những năm tháng đã qua vẫn ở lại trong ông.

Người ta có thể rời quân ngũ, nhưng rất khó để những năm tháng quân ngũ rời khỏi một con người.

Bởi vậy, khi gặp một cựu chiến binh như ông Lê Quang Năm hôm nay, điều khiến chúng ta xúc động không nhất thiết phải là một câu chuyện thật lớn. Đôi khi chỉ cần biết rằng phía sau dáng người bình dị ấy là hai mươi năm tuổi trẻ đã dành cho quân đội, chúng ta đã có lý do để trân trọng.

Hai mươi năm ấy là một phần tuổi trẻ của ông.

Và cũng là một phần lịch sử của thế hệ ông.

Thế hệ chúng tôi hôm nay lớn lên trong một cuộc sống khác. Không phải đối diện với chiến trường, không phải sống trong những năm tháng chiến tranh. Những điều chúng tôi có – mái trường, gia đình, những ngày tháng bình yên – đối với chúng tôi có thể là điều rất đỗi quen thuộc.

Nhưng khi đứng trước những người đã dành một phần tuổi trẻ của mình cho đất nước, ta mới hiểu rằng có những điều bình thường của hôm nay đã được đánh đổi bằng rất nhiều năm tháng không bình thường của thế hệ trước.

Ông Lê Quang Năm đã nhập ngũ năm 1971 và rời quân ngũ năm 1991.

Hai mốc thời gian ấy chỉ cách nhau hai con số trên tờ lịch, nhưng ở giữa chúng là hai mươi năm của một đời người.

Hai mươi năm ấy đã đi qua.

Nhưng ký ức về một thời tuổi trẻ, về những năm tháng khoác trên mình màu xanh người lính, có lẽ sẽ còn ở lại rất lâu.

Bởi có những người trở về từ chiến tranh không mang theo điều gì thật lớn lao để kể, chỉ mang theo một cuộc đời đã sống trọn với nhiệm vụ của mình.

Và đôi khi, câu chuyện cảm động nhất về một người lính chính là việc ông đã lặng lẽ dành hai mươi năm tuổi trẻ của mình cho Tổ quốc.