HAI NGƯỜI CON – MỘT NỖI ĐAU, MỘT TẤM HUÂN CHƯƠNG CỦA LÒNG MẸ

Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc, có những câu chuyện khi đọc lên khiến chúng ta không khỏi lặng người. Không có những lời kể dài, không có những chiến công được nhắc đi nhắc lại, chỉ vài dòng về cuộc đời một người mẹ cũng đủ để chúng ta cảm nhận được sự khốc liệt của chiến tranh và giá trị của hòa bình. Đó là câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Đồng Thị Tịch, người con của quê hương Hải Phòng.

Theo tư liệu của Cổng thông tin Lịch sử Đảng bộ thành phố Hải Phòng, Mẹ Đồng Thị Tịch sinh năm 1915, sinh quán và trú quán tại xã An Hồng, huyện An Dương, thành phố Hải Phòng (Nay là phường An Dương, TP Hải Phòng). Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Mẹ có hai người con là liệt sĩ.

Người con trai thứ nhất của Mẹ là liệt sĩ Dương Quang Thái, sinh năm 1941, nhập ngũ tháng 4/1963. Trước khi hy sinh, đồng chí học Trung cấp Kỹ thuật thuộc đơn vị Cục Kỹ thuật, Bộ Tư lệnh Phòng không - Không quân. Ngày 27/4/1973, đồng chí hy sinh tại Bệnh viện 24.

Người con trai thứ hai là liệt sĩ Dương Quang Bình, sinh năm 1947, nhập ngũ tháng 4/1966, là chiến sĩ thuộc đơn vị C16, E90. Ngày 29/8/1967, đồng chí hy sinh tại mặt trận phía Nam trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Hai người con, hai thời điểm hy sinh, hai cuộc đời còn dang dở.

Đối với Tổ quốc, đó là sự hy sinh của những người lính đã hoàn thành nghĩa vụ thiêng liêng của mình. Nhưng đối với một người mẹ, đó là hai nỗi đau không gì có thể bù đắp.

Chiến tranh thường được nhắc đến bằng những con số về chiến dịch, trận đánh, những thắng lợi và những mốc son lịch sử. Nhưng phía sau mỗi chiến thắng ấy là những gia đình đã tiễn người thân ra trận và có thể mãi mãi không còn được đón họ trở về.

Với Mẹ Đồng Thị Tịch, hai người con đã nằm lại trong những năm tháng đất nước còn chia cắt. Nỗi đau ấy không thể đo đếm bằng bất kỳ con số nào. Nhưng chính từ những hy sinh như vậy, đất nước đã đi đến ngày thống nhất. Năm 1994, Chủ tịch nước đã truy tặng Mẹ Đồng Thị Tịch danh hiệu vinh dự Nhà nước “Bà mẹ Việt Nam Anh hùng” theo Quyết định số 394/QĐ-CTN ngày 17/12/1994.

Danh hiệu ấy không chỉ là sự ghi nhận đối với một người mẹ. Đó còn là sự ghi nhận đối với những người con đã hy sinh và với hàng triệu gia đình Việt Nam đã chịu đựng những mất mát trong các cuộc kháng chiến bảo vệ Tổ quốc.

Ngày hôm nay, khi chiến tranh đã lùi xa, những câu chuyện như của Mẹ Đồng Thị Tịch càng trở nên có ý nghĩa. Thế hệ trẻ có thể chưa từng trải qua chiến tranh. Chúng ta không biết tiếng bom đạn, không biết cảm giác phải chia tay người thân lên đường mà không biết ngày trở về. Nhưng chúng ta có thể hiểu được giá trị của hòa bình thông qua những câu chuyện của những người đã sống, chiến đấu và hy sinh trong thời đại ấy.

Hai người con của Mẹ Đồng Thị Tịch đã nằm lại nơi chiến trường. Nhưng sự hy sinh của họ không bị lãng quên. Tên tuổi của họ được ghi trong lịch sử, trong những trang tư liệu về người có công, trong ký ức của quê hương và trong lòng những thế hệ được sống dưới bầu trời hòa bình hôm nay.

Và đó cũng chính là ý nghĩa sâu sắc nhất của việc sưu tầm, lưu giữ và kể lại những câu chuyện lịch sử: để thời gian có thể trôi qua, nhưng sự hy sinh vì Tổ quốc thì không bao giờ bị lãng quên.