HAI NGƯỜI CÙNG QUÊ TRÊN CON ĐƯỜNG NĂM ẤY

HAI NGƯỜI CÙNG QUÊ TRÊN CON ĐƯỜNG NĂM ẤY

Ông Chẩu Văn Sướng và ông Hào là người cùng quê.

Ngày ấy, quê nghèo, cuộc sống còn nhiều khó khăn. Khi đất nước cần người tham gia dân công hỏa tuyến, cả hai cùng xung phong lên đường.

Rời quê nhà, hai người mang theo tuổi trẻ và một suy nghĩ rất giản dị: góp chút sức của mình cho công việc chung.

Đến nơi, công việc của họ là mở đường, sửa đường, bảo đảm cho những chuyến xe tiếp viện có thể đi về phía trước.

Những ngày đầu, hai ông chưa hình dung công việc sẽ vất vả đến thế.

Cuốc đất từ sáng.

Đào taluy.

San mặt đường.

Gánh từng gánh đất đá.

Có đoạn đường đất cứng, cuốc xuống chỉ nghe tiếng “cộc” khô khốc. Có đoạn lại lầy lội vì mưa, mọi người phải vừa đào vừa gia cố để xe có thể đi qua.

Ông Sướng nhớ lại:

“Ngày ấy có ông Hào cùng quê nên cũng đỡ. Hai anh em xa nhà nhưng có người cùng quê bên cạnh, nói chuyện với nhau cũng thấy ấm lòng.”

Ông Hào cười:

“Cùng quê thì thương nhau hơn. Có việc gì cũng bảo nhau cùng làm.”

Những ngày làm đường, hai ông thường đi cùng nhau.

Một người cuốc đất, người kia xúc.

Một người gánh đất, người kia san đường.

Mệt thì ngồi xuống nghỉ một lát.

Không có chuyện ai làm việc của người ấy.

Ai khỏe hơn thì làm thêm.

Ai mệt thì người bên cạnh đỡ một tay.

Có những hôm trời mưa, đất đá trôi xuống đường.

Hai ông cùng anh em lại phải xuống sửa.

Ông Sướng nhớ:

“Có hôm người bẩn từ đầu đến chân. Nhưng thấy xe đi qua được thì vui lắm.”

Ông Hào tiếp lời:

“Cái vui lúc ấy đơn giản lắm. Chỉ cần đường thông, xe đi được là thấy mình làm được việc.”

Có những buổi chiều nghỉ việc, hai người lại ngồi cạnh nhau.

Những lúc ấy, câu chuyện thường quay về quê nhà.

Nhớ cha mẹ.

Nhớ anh em.

Nhớ con đường làng.

Nhớ những buổi chiều ở quê.

Ông Sướng bảo:

“Xa nhà mới thấy quê mình quý.”

Ông Hào cười:

“Ừ. Ở quê lúc nào cũng nghĩ bình thường. Đi xa mới nhớ từng thứ.”

Hai người cùng quê, cùng đi, cùng làm, nên những ký ức ấy càng khó quên

Nhiều năm đã trôi qua.

Hai ông giờ đều đã già.

Nhưng mỗi khi gặp nhau, câu chuyện về những ngày dân công hỏa tuyến lại được nhắc đến.

Không phải những chuyện lớn lao.

Chỉ là những ngày cuốc đất, mở đường.

Những buổi chiều mệt mỏi.

Những hôm mưa đường lầy.

Những chuyến xe tiếp viện đi qua.

Và những ngày hai người cùng quê nương tựa vào nhau nơi xa nhà.

Ông Sướng nhìn ông Hào rồi cười:

“Hồi ấy nếu không có người cùng quê đi cùng, chắc cũng nhớ nhà hơn.”

Ông Hào gật đầu:

“Có người cùng quê bên cạnh, khổ mấy cũng cố được.”

Hai người nhìn ra con đường trước mặt.

Xe vẫn chạy.

Đường vẫn nối dài.

Còn những người từng góp sức mở đường năm ấy giờ đã tóc bạc.

Nhưng tình đồng hương và những ký ức của một thời tuổi trẻ vẫn còn nguyên.

Bởi có những con đường được làm bằng đất đá.

Nhưng cũng có những con đường được nối bằng tình quê, tình đồng đội và những năm tháng cùng nhau vượt qua gian khó.