“HAI NGƯỜI MẸ Ở HÒN KẼM”

Đầu năm 1967, tại khu vực Quế Sơn, chiến sự diễn ra dữ dội. Khi lực lượng Mỹ mở các cuộc càn quét, người dân và cán bộ cách mạng phải tìm nơi ẩn náu trong những hang đá ở vùng Hòn Kẽm.

Theo lời kể của các nhân chứng Nguyễn Thị Hồng Sinh, Trần Văn Thắng, Đào Bội Thuyên và Mai Xuân Hương, một nhóm người đã trú trong hang Hòn Kẽm để tránh bị phát hiện. Trong nhóm có bà Lê Thị Nghê và người con trai mới vài tháng tuổi. Tiếng khóc của trẻ nhỏ trong điều kiện hang núi chật hẹp khiến những người bên trong lo sợ vị trí ẩn náu có thể bị phát hiện.

Câu chuyện về bà Nghê sau này trở thành một ký ức đau thương đối với những người từng sống qua thời kỳ đó. Báo Công an Nhân dân ghi nhận bà là một trong hai người mẹ ở Hiệp Đức đã chịu mất mát đặc biệt lớn trong hoàn cảnh chiến tranh, khi phải lựa chọn giữa tình mẫu tử và sự an toàn của những người đang cùng ẩn náu.

Năm 1968, sau cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân, các khu vực căn cứ và nơi trú ẩn của lực lượng cách mạng tiếp tục bị truy lùng. Tại hang Hố Dù, nhiều thương binh, cán bộ và du kích đang ẩn náu. Trong số đó có gia đình bà Lê Thị Tịch.

Theo lời các nhân chứng, hoàn cảnh lúc ấy vô cùng khắc nghiệt: thiếu lương thực, nước uống và thuốc men; bên ngoài là lực lượng truy quét. Câu chuyện về bà Tịch cũng trở thành một ký ức đau thương về những tổn thất mà người dân phải gánh chịu trong chiến tranh.

Điều đáng chú ý là câu chuyện này được lưu truyền qua lời kể của những người trực tiếp tham gia hoặc chứng kiến sự việc, trong đó có bà Nguyễn Thị Hồng Sinh – một nữ du kích địa phương – và ông Trần Văn Thắng, Anh hùng LLVTND. Vì vậy, khi sử dụng làm tư liệu tuyên truyền, nên giới thiệu rõ đây là hồi ức nhân chứng, đồng thời tránh thêm thắt những chi tiết không có trong tư liệu gốc.

🌿 Giá trị của câu chuyện

Câu chuyện về hai bà mẹ ở Hiệp Đức không phải là câu chuyện về một trận đánh lớn, mà phản ánh một mặt khác của chiến tranh: sự khốc liệt đối với dân thường và những mất mát diễn ra ngay trong các làng quê, hang núi.

Nó cũng cho thấy giá trị của việc lưu giữ lời kể của những người từng sống qua chiến tranh. Những nhân chứng như Nguyễn Thị Hồng Sinh và Trần Văn Thắng giúp thế hệ sau tiếp cận lịch sử không chỉ qua con số và sự kiện, mà còn qua ký ức của những người từng trực tiếp chứng kiến.

📌 Thông điệp tuyên truyền

“Chiến tranh đi qua nhưng những mất mát của người dân vẫn còn trong ký ức. Lắng nghe lời kể của nhân chứng, ghi chép trung thực những câu chuyện lịch sử là cách để thế hệ hôm nay hiểu hơn giá trị của hòa bình và trân trọng cuộc sống hiện tại.”