Hai nguyên tắc theo suốt một đời người cách mạng

Hai nguyên tắc theo suốt một đời người cách mạng

Ông Nguyễn Đoan Hùng, con trai của đồng chí Nguyễn Văn Trân (1917–2018) – Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ – khi nhắc về cha mình, không chỉ kể lại những mốc son lịch sử, mà còn gửi gắm trong đó cả một nhân cách cách mạng được tôi luyện qua tù đày, gian khổ và những thời khắc sinh tử của dân tộc.

Sinh ra tại Bắc Ninh, đồng chí Nguyễn Văn Trân sớm rời quê lên Hà Nội học nghề in từ khi mới 14 tuổi. Chính môi trường lao động vất vả cùng sự tiếp xúc với những tư tưởng tiến bộ đã sớm giác ngộ ông về con đường cách mạng. Năm 1936, khi còn rất trẻ, ông bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng, dấn thân vào con đường đầy hiểm nguy nhưng cũng đầy lý tưởng.

Đến năm 1940, ông bị thực dân bắt giam và đày lên nhà tù Sơn La – một trong những nhà tù khét tiếng thời bấy giờ. Những năm tháng trong ngục tù là quãng thời gian vô cùng khắc nghiệt, nhưng cũng là nơi hun đúc thêm ý chí và niềm tin sắt son vào cách mạng. Tháng 8/1943, dưới sự tổ chức của đồng chí Tô Hiệu, cuộc vượt ngục lịch sử tại nhà tù Sơn La đã diễn ra và giành thắng lợi trọn vẹn.

Nhớ lại cuộc vượt ngục ấy, ông Nguyễn Đoan Hùng kể rằng cha mình luôn nhắc đến ông Lò Văn Giáng – người dân tộc Thái đã được giác ngộ cách mạng, dũng cảm dẫn đường cho đoàn vượt ngục trong rừng sâu núi thẳm. Sau này, khi trở về địa phương, ông Giáng bị địch bắt và bắn chết. Sự hy sinh thầm lặng ấy đã in sâu trong tâm khảm đồng chí Nguyễn Văn Trân. Trước lúc qua đời, ông vẫn căn dặn con cháu phải thường xuyên thăm hỏi, động viên, giúp đỡ gia đình ông Lò Văn Giáng như một cách gìn giữ nghĩa tình cách mạng, không bao giờ được lãng quên.

Nhắc đến ngày 19/8/1945 – ngày Tổng khởi nghĩa ở Hà Nội – ông Hùng kể lại một ký ức đặc biệt. Khi đó, Trung ương họp tại Tân Trào, đoàn đại biểu Bắc Bộ do đồng chí Nguyễn Văn Trân dẫn đầu được lệnh trở về gấp để chỉ đạo phong trào. Tuy nhiên, trên đường đi, đoàn gặp cảnh vỡ đê tại Vĩnh Yên, khiến việc di chuyển bị chậm trễ.

Khi đoàn tới khu vực Chèm, trước mắt họ là một khung cảnh không thể nào quên: cờ đỏ sao vàng rợp kín bến sông, lực lượng dân quân và quần chúng nhân dân tập trung đông đảo, khí thế sục sôi. Nhưng cũng chính tại đây, vì chưa kịp xác minh, nhóm của cha ông bị nghi ngờ và tạm giữ. Phải mất nhiều thời gian giải thích, xin gặp lãnh đạo, và nhờ sự xác nhận của đồng chí Hoàng Tùng, đoàn mới tiếp tục triển khai công việc trong bối cảnh cách mạng đang diễn ra từng giờ, từng phút.

Nhìn lại cả cuộc đời hoạt động của cha mình, ông Nguyễn Đoan Hùng cho biết, đồng chí Nguyễn Văn Trân luôn sống và làm việc theo hai nguyên tắc bất di bất dịch. Nguyên tắc thứ nhất là giữ chữ tín – đã nói là phải làm, đã nhận trách nhiệm thì phải làm đến cùng. Nguyên tắc thứ hai là không ngừng phấn đấu: “Người ta làm được thì mình cũng phải làm được; nếu chưa làm được thì phải tiếp tục học tập, rèn luyện cho đến khi làm được”.

Hai nguyên tắc ấy không chỉ là phương châm sống của một người cộng sản, mà còn trở thành kim chỉ nam cho các thế hệ con cháu trong gia đình. Với ông Hùng, ký ức về cha không chỉ là những trang sử cách mạng hào hùng, mà còn là bài học sống sâu sắc về nhân cách, ý chí và trách nhiệm – những giá trị lặng thầm nhưng bền bỉ đã góp phần làm nên thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám và hành trình độc lập của dân tộc.