Hải quan Đồng Nai (1)

Ngày 3/01/1995, Cục Hải quan non trẻ của Đồng Nai chính thức đi vào hoạt động để đáp ứng yêu cầu hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa trên địa bàn. Đây cũng là mô hình hải quan đầu tiên trong cả nước với “3 không”: không cửa khẩu đường bộ quốc tế, không có cảng biển quốc tế và không có sân bay quốc tế. Tại thời điểm đó, Hải quan Đồng Nai chỉ có 24 người với cơ cấu tổ chức gồm 3 đơn vị: Phòng Giám sát quản lý, Phòng Kiểm tra thu thuế và Văn phòng. Dù vậy, từ chỗ là một đơn vị “sinh sau đẻ muộn”, Hải quan Đồng Nai đã liên tục đổi mới, ghi được những dấu ấn quan trọng trong quá trình phát triển, vươn lên trở thành một trong những đơn vị tiên phong trong tất cả các mặt hoạt động của ngành Hải quan cả nước và ở địa phương. Sau 23 năm với những nỗ lực không ngừng, Hải quan Đồng Nai đã vinh dự được Đảng, Nhà nước trao tặng những danh hiệu cao quý như Huân chương Độc lập hạng Ba năm 2014, Huân chương Lao động hạng Nhất năm 2009 và đặc biệt là danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới năm 2005. Chặng đường phát triển Đất nước hội nhập ngày càng sâu rộng với thế giới, Đồng Nai ngày càng thu hút đầu tư nước ngoài cùng với việc hình

thành nhiều khu công nghiệp, Hải quan Đồng Nai với nhiệm vụ ngày càng đòi hỏi cao hơn, chất lượng hơn.

Từ bộ máy ban đầu hết sức khiêm tốn, đến nay Hải quan Đồng Nai đã có 8 Chi cục, 11 đơn vị khối văn phòng với lực lượng hơn 400 người. Đơn vị hiện đang quản lý hoạt động xuất nhập khẩu trên địa bàn tỉnh Đồng Nai và tỉnh Bình Thuận, với 39 khu công nghiệp, 1 khu chế xuất, 4 công ty thương mại tổng hợp, 11 cảng chuyên dụng, 3 địa điểm thông quan nội địa (ICD) và 20 kho ngoại quan. Nhiều năm qua, Hải quan Đồng Nai luôn đảm bảo làm thủ tục thông quan cho các doanh nghiệp trên các địa bàn phụ trách với lượng hàng hóa có giá trị kim ngạch xuất nhập khẩu chiếm gần 10% tổng kim ngạch cả nước. Đáng chú ý, từ ngày thành lập đến nay, Cục Hải quan tỉnh Đồng Nai đã 23 năm liên tục đạt và vượt chỉ tiêu thu ngân sách Nhà nước được giao.

Trong năm 2017, hoạt động của đơn vị cũng đạt được những kết quả rất ấn tượng, trong đó kết quả thu ngân sách là 16.870 tỷ đồng, vượt 11% so với chỉ tiêu pháp lệnh, và vượt 4% so với cùng kỳ năm 2016, là Cục Hải quan có số thu thuế xuất nhập khẩu đứng thứ 5 toàn ngành. Cùng với đó, số doanh nghiệp đăng ký làm thủ tục tại Cục Hải quan Đồng Nai đã đạt hơn 3.900, tăng 10% so với năm 2016. Tổng kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu đạt 34 tỷ USD, chiếm 8% tổng kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu toàn quốc, trong đó kim ngạch nhập khẩu là 15,8 tỷ USD, kim ngạch xuất khẩu đạt 18,3 tỷ USD.

Trong số 8 Chi cục trực thuộc trải rộng trên địa bàn trong và ngoài tỉnh, Chi cục Hải quan Long Bình Tân đứng chân trên địa phận phường An Bình - một địa bàn vốn thuộc Tổng kho liên hợp Long Bình danh tiếng trước đây và đang phát triển mạnh mẽ - là “điểm đến” của nhiều hàng hóa. Nơi đây, thực hiện quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu có cảng đích là ICD và quản lý 5 kho ngoại quan của các doanh nghiệp. Được giới thiệu và xem vận hành của trang thiết bị tại đây, chắc chắn nhiều người sẽ ngạc nhiên về sự hiện đại của kỹ thuật công nghệ. Ngoài các trang thiết bị chuyên dụng được đầu tư, ấn tượng nhất là hệ thống máy soi container được xem là hiện đại nhất Việt Nam hiện nay. Thủ tục được thực hiện nhanh, gọn với đội ngũ cán bộ áp dụng công nghệ thông tin thuần thục và rút ngắn thời gian kiểm tra, thông quan hàng hóa bởi máy soi camera với kinh phí đầu tư trên 75 tỷ đồng. Bên cạnh đó, để vận hành máy soi, nhiều cán bộ, nhân viên hải quan chấp nhận sự rủi ro khi làm việc trong môi trường có những bức xạ ảnh hưởng đến sức khỏe.

Chi cục Hải quan Biên Hòa hoạt động trên địa bàn có 3 KCN lớn: Biên Hòa 1, Biên Hòa 2, Amata vốn là địa bàn có truyền thống phát triển từ trước năm 1975 và hiện sôi động trên địa bàn của đô thị Biên Hòa - thành phố duy nhất của Đồng Nai. Chi cục Hải quan Long Thành được đánh giá là vững vàng với sóng gió cảng sông - xứng đáng là “anh cả nơi tiền đồn” với những thành tích ấn tượng trên địa bàn có nhiều KCN mới, như: Gò Dầu, Long Thành, Tam Phước, Long Đức... Chi cục Hải quan Nhơn Trạch hoạt động trên vùng đất có đến 9 KCN, gồm: Nhơn Trạch I, II, III, V, VI và Lộc Khang, Nhơn Phú, Vinatex Tân Tạo, Ông Kèo. Nhiều năm qua, đơn vị đã thực hiện tốt nhiệm vụ, đóng góp nguồn thu lớn nhất của Cục Hải quan Đồng Nai.

Có một điều khá thú vị là Hải quan Đồng Nai có 1 chi cục trực thuộc nằm ngoài địa bàn Đồng Nai, đó là Chi cục Hải quan Bình Thuận. Sự vươn tầm quản lý và hoạt động này là một thực tế phản ánh uy tín, nỗ lực rất lớn của Hải quan Đồng Nai trong sự nghiệp chung của ngành, gắn với khu vực, của đất nước. Chi cục Hải quan Bình Thuận được đánh giá là “trẻ” kể từ khi thành lập nhưng đã gia nhập câu lạc bộ những Chi cục có số thu trên 1.000 tỷ đồng và đóng góp quan trọng trong nhiệm vụ chung của ngành.

Ngoài ra, nhiều đơn vị của Hải quan Đồng Nai như Chi cục kiểm tra sau thông quan, các phòng ban, tổ chức... của Cục Hải quan với những đặc thù, chức năng, nhiệm vụ đã góp công rất lớn trong sự thành công chung của ngành, của đơn vị để làm nên những thành tích trên các lĩnh vực.

Không ngừng cải cách, hiện đại hóa

Những kết quả trên là thành quả của việc Cục Hải quan Đồng Nai đã thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp. / J

Trong đó, một trong những bước đi quan trọng được Hải quan Đồng Nai đẩy mạnh là triển khai có hiệu quả hệ thống dịch vụ công trực tuyến. Đến nay 100% các thủ tục đã được tiếp nhận, xử lý trên hệ thống, tạo thuận lợi rất lớn cho cộng đồng doanh nghiệp. 122 thủ tục hành chính đã được cung cấp dịch vụ công trực tuyến mức độ 3 và 4, trong đó số lượng thủ tục được triển khai ở cấp độ 4, tức hoàn toàn thực hiện bằng điện tử, đã lên đến con số 119.

Đơn vị đã hoàn thiện website với giao diện hiện đại, đạt chuẩn, cung cấp hiệu quả các thông tin, chế độ chính sách về xuất nhập khẩu cho doanh nghiệp, đến nay đã đạt 16,5 triệu lượt truy cập luỹ kế. Hệ thống trao đổi thông tin hải quan - doanh nghiệp (Dna-info) cũng đã được tích hợp trên website Hải quan Đồng Nai. Dna-info là giải pháp hoàn toàn mới trong hoạt động cải cách thủ tục hành chính mà Cục Hải quan Đồng Nai là đơn vị đầu tiên cả nước ứng dụng. Hệ thống cho phép hải quan và doanh nghiệp trao đổi thông tin hai chiều một cách nhanh chóng, chính xác và tin cậy. Đây là nền tảng giúp duy trì hiệu quả chuyên mục “Tư vấn thủ tục hải quan qua mạng”, xử lý hơn 20.000 vướng mắc của các doanh nghiệp, trong đó hơn 600 câu hỏi được xử lý thông qua Dna-info.

Hải quan Đồng Nai cũng đã triển khai thực hiện thông quan tự động đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua chương trình VNACCS/VCIS đã tạo thuận lợi rất lớn cho hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu. Kết quả: năm 2017, trong tổng số 1,17 triệu tờ khai, tỉ lệ tờ khai luồng xanh là 65%; luồng vàng 31%, luồng đỏ 4%. Số tờ khai của Hải quan Đồng Nai chiếm 10% tổng số tờ khai toàn ngành, bình quân mỗi ngày đăng ký hơn 4.000 tờ khai.

Đơn vị cũng đã triển khai hiệu quả Đề án hiện đại hóa thu nộp ngân sách theo phương thức điện tử với các ngân hàng đã ký thoả thuận hợp tác. Bên cạnh đó, Cục Hải quan Đồng Nai cũng chú trọng đầu tư trang thiết bị hiện đại phục vụ công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan như triển khai giám sát 100% bằng camera đối với các khu vực cảng, điểm thông quan nội địa (ICD) và địa điểm làm thủ tục trên địa bàn.

Đồng hành cùng doanh nghiệp

Không chỉ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp thông qua việc hiện đại hóa, Hải quan Đồng Nai luôn chủ động tìm hiểu những khó khăn vướng mắc của doanh nghiệp để kịp thời giải đáp, hỗ trợ cũng như kiến nghị lên cấp trên.

Trong năm qua, đơn vị đã tổ chức các Hội nghị đối thoại doanh nghiệp Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản với sự chủ trì của Lãnh đạo UBND tỉnh Đồng Nai, có sự tham dự và phối hợp của các sở, ngành trong tỉnh và lãnh đạo các Hiệp hội, VCCI, các cơ quan ngoại giao của Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản. Các hội nghị đã thu hút trên 300 doanh nghiệp với hơn 400 đại biểu tham dự, qua đó đã xử lý các vướng mắc, khó khăn, tạo niềm tin và được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao.

Đối với các vướng mắc nằm ngoài quyền hạn, Hải quan Đồng Nai đã chủ động giúp doanh nghiệp kiến nghị lên cấp trên với hơn 130 công văn báo cáo vướng mắc và góp ý các văn bản pháp luật và văn bản khác. Qua đó, nhiều vấn đề của doanh nghiệp đã được giải quyết.

Đơn vị cũng đã tổ chức hội nghị giới thiệu đến các doanh nghiệp về Cổng thông tin Thương mại Việt Nam do Tổng cục Hải quan - Bộ Tài chính xây dựng với sự hỗ trợ từ Nhóm Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam. Cổng Thông tin Thương mại Việt Nam được kỳ vọng giúp tăng tính dễ dự báo và minh bạch trong các luật lệ và quy trình thủ tục liên quan tới thương mại của Việt Nam, giúp các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài tiếp cận nhanh chóng các quy định về thương mại của Việt Nam.

Đặc biệt, trong tháng 1/2018, Đội nghiệp vụ 2 thuộc Chi cục Hải quan Nhơn Trạch đặt tại ICD Tân Cảng - Nhơn Trạch và Đội Nghiệp vụ 2 thuộc Chi cục Hải quan Biên Hòa đặt tại Cảng Đồng Nai đã được thành lập và đi vào hoạt động. Hai đội nghiệp vụ này tạo thuận lợi rất lớn cho các doanh nghiệp rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa xuất nhập khẩu bằng đường thủy thay vì đường bộ thường xuyên bị tắc nghẽn giao thông như trước đây.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, cung cấp thông tin, chính sách pháp luật về Hải quan trên báo, đài cũng được duy trì liên tục suốt nhiều năm qua.

Chú trọng phát triển con người

Song song với những giải pháp nói trên, việc chú trọng phát triển nguồn nhân lực là một yếu tố quan trọng góp phần vào sự thành công của Hải quan Đồng Nai. Ngay từ khi thành lập, lãnh đạo Cục Hải quan Đồng Nai xác định công tác xây dựng, tổ chức bộ máy để tạo nguồn nhân lực là nhiệm vụ trọng tâm. Hải quan Đồng Nai là đơn vị sớm tiến hành tuyển dụng theo cơ chế công khai. Đây là việc làm mới, có tính đột phá, thể hiện tính mở, linh hoạt trong việc tuyển dụng đội ngũ cán bộ trong thời điểm Nhà nước chưa có quy định về thi tuyển công chức. Đội ngũ cán bộ công chức sau khi tuyển dụng được bố trí sắp xếp phù hợp với chuyên môn đào tạo và được bồi dưỡng nâng cao về nghiệp vụ, chuyên môn.

Nhờ đó, đội ngũ cán bộ, viên chức, người lao động của Hải quan Đồng Nai ngày càng được nâng cao không chỉ về số lượng mà còn chất lượng. Tỷ lệ về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ với trình độ đại học ngày càng tăng, trên nhiều lĩnh vực được đào tạo gắn với các hoạt động ngày càng đa dạng.

Riêng trong năm 2017, đơn vị đã cử hơn 685 lượt cán bộ, công chức tham dự các lớp đào tạo, bồi dưỡng, tập huấn nâng cao kiến thức, trình độ, kỹ năng xử lý nghiệp vụ trong và ngoài nước, từ đó theo kịp quá trình hội nhập, đón đầu.

Với các thành quả trên, Hải quan Đồng Nai đã được Tổng cục Hải quan chọn lựa để triển khai Đề án đổi mới hoạt động quản lý nguồn nhân lực theo năng lực dựa trên vị trí việc làm của Ngành Hải quan với mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ công chức có năng lực đáp ứng các yêu cầu hội nhập, tăng năng suất, hiệu quả công việc, tinh gọn bộ máy hành chính, luôn xứng đáng là tập thể Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới