Hai thế hệ, một chữ học (2)
Một gia đình trí thức Hà Nội được nhiều người biết đến mà cả cha, mẹ và con trai đều là giảng viên đại học. Đó là gia đình Nhà giáo - Anh hùng Lao động Trần Đình Long, người đã có 50 năm giảng dạy đại học, công bố trên 80 công trình nghiên cứu khoa học trong và ngoài nước. Bên ông, bà Nguyễn Thị Thiện Tín và con trai Trần Hoài Linh - đều là giảng viên Đại học Bách Khoa Hà Nội.
Bổn phận kiếm tiền trong gia đình
- GS Long: Những người làm nghiên cứu sinh (NCS) ở Nga chúng tôi hồi đó thường nửa đùa nửa thật động viên nhau rằng “mỗi NCS có hai luận án phải hoàn thành”: một, luận án khoa học phải bảo vệ thành công; hai, bao gồm ba chương: 1 xe đạp, 1 đài bán dẫn và 1 đầu máy khâu (là những hàng hóa Nga sản xuất rất được người Việt chuộng thời đó, gia đình nào cũng muốn sở hữu và chỉ những gia đình có người nhà đi Nga mới có cơ hội mua sắm vì trong nước còn khan hiếm)
Để sắm được những đồ đạc đó, tổ NCS của chúng tôi hơn 10 người, phải tổ chức chơi “hụi”... Khi về nước, tôi cũng mang về cho nhà tôi đủ cả hai “luận án” trên và thấy mình đã hoàn thành nhiệm vụ!
- Bà Tín: Nghèo là lý do thúc bách chính khiến năm 1988, tôi quyết định đi làm chuyên gia ở Công gô, dù rằng hồi đó nhiều người không dám đi vì sợ bên đó có ruồi vàng cắn chết người... Đi về, gia đình tôi “thoát nghèo”, sắm được một chiếc xe máy cũ của Nhật làm phương tiện đi lại. Sau này sang Ba Lan, tôi cũng chịu khó làm thêm và nhờ đó đã có tiền đổi nhà mới là căn nhà đang ở bây giờ... Linh nó từng nói: “Phải học tập tính quyết liệt của mẹ. Mẹ bảo đi là đi, ba bố con ở nhà với nhau”.
- PGS Hoài Linh: Linh bị mẹ coi là không biết làm kinh tế, thực ra vì khi đi học, làm NCS và dạy học ở Ba Lan, Linh đã có học bổng và chủ yếu ở trong trường, không bươn chải gì bên ngoài vì không hề chủ trương kiếm tiền. Ngoài ra cũng vì bận học, bận dạy, ngoài học các môn chính lại còn muốn học thêm về điện tử nên không có thời gian cho những việc khác.
Với lại, lúc đó đời sống kinh tế trong nước và điều kiện gia đình cũng khá hơn rồi, nên Linh không bị thúc bách như bố, mẹ trước đây. Linh quan niệm rằng, thế hệ Linh có nhiều cơ hội để kiếm tiền. Việc kiếm tiền là rất cần, nhưng nên đặt nó ở vị trí nào. Trước đây khi còn học phổ thông, Linh đã đặt mục tiêu có học bổng đi học nước ngoài để không phải xin mẹ tiền học nữa.
Bây giờ, với Linh, kiếm tiền là để đảm bảo cuộc sống. Linh may mắn không phải chịu áp lực phải kiếm tiền để hỗ trợ gia đình, anh em, cha mẹ; không phải đặt mục tiêu đó lên vị trí hàng đầu, có điều kiện để ưu tiên cho mục tiêu phát triển chuyên môn, nghiên cứu khoa học. Cả bố mẹ đẻ và bố mẹ vợ, vợ Linh đều ủng hộ Linh điều đó.
