HẢI THƯỢNG LÃN ÔNG – DI SẢN CỦA TRI THỨC, Y ĐỨC VÀ LÒNG NHÂN ÁI

Có những con người được lịch sử ghi nhớ bởi những chiến công. Có những người được nhớ đến bởi những công trình lớn lao. Cũng có những người được hậu thế trân trọng bởi cách họ sống và những giá trị họ truyền lại.

Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác là một con người như thế.

Ông sinh ra trong một gia đình có truyền thống khoa bảng, từng học hành và bước vào con đường quân ngũ. Nhưng rồi ông từ bỏ những con đường gắn với công danh để lựa chọn nghề thuốc.

Từ một người từng trải qua bệnh tật, ông trở thành người dành cả cuộc đời nghiên cứu cách chữa bệnh cho người khác.

Từ một người tự học trong điều kiện khó khăn, ông trở thành người mở trường đào tạo thầy thuốc.

Từ những kinh nghiệm chữa bệnh, ông xây dựng nên một công trình y học đồ sộ.

Và từ một đời người, ông để lại một di sản kéo dài qua nhiều thế hệ.

Cống hiến lớn nhất của Hải Thượng Lãn Ông nằm ở việc ông đã dành nhiều thập kỷ nghiên cứu, thực hành và hệ thống hóa tri thức y học. “Hải Thượng Y tông tâm lĩnh” gồm 28 tập, 66 quyển, trở thành một công trình quan trọng của y học cổ truyền Việt Nam.

Nhưng bên cạnh tri thức y học, ông còn để lại một di sản khác: tư tưởng về đạo làm thầy thuốc.

Với ông, người thầy thuốc không thể chỉ có kiến thức chuyên môn. Nghề y đòi hỏi lòng nhân ái, sự tận tâm và trách nhiệm đối với người bệnh.

Đó là điều làm nên giá trị đặc biệt của Hải Thượng Lãn Ông.

Ông cũng để lại bài học sâu sắc về cách lựa chọn con đường sống.

Ông có xuất thân đủ để bước vào con đường công danh. Nhưng ông đã lựa chọn một con đường khác. Biệt hiệu “Lãn Ông” thể hiện sự “lười” đối với công danh phú quý, nhưng lại là một con người cần mẫn với tri thức và sự nghiệp chữa bệnh cứu người.

Sự lựa chọn ấy cho thế hệ sau một bài học đáng suy ngẫm: giá trị của một con người không chỉ được đo bằng chức vị hay danh vọng, mà còn được đo bằng những điều tốt đẹp họ để lại cho cộng đồng.

Hải Thượng Lãn Ông cũng cho thấy ý nghĩa của việc học suốt đời. Trong điều kiện thiếu thốn, ông vẫn tự học, đọc sách, trao đổi với những người cùng nghề, tích lũy kinh nghiệm và không ngừng hoàn thiện tri thức.

Nhưng ông không giữ tri thức cho riêng mình.

Ông chữa bệnh cho người dân, dạy học trò, tổ chức hội y và biên soạn sách. Những gì ông lĩnh hội được đều được cố gắng truyền lại cho người đi sau.

Đó chính là tinh thần đáng để thế hệ hôm nay noi theo: học để hiểu, học để làm, và học để cống hiến.

Năm 2023, UNESCO đã ghi nhận Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác là Danh nhân văn hóa thế giới nhân dịp kỷ niệm 300 năm ngày sinh của ông, theo dữ liệu bạn cung cấp. Sự tôn vinh ấy là sự ghi nhận đối với những giá trị về y học, văn hóa và tư tưởng mà ông để lại.

Hơn ba thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày ông sinh ra, nhưng câu chuyện về Hải Thượng Lãn Ông vẫn còn nguyên sức lay động.

Một người xuất thân từ gia đình khoa bảng nhưng không chạy theo công danh.

Một người từng trải qua bệnh tật nhưng biến nỗi đau của mình thành động lực để học nghề thuốc.

Một người tự học trong gian khó nhưng tạo dựng được một di sản y học đồ sộ.

Một người có tài năng nhưng không lấy tài năng làm phương tiện tìm kiếm danh lợi.

Và trên hết, một người đã dành cả đời mình cho tri thức và con người.

Hải Thượng Lãn Ông vì thế không chỉ là một đại danh y của lịch sử Việt Nam. Ông còn là biểu tượng của tinh thần học tập, lòng nhân ái, trách nhiệm nghề nghiệp và sự cống hiến. Đó chính là những giá trị mà mỗi thế hệ hôm nay cần tiếp tục gìn giữ và phát huy.