Hai trận đánh đầu tiên và bài học về lòng tin

Sau khi Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập ngày 22 tháng 12 năm 1944, Võ Nguyên Giáp đứng trước nhiệm vụ quan trọng: phải nhanh chóng chứng minh khả năng chiến đấu của đội quân còn non trẻ này.

Đội chỉ có 34 chiến sĩ. Trong điều kiện ấy, lựa chọn trận đánh đầu tiên là vấn đề đặc biệt quan trọng. Nếu thất bại, lực lượng cách mạng có thể bị tổn thất nghiêm trọng và ảnh hưởng đến niềm tin của quần chúng. Nếu thắng lợi, tiếng vang của đội quân mới sẽ góp phần thúc đẩy phong trào cách mạng.

Võ Nguyên Giáp cùng các chiến sĩ lựa chọn đánh vào hai đồn Phai Khắt và Nà Ngần của quân Pháp. Đây không phải những trận đánh lớn, nhưng lại có ý nghĩa đặc biệt đối với đội quân vừa thành lập.

Ngày 25 tháng 12 năm 1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân tiến công đồn Phai Khắt. Bằng cách tổ chức bí mật, bất ngờ và linh hoạt, lực lượng cách mạng nhanh chóng làm chủ đồn. Chiến thắng đầu tiên đã tạo ra một niềm tin rất lớn cho các chiến sĩ.

Chỉ một ngày sau, ngày 26 tháng 12, đội tiếp tục tiến công đồn Nà Ngần. Một lần nữa, chiến thắng lại thuộc về lực lượng cách mạng.

Hai trận đánh liên tiếp tuy quy mô nhỏ nhưng đã tạo tiếng vang lớn. Đó là sự khởi đầu của một truyền thống chiến đấu sau này được phát huy trong nhiều chiến dịch lớn.

Điều đáng chú ý là Võ Nguyên Giáp không xem chiến thắng đơn thuần là việc tiêu diệt đối phương. Ông quan tâm đến tác động của trận đánh đối với phong trào cách mạng và nhân dân. Đúng với tên gọi “Tuyên truyền Giải phóng quân”, mỗi trận đánh còn phải góp phần tuyên truyền, cổ vũ nhân dân và mở rộng ảnh hưởng của cách mạng.

Sau những chiến thắng đầu tiên, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân tiếp tục phát triển. Lực lượng vũ trang cách mạng ngày càng có thêm cán bộ, chiến sĩ, vũ khí và cơ sở hoạt động. Từ một đội quân nhỏ, lực lượng dần được mở rộng thành các đơn vị lớn hơn.

Nhìn lại hai trận đánh đầu tiên, người ta có thể thấy rõ một đặc điểm trong tư duy của Võ Nguyên Giáp: luôn biết lựa chọn cách đánh phù hợp với điều kiện thực tế. Khi lực lượng còn nhỏ, không thể tiến hành những trận đánh quá lớn. Phải chọn mục tiêu phù hợp, tạo yếu tố bất ngờ và bảo đảm khả năng chiến thắng.

Đó là bài học rất quan trọng đối với nghệ thuật quân sự: không phải lúc nào mạnh hơn về vật chất cũng là người chiến thắng. Người biết đánh giá đúng tình hình, biết sử dụng lực lượng hợp lý và biết phát huy ưu thế của mình mới có thể giành thắng lợi.

Hai trận Phai Khắt và Nà Ngần cũng cho thấy một điều khác: niềm tin có thể được tạo dựng từ những thắng lợi nhỏ. Với 34 chiến sĩ, mỗi chiến thắng là một sự khẳng định rằng con đường đấu tranh mà họ lựa chọn là đúng đắn.

Từ hai trận đánh đầu tiên ấy, cái tên Võ Nguyên Giáp ngày càng được biết đến trong lực lượng cách mạng. Nhưng điều quan trọng hơn là những chiến thắng ấy đã đặt những viên gạch đầu tiên cho quá trình xây dựng một quân đội cách mạng.

Nhiều năm sau, quân đội Việt Nam sẽ tham gia những chiến dịch lớn với hàng vạn, hàng chục vạn người. Nhưng khi nhắc đến lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, người ta vẫn nhớ đến buổi chiều tháng 12 năm 1944 và hai trận đánh đầu tiên của đội quân chỉ có 34 chiến sĩ.