Hải Triều (Nguyễn Khoa Văn)
Hải Triều (1908 – 1954), tên thật là Nguyễn Khoa Văn, xuất thân từ dòng dõi quý tộc Nguyễn Khoa danh giá tại kinh thành Huế. Dù sống trong nhung lụa, ông sớm giác ngộ chủ nghĩa Mác - Lênin và tham gia cách mạng.
Gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1930, ông vừa hoạt động chính trị vừa dùng ngòi bút làm vũ khí. Trong cuộc tranh luận văn học nghệ thuật 1935–1939, Hải Triều là ngọn cờ đầu bảo vệ quan điểm "Nghệ thuật vị nhân sinh", chống lại trường phái "Nghệ thuật vị nghệ thuật".
Công lao to lớn của ông là đặt nền móng cho lý luận phê bình văn học mác-xít tại Việt Nam, dùng văn học để thức tỉnh lòng yêu nước và đấu tranh giai cấp. Ông từng giữ chức Giám đốc Sở Tuyên truyền Trung Bộ và Giám đốc Nhà xuất bản Sự thật.
Ông hy sinh năm 1954 khi tài năng đang độ chín muồi. Ông được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học - Nghệ thuật (đợt I) và tên ông được đặt cho các đường phố lớn ở Huế, TP. Hồ Chí Minh.
