Hai vai người lính và khẩu trung liên giữa làn đạn

Ngày 12/12/1953, theo hồ sơ nhân vật của Thông tấn xã Việt Nam, quân Pháp tổ chức phản kích tại Mường Pồn. Sau những đợt chiến đấu ác liệt, lực lượng của ta bị thương vong nhiều; số người còn lại tiếp tục giữ trận địa trong tình thế hết sức khó khăn. Bản thân Bế Văn Đàn cũng đã bị thương nhưng vẫn ở lại chiến đấu.

Một khẩu trung liên không thể tiếp tục phát huy hỏa lực vì xạ thủ đã hy sinh. Khẩu súng của đồng chí Chu Văn Pù cũng gặp trở ngại: địa hình không có điểm đặt súng thích hợp, khiến việc bắn trả quân địch trở nên khó khăn. Trong khi đó, đối phương tiếp tục phản kích, sức ép lên trận địa ngày càng lớn.

Giữa tình thế cấp bách ấy, Bế Văn Đàn đã đưa ra một quyết định táo bạo. Anh chạy đến chỗ đồng đội, quỳ xuống, đặt hai chân súng lên vai mình và giữ chặt để Chu Văn Pù có thể tiếp tục nổ súng.

Đó là một hành động diễn ra trong khoảnh khắc, nhưng đằng sau nó là sự lựa chọn quyết liệt: đặt nhiệm vụ chiến đấu và sự an toàn của đồng đội lên trên bản thân mình.

Theo hồ sơ của TTXVN, khi đồng đội còn do dự, Bế Văn Đàn động viên anh em tiếp tục bắn trả quân địch. Chu Văn Pù nổ súng, góp phần đẩy lùi đợt phản kích. Trong lúc làm giá súng, Bế Văn Đàn bị thương thêm và hy sinh khi hai tay vẫn ghì chặt chân súng trên vai.

Hình ảnh ấy đã trở thành một trong những biểu tượng tiêu biểu về chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Nhưng nếu chỉ nhìn vào tư thế cuối cùng của người chiến sĩ, ta mới thấy phần nổi của câu chuyện. Điều sâu sắc hơn nằm ở tinh thần đồng đội được thể hiện bằng hành động cụ thể: khi khẩu súng cần một điểm tựa để tiếp tục chiến đấu, người lính đã tự biến mình thành điểm tựa ấy.

Không có thời gian để chuẩn bị một lời tuyên bố dài. Không có khoảng lặng để cân nhắc thiệt hơn. Trước mắt anh là đồng đội, là trận địa và là nhiệm vụ phải hoàn thành. Chính trong thời khắc quyết định ấy, phẩm chất của người chiến sĩ được thể hiện bằng hành động.

Câu chuyện về Bế Văn Đàn không cổ vũ sự hy sinh một cách vô nghĩa. Giá trị của hành động ấy nằm trong hoàn cảnh chiến đấu cụ thể, khi anh tìm cách giúp đồng đội tiếp tục chiến đấu để ngăn chặn cuộc phản kích. Đó là sự dũng cảm gắn với trách nhiệm, sự hy sinh gắn với mục tiêu chung và tình đồng đội được thể hiện bằng việc làm chứ không chỉ bằng lời nói.

Có những điểm tựa được dựng bằng đất đá. Nhưng ở Mường Pồn, trong một thời khắc sinh tử, điểm tựa cho đồng đội lại chính là đôi vai của một người lính trẻ.