“Hai Xuân và trận không chiến ở độ cao hơn 6.000 mét”
Năm 1965, Nguyễn Thanh Xuân nhập ngũ và được tuyển chọn đào tạo phi công. Sau thời gian học lái MiG-21 tại Liên Xô, năm 1970 ông trở về nước, biên chế vào Trung đoàn 921. Ngày 8/6/1972, trong một trận không chiến trên bầu trời Hà Nội, ông cùng biên đội của phi công Nguyễn Đức Soát chạm trán máy bay RF-4 của Mỹ ở độ cao hơn 6.000m và phóng tên lửa bắn trúng một chiếc.
Tuổi trẻ của Nguyễn Thanh Xuân gắn với ước mơ trở thành phi công chiến đấu. Năm 1967, ông được chọn trong đoàn học viên sang Liên Xô đào tạo. Trong số 103 học viên của đoàn, chỉ 25 người đủ tiêu chuẩn đào tạo lái MiG-21. Sau khi về nước năm 1970, ông cùng đồng đội bước vào quá trình huấn luyện khẩn trương, chuẩn bị cho nhiệm vụ bảo vệ bầu trời miền Bắc.
Tháng 4/1972, khi Mỹ mở lại chiến dịch ném bom miền Bắc, Hai Xuân được đưa vào lực lượng trực ban chiến đấu bảo vệ vùng trời Hà Nội. Nhiều lần ông cùng đồng đội cất cánh nhưng không gặp được đối phương; có lần phát hiện tín hiệu máy bay địch nhưng chưa kịp tiếp cận thì chúng đã rút lui.
Đến sáng 8/6/1972, cơ hội đối đầu thực sự xuất hiện. Biên đội Nguyễn Đức Soát – Nguyễn Thanh Xuân nhận lệnh xuất kích đánh máy bay RF-4. Nguyễn Đức Soát bay số 1, Nguyễn Thanh Xuân bay số 2. Khi lên độ cao hơn 6.000m, biên đội chạm mặt các máy bay đối phương.
Trong khoảnh khắc quyết định, Nguyễn Thanh Xuân vận dụng chiến thuật đã được huấn luyện, nhanh chóng tiếp cận mục tiêu và phóng tên lửa. Một chiếc RF-4 trúng đạn, bốc cháy và rơi xuống. Chiếc còn lại bị thương và bay về hướng Lào; hai phi công đối phương nhảy dù và bị dân quân bắt giữ, theo hồi ức được Báo Quân đội nhân dân đăng tải. Sau trận đánh, Nguyễn Đức Soát và Nguyễn Thanh Xuân được tặng Huy hiệu Bác Hồ và danh hiệu Chiến sĩ thi đua năm 1972.
Điều đáng nhớ trong câu chuyện của Hai Xuân không chỉ nằm ở chiến công trên bầu trời. Đằng sau mỗi chuyến xuất kích là quá trình huấn luyện nghiêm khắc, khả năng phối hợp giữa các phi công và sự chuẩn bị lâu dài cho những trận đánh mà chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng.
Sau năm 1975, Nguyễn Thanh Xuân cùng nhiều phi công MiG-21 được điều động vào miền Nam, tiếp tục công tác và tham gia thực hiện nhiệm vụ quốc tế. Nhiều năm sau, ông vẫn kể lại những ký ức về một thời tuổi trẻ trên bầu trời Hà Nội cho các thế hệ sau.
🌿 Thông điệp:
“Một trận không chiến chỉ diễn ra trong thời gian rất ngắn, nhưng phía sau đó là nhiều năm học tập, rèn luyện và sự hy sinh thầm lặng. Câu chuyện của Nguyễn Thanh Xuân góp thêm một lát cắt chân thực về những người lính đã chiến đấu trên bầu trời trong kháng chiến chống Mỹ, đồng thời nhắc thế hệ hôm nay trân trọng giá trị của hòa bình.”
