Hầm bí mật dưới gốc xoài

Năm 1969, chiến tranh ở Vĩnh Hòa bước vào giai đoạn ác liệt. Sau nhiều trận càn không đạt kết quả, địch liên tục lùng sục các cơ sở cách mạng. Chúng tin rằng nếu bắt được cán bộ thì phong trào sẽ bị dập tắt.

Giữa một xóm nhỏ của xã Vĩnh Hòa có gia đình ông Bảy. Sau ngôi nhà lá là một cây xoài già đã đứng đó từ rất lâu. Không ai ngờ rằng, ngay dưới gốc xoài ấy lại có một hầm bí mật do chính người dân trong xóm âm thầm đào suốt nhiều đêm.

Hầm không lớn, chỉ vừa đủ cho hai người ngồi. Miệng hầm được ngụy trang bằng đất, lá khô và rễ cây. Mỗi lần cán bộ về họp chi bộ hoặc nhận tài liệu, nơi ấy lại trở thành chỗ trú ẩn an toàn.

Một buổi sáng, tiếng chó sủa dồn dập. Từ đầu xóm, tiếng giày đinh và tiếng quát tháo vang lên. Địch bất ngờ mở cuộc càn.

Ông Bảy bình tĩnh ra sân quét lá như mọi ngày. Bà Bảy vẫn nhóm bếp nấu cơm. Hai người con tiếp tục cho vịt ăn.

Bên dưới gốc xoài, hai cán bộ xã đang nín thở trong hầm bí mật.

Một toán lính bước vào sân. Chúng lục soát từng góc nhà, chọc từng đống rơm, thậm chí dùng lưỡi lê đâm xuống nền đất.

Khi đến gốc xoài, một tên lính dừng lại.

Hắn nhìn quanh rồi hỏi:

– Cây xoài này lâu chưa?

Ông Bảy bình thản đáp:

– Từ hồi cha tôi còn sống. Năm nào nó cũng cho trái, mấy đứa nhỏ trong xóm vẫn sang hái.

Tên lính đá vài cái vào gốc cây, thấy chỉ có lá khô và rễ nổi nên bỏ đi.

Mãi đến khi tiếng chân xa dần, ông Bảy mới nhẹ nhàng cầm chiếc gáo dừa treo trước hiên nhà gõ ba tiếng.

Đó là tín hiệu báo an toàn.

Nắp hầm được mở ra. Hai cán bộ bước lên, quần áo lấm đầy đất nhưng ánh mắt rạng ngời.

Một đồng chí xúc động nói:

– Nếu không có bà con che chở thì chúng tôi khó mà tiếp tục bám trụ.

Ông Bảy chỉ cười:

– Cán bộ còn thì phong trào còn. Giữ được các đồng chí cũng là giữ lấy quê hương.

Chiến tranh kết thúc, cây xoài vẫn tiếp tục lớn lên. Hầm bí mật không còn được sử dụng nữa, nhưng mỗi lần con cháu quây quần dưới bóng cây, ông Bảy lại kể về những ngày cả xóm cùng một lòng bảo vệ cán bộ cách mạng.

Ông thường nhắn nhủ:

"Chiến thắng không chỉ được làm nên ở những trận đánh lớn. Nó còn được làm nên từ những mái nhà biết chở che, những hầm bí mật do lòng dân tạo dựng và sự đoàn kết của cả một quê hương."

Ngày nay, trên mảnh đất Vĩnh Hòa thanh bình, những con đường mới, những ngôi trường và cánh đồng trù phú là minh chứng cho sự hồi sinh của quê hương. Nhưng dưới bóng cây xoài năm ấy, câu chuyện về lòng dân son sắt với cách mạng vẫn luôn được các thế hệ nhắc nhớ như một phần đẹp nhất của truyền thống Vĩnh Hòa