Hàm Nghi – vị vua yêu nước và Chiếu Cần Vương
Trong lịch sử Việt Nam cuối thế kỷ XIX, Hàm Nghi là vị vua gắn liền với phong trào Cần Vương, một phong trào đấu tranh chống thực dân Pháp mạnh mẽ.
Hàm Nghi tên thật là Nguyễn Phúc Ưng Lịch, sinh năm 1871.
Năm 1884, ông lên ngôi vua khi còn rất trẻ, lấy niên hiệu là Hàm Nghi.
Lúc bấy giờ, thực dân Pháp ngày càng can thiệp sâu vào triều đình nhà Nguyễn và tìm cách đặt Việt Nam dưới quyền kiểm soát.
Một vị quan hỏi:
— Bệ hạ còn rất trẻ, tình hình đất nước lại vô cùng khó khăn. Chúng ta phải làm gì?
Hàm Nghi trả lời:
— Đất nước đang gặp nguy nan. Ta không thể bỏ mặc vận mệnh của dân chúng.
Năm 1885, phe chủ chiến trong triều đình quyết định tổ chức cuộc phản công quân Pháp tại kinh thành Huế.
Đêm 4 tháng 7 năm 1885, quân triều đình tấn công quân Pháp nhưng không thành công.
Hàm Nghi cùng một số quan lại và lực lượng trung thành rời khỏi kinh thành, tiến về vùng núi để tiếp tục chống Pháp.
Tại Tân Sở, ngày 13 tháng 7 năm 1885, vua Hàm Nghi ban Chiếu Cần Vương, kêu gọi văn thân và nhân dân đứng lên giúp vua chống Pháp.
Một người hỏi:
— Bệ hạ, liệu nhân dân có hưởng ứng lời kêu gọi không?
Hàm Nghi trả lời:
— Ta tin rằng khi đất nước lâm nguy, những người yêu nước sẽ đứng lên bảo vệ quê hương.
Chiếu Cần Vương nhanh chóng được truyền đi nhiều nơi.
Nhiều cuộc khởi nghĩa chống Pháp bùng nổ, tạo thành phong trào Cần Vương rộng lớn.
Trong những năm sau đó, Hàm Nghi sống và hoạt động trong điều kiện rất gian khổ ở vùng núi Quảng Bình và Hà Tĩnh.
Quân Pháp nhiều lần tổ chức truy bắt.
Năm 1888, Hàm Nghi bị bắt.
Quân Pháp tìm cách thuyết phục ông hợp tác và trở về Huế.
Nhưng Hàm Nghi không từ bỏ tinh thần chống Pháp.
Sau khi bị bắt, ông bị đưa đi đày sang Algérie thuộc Pháp.
Tại nơi lưu đày, ông sống xa quê hương nhưng vẫn giữ tình cảm sâu sắc với Việt Nam.
Hàm Nghi qua đời năm 1944 tại Algérie.
Ông được nhiều thế hệ người Việt nhớ đến như một vị vua trẻ đã lựa chọn con đường chống ngoại xâm trong một thời kỳ đất nước đầy biến động.
Một học sinh hỏi cô giáo:
— Thưa cô, điều gì khiến Hàm Nghi được nhớ đến trong lịch sử?
Cô giáo trả lời:
— Đó là việc ông đã gắn tên tuổi của mình với Chiếu Cần Vương và phong trào chống Pháp. Dù tuổi đời còn trẻ và phải sống trong hoàn cảnh vô cùng khó khăn, ông vẫn trở thành biểu tượng của tinh thần yêu nước cuối thế kỷ XIX.
BÀI HỌC
Câu chuyện về Hàm Nghi nhắc chúng ta về lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm với đất nước và tinh thần không khuất phục trước khó khăn.
Đối với học sinh ngày nay, bài học quan trọng là biết trân trọng độc lập, hòa bình, tìm hiểu lịch sử dân tộc và có trách nhiệm với quê hương.
