hân Nhân Trung – Người đề cao vai trò của hiền tài

Trong lịch sử văn hóa Việt Nam thời Lê sơ, Thân Nhân Trung là một nhân vật để lại dấu ấn sâu đậm. Ông không chỉ là một vị quan có học vấn uyên thâm mà còn là nhà văn hóa, nhà giáo dục tiêu biểu dưới triều vua Lê Thánh Tông. Tên tuổi ông gắn liền với tư tưởng coi trọng nhân tài và sự nghiệp xây dựng đất nước bằng tri thức.

Thân Nhân Trung sinh năm 1418 tại Yên Ninh, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang. Ông đỗ Tiến sĩ khoa Kỷ Sửu năm 1469, khi đã hơn 50 tuổi, rồi được triều đình trọng dụng. Dưới thời Lê Thánh Tông, ông giữ nhiều chức vụ quan trọng và từng tham gia công việc tại Hàn lâm viện. Với học vấn và tài năng, ông trở thành một trong những trí thức được nhà vua tin cậy.

Điều khiến Thân Nhân Trung được hậu thế nhớ đến nhiều nhất là tư tưởng về vai trò của người tài đối với quốc gia. Năm 1484, khi soạn văn bia tiến sĩ tại Văn Miếu – Quốc Tử Giám, ông viết câu nổi tiếng: “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia.” Theo ông, người tài có vai trò quan trọng đối với sự hưng thịnh của đất nước, vì vậy triều đình cần coi trọng việc đào tạo, tuyển chọn và tôn vinh những người có tài, có đức.

Tư tưởng ấy không chỉ có ý nghĩa đối với thời Lê sơ mà còn để lại giá trị lâu dài trong lịch sử giáo dục Việt Nam. Những tấm bia tiến sĩ tại Văn Miếu đã trở thành chứng tích cho truyền thống trọng người tài và trọng việc học của dân tộc.

Thân Nhân Trung qua đời năm 1499. Ông để lại cho hậu thế không chỉ những tác phẩm văn chương mà còn một tư tưởng giáo dục sâu sắc. Nếu các vị tướng dùng gươm bảo vệ giang sơn thì Thân Nhân Trung góp phần xây dựng đất nước bằng tri thức. Câu nói “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia” vì thế vẫn vang vọng qua nhiều thế hệ, nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm học tập, rèn luyện và cống hiến cho quê hương.