Hán Văn Quảng – Người phi công của Phi đội Quyết thắng
Hán Văn Quảng – Người phi công của Phi đội Quyết thắng
Trong lịch sử Không quân nhân dân Việt Nam, trận tập kích sân bay Tân Sơn Nhất chiều ngày 28 tháng 4 năm 1975 luôn được xem là một trong những chiến công đặc biệt xuất sắc, góp phần tạo nên thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Là một trong sáu thành viên của Phi đội Quyết thắng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hán Văn Quảng đã cùng đồng đội viết nên trang sử hào hùng bằng lòng quả cảm, trí tuệ và tinh thần quyết chiến quyết thắng.
Hán Văn Quảng sinh năm 1946 tại huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Tuổi thơ của ông gắn liền với những năm tháng đất nước bị chiến tranh tàn phá. Khi đang học tại Trường Thể dục Thể thao Hà Bắc vào năm 1965, chàng thanh niên Hán Văn Quảng được tuyển chọn vào lực lượng phi công quân sự sau nhiều vòng kiểm tra nghiêm ngặt về sức khỏe, bản lĩnh và tố chất. Đó là bước ngoặt lớn đưa ông đến với bầu trời và gắn bó gần bốn mươi năm trong Quân chủng Phòng không – Không quân.
Sau khi trúng tuyển, ông được cử sang Liên Xô đào tạo lái máy bay chiến đấu gần ba năm, sau đó tiếp tục học nâng cao tại Trung Quốc. Đầu năm 1969, ông trở về nước và được biên chế về Trung đoàn Không quân 923 (Đoàn Yên Thế). Đây là đơn vị nhiều lần lập công xuất sắc trong nhiệm vụ bảo vệ bầu trời miền Bắc.
Những năm tháng chiến tranh chống Mỹ là quãng thời gian đầy thử thách đối với người phi công trẻ. Hán Văn Quảng cùng đồng đội liên tục cơ động trên nhiều sân bay dã chiến, sẵn sàng cất cánh đánh chặn các đợt không kích của không quân Mỹ. Mỗi chuyến bay đều là cuộc đối đầu sinh tử giữa ý chí con người và hỏa lực hiện đại của đối phương. Tuy vậy, ông luôn giữ vững bản lĩnh, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.
Tháng 4 năm 1975, khi Chiến dịch Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn quyết định, Hán Văn Quảng nhận một nhiệm vụ đặc biệt. Ngày 22 tháng 4, ông cùng các phi công Nguyễn Thành Trung, Nguyễn Văn Lục, Từ Đễ, Hoàng Mai Vượng và Trần Văn On được điều động vào Đà Nẵng. Tại đây, họ được giao nhiệm vụ chuyển loại từ máy bay MiG-17 sang lái máy bay A-37 – loại máy bay chiến đấu vừa thu được của quân đội Sài Gòn. Thời gian huấn luyện chỉ vỏn vẹn sáu ngày, nhưng tất cả đều xác định phải hoàn thành bằng mọi giá.
Chiều ngày 28 tháng 4 năm 1975, Phi đội Quyết thắng cất cánh từ sân bay Thành Sơn (Phan Rang), bay thấp để tránh radar đối phương rồi bất ngờ lao vào sân bay Tân Sơn Nhất. Đúng 16 giờ 17 phút, những quả bom đầu tiên trút xuống căn cứ không quân lớn nhất của chính quyền Sài Gòn. Chỉ trong vài phút, nhiều máy bay địch bị phá hủy, toàn bộ hệ thống chỉ huy rơi vào hỗn loạn. Cuộc tập kích táo bạo ấy đã giáng một đòn mạnh vào tinh thần quân địch, góp phần thúc đẩy nhanh sự sụp đổ của chính quyền Sài Gòn trước ngày 30 tháng 4 lịch sử.
Nhớ lại thời khắc ấy sau nửa thế kỷ, Hán Văn Quảng vẫn xúc động. Ông kể rằng điều thôi thúc cả phi đội không phải là vinh quang cá nhân, mà là quyết tâm hoàn thành mệnh lệnh để góp phần kết thúc chiến tranh. Theo ông, phía sau mỗi chuyến bay là công sức của hàng trăm cán bộ kỹ thuật, nhân viên bảo đảm mặt đất và các cấp chỉ huy đã âm thầm "nâng cánh" cho phi công hoàn thành nhiệm vụ.
Sau ngày đất nước thống nhất, Hán Văn Quảng tiếp tục phục vụ trong Quân chủng Phòng không – Không quân. Ông lần lượt đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng như Trung đoàn trưởng Trung đoàn 923, Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 372 và Phó Tham mưu trưởng Quân chủng Phòng không – Không quân. Dù ở cương vị nào, ông cũng luôn được đồng đội đánh giá là người chỉ huy tận tụy, mẫu mực và giàu kinh nghiệm.
Với những chiến công và đóng góp to lớn, năm 2015, Hán Văn Quảng được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khi đón nhận danh hiệu cao quý ấy, ông luôn nhấn mạnh rằng phần thưởng không chỉ dành cho riêng mình mà còn dành cho những đồng đội đã cùng chiến đấu, đặc biệt là những người đã anh dũng hy sinh vì bầu trời Tổ quốc.
Ngày nay, dù đã nghỉ hưu, Đại tá Hán Văn Quảng vẫn tích cực tham gia các hoạt động truyền thống, gặp gỡ cán bộ, chiến sĩ trẻ và học sinh để kể lại những ký ức hào hùng của Phi đội Quyết thắng. Ông luôn nhắn nhủ thế hệ sau phải biết trân trọng hòa bình, giữ gìn độc lập dân tộc và tiếp tục xây dựng lực lượng không quân ngày càng hiện đại.
Cuộc đời của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hán Văn Quảng là biểu tượng đẹp của người phi công Việt Nam – dũng cảm, mưu trí và giàu trách nhiệm. Từ chàng thanh niên đất Tổ đến người chỉ huy không quân tài năng, ông đã góp phần viết nên một trong những chiến công vang dội nhất của Không quân nhân dân Việt Nam. Hình ảnh người phi công năm xưa cùng Phi đội Quyết thắng lao vào bầu trời Tân Sơn Nhất vẫn mãi là biểu tượng của ý chí “Thần tốc – Táo bạo – Bất ngờ – Quyết thắng”, góp phần làm nên mùa xuân đại thắng năm 1975.
