Hang đá và 8 đóa hoa bất tử
NGUYỄN MAI ANH Nhân chứng lịch sử: 8 nữ liệt sĩ Thanh niên xung phong quê Thanh Hóa tại Hang Tám Cô
Quảng Bình 3 Mô tả ngắn về tác phẩm: Trưa ngày 14/11/1972, khi đang làm nhiệm vụ san lấp hố bom tại trọng điểm Km 16 đường 20 Quyết Thắng, 8 nữ thanh niên xung phong quê Thanh Hóa đã vào trú ẩn trong một hang đá ven đường. Một quả bom tấn của giặc Mỹ đánh trúng cửa hang khiến hàng nghìn khối đá sập xuống, bịt kín lối ra. Trong 9 ngày đêm ở hang tối, không thức ăn, không nước uống, các chị đã nắm tay nhau, chia nhau từng mẩu lương khô cuối cùng và hát vang bài “Cô gái mở đường” cho đến hơi thở cuối. Sự hy sinh của các chị trở thành khúc tráng ca bất tử của tuổi trẻ thời hoa lửa:
8 nữ liệt sĩ sinh trong khoảng 1950 - 1954 tại Thanh Hóa, hy sinh ngày 14/11/1972. Người lớn nhất 22 tuổi, người nhỏ nhất mới 18 tuổi
Em sinh ra khi đất nước đã im tiếng súng. Em chưa từng biết đến mùi khói bom, chưa từng thấy cảnh “đất rung, đá lở”. Nhưng có một địa danh ở Quảng Bình đã khiến em phải khóc: Hang Tám Cô. Năm ấy, cả xã Xuân Bái, Thanh Hóa có 8 cô gái cùng viết đơn bằng máu xin đi thanh niên xung phong. Họ là Lược, Xanh, Khương, Hợi, Xuân, Nhỏ, Lan và Lê. Trước ngày lên đường, 8 chị đã cắt máu ăn thề “sống cùng sống, chết cùng chết”. Năm 1972, Km 16 đường 20 Quyết Thắng trở thành “túi bom”. Ngày đêm, các chị trực chiến để lấp hố bom, phá bom nổ chậm cho xe vào Nam. Trưa 14/11/1972, loạt bom tọa độ dội xuống. Các chị chạy vào hang đá bên đường thì quả bom tấn rơi trúng cửa hang. Đá sập, bịt kín tất cả. Hành động: Giữa bóng tối tuyệt đối, đói, khát, thiếu không khí, 8 chị vẫn nắm chặt tay nhau. Bi đông cạn nước, các chị chia nhau từng giọt. Lương khô còn một mẩu, bẻ làm 8 phần. Chị lớn ôm em út vào lòng. Dưới đầu các chị là những lá thư viết dở gửi mẹ: “Mẹ ơi… con không sợ… chỉ thương mẹ…”. Trong hang tối, các chị đã hát. Hát bài “Cô gái mở đường” để động viên nhau. Tiếng hát yếu dần… rồi tắt hẳn vào ngày thứ chín. “Cái quý nhất của con người là sự sống. Nhưng khi Tổ quốc cần, chúng tôi sẵn sàng hy sinh cả sự sống ấy. Lúc đó chỉ nghĩ làm sao giữ được con đường để xe ra tiền tuyến.”
– Đó là lời thề chung của cả thế hệ thanh niên xung phong, cũng là lời nhắn nhủ của 8 chị từ trong đá. 8 cô gái đã hóa thành đá núi. Nhưng con đường các chị mở năm xưa, giờ đã thành đường Hồ Chí Minh thênh thang. Hang Tám Cô giờ là địa chỉ đỏ. Em đã đến thắp hương một lần. Hang lạnh lắm, nhưng em biết năm ấy hang đã ấm vì tình đồng đội.



