Hàng nghìn cây cọc gỗ giấu mình dưới lòng sông chờ con nước rút

Năm 938, sau khi Dương Đình Nghệ bị Kiều Công Tiễn sát hại, Ngô Quyền dấy binh báo thù. Kiều Công Tiễn hoảng sợ, cầu cứu vua Nam Hán là Lưu Cung. Nhận thấy đây là cơ hội để xâm chiếm nước ta thêm lần nữa, Lưu Cung sai con trai là Hoằng Tháo đem quân vượt biển tiến vào sông Bạch Đằng, còn bản thân đóng quân tiếp ứng ở biên giới.

Nắm được ý đồ của địch, Ngô Quyền đã cho quân dân âm thầm chuẩn bị một kế sách táo bạo: suốt nhiều ngày mưa rét dầm dề cuối năm 938, hàng nghìn cây gỗ lim, gỗ sến lớn được đẵn từ rừng, vác xuống lòng sông Bạch Đằng ở những vị trí hiểm yếu gần cửa biển, đầu vót nhọn và bịt sắt rồi đóng ngầm xuống đáy sông. Khi thủy triều lên, cả bãi cọc chìm hẳn dưới mặt nước, thuyền bè vẫn qua lại như bình thường không hề để lộ dấu vết; chỉ khi thủy triều rút, những đầu cọc nhọn hoắt mới lộ ra, tạo thành một trận địa chết người ẩn giấu hoàn toàn dưới lòng sông.

Khi đoàn chiến thuyền của Hoằng Tháo tiến vào, Ngô Quyền cho một đội quân nhỏ ra khiêu chiến rồi giả vờ thua chạy, nhử địch đuổi theo vào đúng khu vực có bãi cọc ngầm ngay lúc thủy triều đang lên cao. Quân Nam Hán thấy quân ta chỉ có thuyền nhẹ, quân số ít, tưởng có thể dễ dàng đánh bại nên hùng hổ đuổi theo sâu vào trong sông. Đợi đến khi thủy triều bắt đầu rút, Ngô Quyền mới hạ lệnh cho quân sĩ quay lại phản công dữ dội. Toàn bộ chiến thuyền lớn của Nam Hán bị mắc cạn trong luồng nước đang rút nhanh, lần lượt bị hàng cọc nhọn đâm thủng đáy, chìm gần hết. Hoằng Tháo bỏ mạng cùng hơn một nửa quân sĩ ngay tại trận địa.

Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đã chấm dứt hơn một nghìn năm Bắc thuộc, mở ra kỷ nguyên độc lập tự chủ lâu dài cho dân tộc. Năm 939, Ngô Quyền lên ngôi vua, đóng đô tại Cổ Loa, chính thức lập nên nhà nước độc lập đầu tiên sau thời kỳ đô hộ kéo dài của phong kiến phương Bắc.