Hang Pác Bó và cuộc sống giản dị của Người

Đầu năm 1941, sau gần ba mươi năm bôn ba tìm đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc trở về Việt Nam. Người chọn Pác Bó, Cao Bằng làm nơi hoạt động. Giữa núi rừng hiểm trở, hang Pác Bó trở thành một trong những địa điểm gắn liền với những năm tháng đầu tiên Người trực tiếp lãnh đạo cách mạng trong nước.

Hang Pác Bó không rộng, điều kiện sinh hoạt rất đơn sơ. Nơi ở của Người chỉ là một hang đá giữa núi rừng. Không có giường ngủ tiện nghi, không có bàn làm việc đầy đủ như ở những nơi khác. Người thích nghi với hoàn cảnh bằng một cuộc sống hết sức giản dị.

Ban ngày, Người làm việc với cán bộ, nghiên cứu tình hình và soạn thảo tài liệu. Khi cần, Người trực tiếp đi gặp đồng bào, tìm hiểu đời sống của nhân dân và trao đổi công việc với cán bộ địa phương.

Một chiếc bàn đá tự nhiên bên suối được Người sử dụng làm nơi làm việc. Những trang tài liệu, những bài viết và những chủ trương quan trọng được chuẩn bị trong điều kiện rất thiếu thốn ấy.

Bữa ăn của Người cũng đơn giản. Những món ăn thường ngày chủ yếu dựa vào những gì có thể kiếm được trong điều kiện núi rừng. Cuộc sống khó khăn nhưng Người vẫn giữ tinh thần vui vẻ, lạc quan.

Chính trong những ngày tháng ấy, những câu thơ sau này trở nên quen thuộc:

“Sáng ra bờ suối, tối vào hang,
Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng.”

Hai câu thơ thể hiện một cách sinh động cuộc sống của Người ở Pác Bó. Ăn uống đạm bạc, nơi ở đơn sơ, công việc nhiều khó khăn, nhưng tinh thần của người cách mạng vẫn luôn vững vàng.

Điều đáng chú ý là Nguyễn Ái Quốc không coi sự thiếu thốn là một lý do để chùn bước. Ngược lại, Người chủ động thích nghi với hoàn cảnh để tập trung vào công việc.

Trong thời gian ở Pác Bó, Người dành nhiều thời gian nghiên cứu tình hình đất nước và quốc tế. Người cùng Trung ương Đảng chuẩn bị những chủ trương quan trọng cho cách mạng Việt Nam.

Tháng 5 năm 1941, Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ tám được tổ chức tại Pác Bó dưới sự chủ trì của Nguyễn Ái Quốc. Hội nghị xác định nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu và quyết định thành lập Mặt trận Việt Nam Độc lập Đồng minh – Việt Minh.

Như vậy, đằng sau hình ảnh một con người sống trong hang đá, ăn cháo bẹ, rau măng là một người lãnh đạo đang phải giải quyết những vấn đề lớn của đất nước.

Pác Bó vừa là nơi ở, vừa là nơi làm việc, nghiên cứu và tổ chức cách mạng của Nguyễn Ái Quốc.

Người dành thời gian gần gũi với đồng bào địa phương. Qua tiếp xúc với nhân dân, Người tìm hiểu đời sống thực tế và vận động mọi người tham gia cách mạng. Cách làm việc gần gũi ấy giúp Người xây dựng được sự tin tưởng giữa cán bộ cách mạng với nhân dân.

Cuộc sống tại Pác Bó cũng cho thấy một nét nổi bật trong phong cách của Nguyễn Ái Quốc: giản dị nhưng không đơn giản, thiếu thốn nhưng luôn chủ động, gian khổ nhưng không bi quan.

Người có thể sống trong một hang đá, làm việc bên một chiếc bàn đá, ăn những bữa cơm rất đạm bạc, nhưng vẫn suy nghĩ về những vấn đề lớn của dân tộc và thời đại.

Pác Bó vì thế không chỉ là một địa danh lịch sử. Nơi đây còn gắn với hình ảnh một người lãnh đạo sống gần gũi với thiên nhiên, gần gũi với nhân dân và luôn giữ tinh thần lạc quan trong những hoàn cảnh khó khăn nhất.

Sau này, khi nhắc đến những ngày tháng ở Pác Bó, người ta thường nhớ đến hình ảnh Nguyễn Ái Quốc bên dòng suối, bên bàn đá, giữa núi rừng Cao Bằng.

Giữa một vùng núi rừng còn nhiều gian khổ, cuộc sống của Người thật giản dị. Nhưng từ chính nơi đơn sơ ấy, những quyết định quan trọng được chuẩn bị, những lực lượng cách mạng được xây dựng và một chặng đường mới của cách mạng Việt Nam được mở ra.

Pác Bó vì thế trở thành một biểu tượng đẹp về ý chí, tinh thần lạc quan và lối sống giản dị của Nguyễn Ái Quốc trong những năm tháng Người trực tiếp trở về lãnh đạo cách mạng Việt Nam.