Bài viết

Hạnh phúc ngọt ngào từ những cánh thư xa

Một ngày đầu tháng 4-2011, Phòng biên tập Nguyệt san Sự kiện và Nhân chứng nhận được bản phô-tô hơn 10 lá thư thời chiến do thương binh Đặng Sỹ Ngọc (phường Hưng Dũng, thành phố Vinh, Nghệ An) gửi tới...

Hà Tĩnh10/04/2026Ban Biên tập tổng hợp3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Một ngày đầu tháng 4-2011, Phòng biên tập Nguyệt san Sự kiện và Nhân chứng nhận được bản phô-tô hơn 10 lá thư thời chiến do thương binh Đặng Sỹ Ngọc (phường Hưng Dũng, thành phố Vinh, Nghệ An) gửi tới. Liên hệ với tác giả của những lá thư, được anh cho biết đó chỉ là một phần trong số rất nhiều những lá thư, nhật ký thời chiến mà anh đang lưu giữ. “Tôi gửi tới Tòa soạn những lá thư mà vợ tôi đã gìn giữ trong gần 40 năm qua, đó là những dòng tâm sự của tôi và Vân ở thời điểm các năm 1973-1974, khi chúng tôi còn đang yêu nhau…”, anh Ngọc tâm sự.

“Anh luôn nhớ Trường Sơn và đồng đội!”

Ngược dòng thời gian cách đây 39 năm, khoảng cuối tháng 12-1972, sau lần bị thương nặng tại chiến trường, Đặng Sỹ Ngọc được đưa ra miền Bắc điều trị và an dưỡng tại các trại thương binh nặng. Trong thời gian ở hậu phương lớn miền Bắc, anh đã gặp chị Nguyễn Thị Hồng Vân, một cô gái cùng quê và từng là lính công binh của Tỉnh đội Hà Tĩnh. Họ đã quen và yêu nhau khi anh đã mất 81% sức khỏe, còn chị sau 2 năm quân ngũ đang chuẩn bị nhận quyết định phục viên để đi học Trung cấp Y. Ngày ấy, những lá thư gửi gắm niềm tâm sự đã giúp đôi bạn trẻ thêm xích lại gần nhau...

Vợ chồng thương binh Đặng Sỹ Ngọc. Ảnh do nhà thơ Đặng Vương Hưng cung cấp

“Hồng Vân thương yêu!

Nhân có người về công tác trong tỉnh ta, anh vội ghi cho em mấy chữ. Trước tiên anh chúc Vân luôn khỏe, đoàn kết hòa mình để vui vẻ hoàn thành nhiệm vụ. Vân ạ! Mỗi lần nghĩ về em, mỗi lần đọc thư em và thư của gia đình, anh suy nghĩ nhiều lắm... Anh biết rằng do chiến tranh mà tất cả sự phấn đấu của anh đã phải dừng lại. Anh không muốn kể nhiều về cuộc sống của mình bởi cuộc đời em đang rộng mở, phơi phới ở phía trước. Nghĩ về bản thân, nhiều lúc anh muốn bật khóc. Nhưng từ ngày về phép được gặp em thì anh đã hạn chế được những tư tưởng bi quan ấy. Ngọc nói rất thật đấy Vân ạ! Mỗi khi đọc đến những chữ: “thương”, “nhớ”, “yêu”, tâm hồn anh lại thêm rộn ràng, thổn thức, và anh đã vui biết bao khi được đọc những lá thư chân thành ấy...” (Thư ngày 10-11-1973)

Giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang diễn ra ác liệt thì Đặng Sỹ Ngọc lại phải rời xa đồng đội, trở về hậu phương. Như lời anh tâm sự: “Hằng ngày, được chứng kiến các gia đình miền Bắc dồn dập nhận giấy báo tử của người thân, vậy mà họ vẫn tiếp tục động viên con em mình lên đường nhập ngũ, trong khi tôi - một chàng trai 25 tuổi - chỉ có ăn, điều dưỡng và ghi nhật ký, tôi thấy lương tâm mình dằn vặt ghê lắm...”. Trong những lá thư gửi người yêu, anh cũng trải lòng tâm sự với mong muốn cả hai có những “niềm vui nhân đôi, nỗi buồn chia hai”.

“Thanh Hà ngày 25-11-1973

Vân rất yêu thương! Anh vừa đi công tác ở Hà Nội về thì nhận được thư em. Tối nay có Đoàn văn công của Quân khu Tả ngạn đến biểu diễn cho bộ đội và nhân dân nơi anh đóng quân, nhưng anh tình nguyện ở nhà để tranh thủ phút giây yên tĩnh tâm sự cùng em.

Vừa qua anh được cử đi công tác Hà Nội 10 ngày. Một chuyến đi thật đáng nhớ. Sau khi xong việc, anh và một đồng chí đạp xe dạo quanh Hà Nội. Đến Công viên Thống Nhất, thấy từng đôi nam nữ đang hạnh phúc ngồi bên nhau, anh lại chợt nhớ tới em. Anh có nói với người bạn: “Nhất định sẽ có ngày mình đưa người yêu đến thăm Công viên này”, nhưng rồi lại chạnh lòng nghĩ không biết đến bao giờ... Đọc mỗi bài báo, nghe từng bài hát, anh lại sục sôi nhớ về đơn vị, nhớ từng nét mặt của những đồng đội đã cùng chia ngọt sẻ bùi ở Trường Sơn bao năm qua. Trường Sơn và đồng đội! Hai tiếng ấy gợi nhắc anh một tình cảm tha thiết, nhớ nhung. Hiện đồng đội của anh đang phát huy những phẩm chất tốt đẹp ở chiến trường, còn anh lại phải ngồi đây hít thở một không khí vô vị, phải ngồi nhìn những ánh lửa hàn rực sáng của một đất nước đang bừng lên xây dựng... Vân đừng cho là anh yếu đuối nhé, bởi đó là những cảm xúc rất thật trong anh lúc này, khi anh đang chuẩn bị đón mùa rét thứ hai trong đời ở miền Bắc...”.

Trong lá thư gửi ngày 28-11-1973, khi người yêu còn đang trong quân ngũ và mình đang điều dưỡng ở Hải Dương, Đặng Sỹ Ngọc viết:

“Bây giờ, anh cố gắng rèn luyện nhiều hơn. Anh không đi nạng nữa và đã có thể đi được vài ki-lô-mét. Nếu như đi xa hơn anh phải dùng xe đạp. Ngọc cảm thấy mình đã có được một thành công lớn, đó là đã đi được xe, lại còn có thể đèo được em nữa đấy... Mùa đông đang đến rồi, nơi anh ở trời đã bắt đầu lạnh. Đêm nằm thao thức khó ngủ, anh lại nhớ đến em, nhớ Trường Sơn và những đồng đội đã từng chia ngọt sẻ bùi, nhớ từng con đường bị giặc Mỹ phá hoại, từng trận đánh với bộ binh hay với không quân địch... Chà! Những năm tháng ấy đã vĩnh viễn trôi đi, và anh chỉ biết lưu giữ những kỷ niệm ấy trong sâu kín tâm hồn mình...”.

Một trong những lá thư Đặng Sỹ Ngọc gửi người yêu năm 1973. Ảnh: Quang Huy

Hạnh phúc ngọt ngào sau những ngày gian khó

Đầu năm 1975, anh chị quyết định làm đám cưới. Hạnh phúc đến với họ thật ngọt ngào bởi đôi bạn trẻ được hòa chung niềm vui khi đất nước đang rộn ràng tin chiến thắng. “Vui duyên mới”, nhưng anh vẫn khát khao một ngày nào đó được tiếp tục xông pha nơi chiến trận:

“An Lương ngày 26-3-1975

Vân yêu thương!

Trong khí thế rộn ràng đón tin chiến thắng ở chiến trường miền Nam, anh em trong đơn vị đang tập trung nghe đài bình luận về tin quân ta chiến thắng ở Huế. Mọi người đều vui và phấn khởi, anh cũng vậy... Giá bây giờ anh còn lăn lộn ở chiến trường thì vui sướng biết bao! Giá như sau ngày cưới, anh lại được trở vào chiến đấu, được góp phần vào chiến thắng chung của dân tộc...”.

Đám cưới của họ được tổ chức một cách giản dị trước sự chúc mừng của gia đình và đồng đội. Cựu chiến binh Đặng Sỹ Ngọc tâm sự, ngày anh lấy vợ, mẹ anh rất mừng, bởi cô con dâu đã đạt được cả ba “tiêu chuẩn” mà bà hằng mong muốn, đó là: Cùng quê, cùng là bộ đội và biết nghề y để... chăm sóc thương binh. Khi tiếp tục xa nhà để điều trị tại các Trung tâm điều dưỡng, trong những lá thư động viên người vợ mới cưới, Đặng Sỹ Ngọc vẫn thường nhắc đến người mẹ yêu quý của mình:

“Thương mẹ của chúng mình nhiều nữa, Vân nhé! Mẹ đã khó nhọc nuôi anh khôn lớn, giờ đây em cố gắng động viên mẹ, để rồi vài năm nữa mẹ sẽ bế con cho em đi làm. Ngoài này vợ con anh em thương binh cũng đến thăm luôn, nhìn họ hạnh phúc bên nhau, anh lại càng nhớ em... Ở trong đấy em nhớ giữ gìn sức khỏe, còn tiền không phải gửi cho anh đâu vì em còn phải ăn uống, sinh hoạt lúc đi học nữa” (Thư ngày 26-3-1975).

Từ trường Trung cấp Y Nghệ Tĩnh, người vợ trẻ Nguyễn Thị Hồng Vân cũng thường xuyên gửi thư động viên chồng yên tâm điều trị:

“Em đã thi xong môn Chính trị, chưa biết kết quả nhưng có lẽ đạt điểm cao, hiện em đang tiếp tục ôn môn Nội để tuần sau thi tiếp.

Anh yêu thương! Sao trong thư anh không cho em biết về sức khỏe của anh? Vết thương của anh đã phẫu thuật chưa? Lúc nào cũng vậy, em luôn nghĩ tới anh và thương anh nhiều lắm. Cứ nghĩ lúc chồng mình nằm trên bàn mổ như anh Lương khoa Ngoại, em lại không cầm được nước mắt. Hôm anh Lương phẫu thuật vết thương, em cũng có ở đó, vết thương của anh ấy cũng giống như anh, họ gây tê và phẫu thuật trong 10 phút là xong. Nếu ở ngoài ấy họ làm cho anh như vậy thì em cũng đỡ lo. Anh cứ yên tâm điều trị nhé, đừng lo nghĩ nhiều...” (Thư ngày 14-4-1975).

Qua nhiều lần lên bàn mổ, sức khỏe Đặng Sỹ Ngọc mới “tạm ổn” khi bác sĩ phẫu thuật lấy được mảnh bom nằm trong đùi phải. Sau đó là những tháng ngày vợ chồng họ phải vất vả, cực nhọc vật lộn với cuộc sống đời thường để nuôi con cái ăn học. Giờ đây, tổ ấm của họ đã có 3 người con thành đạt. Các con của anh chị đều tốt nghiệp đại học và có công ăn việc làm ổn định, nhưng hằng ngày, dù mưa hay nắng, cựu chiến binh Đặng Sỹ Ngọc vẫn đều đặn có mặt trước cổng Bệnh viện Hữu nghị Đa khoa Nghệ An để có thêm thu nhập từ nghề “xe ôm”. Và, ít ai biết rằng, người cựu chiến binh ấy đã từng bảy lần bị thương ngoài mặt trận...

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn