Hành quân 30 cây số dưới nắng

Trong những ngày đầu huấn luyện, có một cuộc hành quân mà Vũ Đực Chất nhớ mãi: 30 cây số dưới cái nắng gay gắt. Với những tân binh vừa rời quê, đó là một thử thách lớn cả về sức bền lẫn ý chí.

Buổi sáng hôm ấy, khi tiếng còi tập hợp vang lên, trời đã bắt đầu nóng.

Mỗi người mang ba lô, quân trang và trang bị theo quy định. Đội hình nối dài trên con đường đất.

Tiểu đội trưởng Hậu nhìn một lượt rồi nói:

“Hôm nay hành quân đường dài. Giữ sức, giữ đội hình, không ai tự ý tách khỏi đơn vị.”

Chất kéo lại quai ba lô.

Hòa đứng cạnh cười:

“Ba mươi cây số đấy.”

Chất đáp:

“Đi từng cây số một.”

Đoàn quân bắt đầu lên đường.

Những cây số đầu tiên khá nhẹ nhàng. Anh em còn nói chuyện, trêu nhau. Người kể chuyện quê, người nhắc đến bữa cơm sáng, người tính xem đến trưa sẽ đi được bao xa.

Nhưng càng đi, nắng càng gắt.

Mặt đường nóng lên.

Mồ hôi thấm ướt cổ áo.

Ba lô bắt đầu nặng hơn.

Đến khoảng giữa chặng đường, tiếng nói chuyện thưa dần.

Ai cũng tập trung vào từng bước chân.

Chất nhìn về phía trước.

Con đường dường như dài mãi.

Một chiến sĩ trẻ phía sau bắt đầu đi chậm lại.

Hòa quay đầu:

“Ổn không?”

“Ổn.”

Nhưng vài phút sau, người ấy lại tụt xuống.

Chất cùng Hòa giảm tốc độ để đi cạnh bạn.

“Cứ bước đều. Đừng cố chạy.”

Người chiến sĩ gật đầu.

Cả ba tiếp tục đi.

Đến một đoạn đường có bóng cây, đơn vị dừng nghỉ theo kế hoạch.

Mọi người ngồi xuống bên vệ đường.

Nước được chia đều.

Không ai uống quá nhiều một lúc.

Chất ngửa mặt nhìn trời rồi cười:

“Ba mươi cây số mà nghe như ba trăm.”

Hòa đáp:

“Đừng nói nữa, nói cũng tốn sức.”

Cả nhóm bật cười.

Chỉ một câu đùa nhỏ cũng làm không khí nhẹ đi.

Sau giờ nghỉ, đoàn quân tiếp tục.

Nắng vẫn gay gắt.

Có người tháo mũ lau mồ hôi rồi đội lại.

Có người chỉnh dây ba lô.

Có người bước chậm nhưng vẫn giữ khoảng cách.

Tiểu đội trưởng Hậu liên tục nhắc:

“Giữ đội hình!”

“Đừng tách nhau!”

“Còn đường dài nhưng cứ đi từng bước.”

Đến những cây số cuối, mọi người gần như không còn nói chuyện.

Chỉ còn tiếng bước chân đều đều trên mặt đường.

Chất cảm nhận rõ từng cơ bắp mỏi nhừ.

Nhưng khi nghe tiếng người phía sau vẫn còn bước, ông tự nhủ:

Mình còn đi được thì phải đi cùng anh em.

Cuối cùng, sau nhiều giờ, đơn vị trở về điểm tập kết.

Ba mươi cây số đã hoàn thành.

Những người lính trẻ đặt ba lô xuống, ai cũng thở phào.

Có người nằm ngay xuống bãi cỏ.

Có người tháo giày kiểm tra đôi chân.

Hòa nhìn Chất:

“Mai mà bắt đi nữa chắc tôi bỏ trốn.”

Chất cười:

“Ông đi đâu? Tôi bắt lại.”

Cả hai bật cười.

Tiểu đội trưởng Hậu đi ngang qua, nghe thấy liền nói:

“Ngày mai vẫn huấn luyện bình thường.”

Cả tiểu đội đồng thanh:

“Rõ!”

Nhưng sau tiếng “Rõ!” ấy là những nụ cười mệt mỏi.

Nhiều năm sau, khi kể lại cuộc hành quân, Chất nói rằng điều ông nhớ nhất không phải cái nắng, mà là cách mọi người giúp nhau vượt qua.

Người khỏe đi chậm lại.

Người mệt được động viên.

Không ai bỏ ai phía sau.

Ông nói:

“Ba mươi cây số không chỉ dạy chúng tôi cách đi đường dài. Nó dạy chúng tôi biết giữ sức, giữ đội hình và giữ nhau.”

Là người sưu tầm lịch sử, tôi hiểu rằng những cuộc hành quân trên thao trường tuy không có tiếng bom đạn, nhưng chính là những bài học đầu tiên chuẩn bị cho người lính bước vào những chặng đường gian khổ hơn.

Hành quân 30 cây số dưới nắng vì thế trở thành một dấu mốc trong tuổi quân ngũ của Vũ Đực Chất: từ những chàng trai còn vụng về trong bộ quân phục mới, họ dần trở thành những người lính biết chịu đựng, biết kỷ luật và biết dựa vào nhau.

Ba mươi cây số khép lại bằng những đôi chân mỏi mệt.

Nhưng cũng từ đó, mỗi người hiểu thêm một điều: