HÀNH TRÌNH 11 NĂM KIÊN TÂM VÀ NHỮNG ĐÒN TRA TẤN KINH HOÀNG
Giữa những năm tháng đen tối nhất của phong trào đấu tranh đô thị miền Nam, có một cô gái mới 19 tuổi đã bước vào con đường mà bà biết trước sẽ phải trả giá bằng cả tuổi trẻ, tự do và máu thịt của mình. Đó là bà Trương Mỹ Hoa – người sau này trở thành biểu tượng của ý chí kiên trung và lòng kiên định của người cộng sản trong lao tù địch. Giữa tháng 4/1964, bà bị bắt tại Sài Gòn khi đang tham gia vận động phong trào học sinh – sinh viên. Trong tình huống hiểm nghèo, bà nhanh trí khai tên giả là Nguyễn Thị Tâm, đồng thời khai giảm tuổi để tránh bị xét xử theo luật pháp quốc tế. Nhưng chính cái tên “Tâm” ấy, về sau, lại trở thành biểu tượng cho kiên tâm – vững chí suốt 11 năm trời bị giam cầm. Tại Nha Cảnh sát Đô thành, khi những thủ đoạn dụ dỗ, mua chuộc không đạt kết quả, kẻ thù đã lộ rõ bộ mặt tàn bạo. Những đòn tra tấn dã man liên tiếp được trút xuống thân thể người con gái trẻ. Mười đầu ngón tay bị đóng đinh để ép khai báo, nhưng thay vì khuất phục, bà nắm chặt bàn tay đầy máu, đập mạnh xuống bàn, khiến chính kẻ tra tấn cũng phải kinh hãi trước ý chí sắt đá ấy. Có lần, bà bị trói và treo lên xà nhà, hai tên cai ngục dùng gậy gỗ lớn đánh tới tấp. Đòn roi nặng đến mức bật tung móc treo trên tường, khiến bà ngã mạnh xuống nền xi măng, gân tay bị đứt, da thịt rách toạc. Những vết sẹo chằng chịt trên cánh tay bà sau này không chỉ là dấu tích của tra tấn, mà là chứng nhân sống cho tội ác chiến tranh. Dù bản án chính thức chỉ là 18 tháng với cáo buộc “phá rối trị an”, nhưng vì kiên quyết không chào cờ ba sọc, không khai báo tổ chức, bà bị xếp vào diện “cứng đầu”. Hệ quả là 11 năm giam cầm ròng rã, qua các nhà tù khét tiếng như Thủ Đức, Chí Hòa, Tân Hiệp và đặc biệt là gần 4 năm ở chuồng cọp Côn Đảo – địa ngục trần gian. Thế nhưng, vượt lên tất cả những đọa đày về thể xác, bà Trương Mỹ Hoa vẫn giữ vững niềm tin vào lý tưởng cách mạng. Với bà, nỗi đau trong lao tù không thể so sánh với khát vọng độc lập, tự do của dân tộc. Như chính bà từng chia sẻ, đời cách mạng đã chọn thì phải chấp nhận tù đày, hy sinh – và đó là sự hy sinh xứng đáng.
