Hành trình bước lên bầu trời từ cậu bé nghèo xứ Bắc
Trung tướng Nguyễn Văn Cốc (sinh tháng 12 năm 1942) là một phi công tiêm kích huyền thoại của Không quân Nhân dân Việt Nam, người đang nắm giữ kỷ lục bắn rơi nhiều máy bay Mỹ nhất trong lịch sử. Ông là phi công đẳng cấp Ace duy nhất trên thế giới hạ gục từ 9 đến 11 máy bay đối phương bằng chiến đấu cơ MiG-21, vinh dự được Bác Hồ trao tặng 9 Huy hiệu Bác Hồ và phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân vào năm 1969.
Trong lịch sử không chiến thế giới, cuộc đối đầu giữa những chiếc MiG-21 nhỏ gọn của Không quân Việt Nam và những "siêu pháo đài bay" tối tân của Mỹ luôn là một thiên anh hùng ca bất hủ. Viết nên những trang sử vàng chói lọi ấy, Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Cốc đã trở thành một tượng đài vĩ đại — người phi công đạt hiệu suất chiến đấu cao nhất, khiến các phi công sừng sỏ phía bên kia chiến tuyến phải cúi đầu nể phục.
Nguyễn Văn Cốc sinh ra tại xã Bích Sơn, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang. Tuổi thơ ông sớm chịu mất mát lớn khi người cha kính yêu bị thực dân Pháp sát hại. Bi kịch gia đình đã hun đúc trong lòng cậu học trò trường Ngô Sĩ Liên một ý chí sắt đá và khát vọng cống hiến cho Tổ quốc.
Năm 1961, khi đang học lớp 8, ông trúng tuyển kỳ thi tuyển chọn phi công khắt khe. Trải qua khóa huấn luyện dự khóa tại Hải Phòng, tháng 8/1962, ông là một trong những học viên ưu tú được cử sang Liên Xô đào tạo bài bản. Trở về nước vào cuối năm 1964, ông được biên chế vào Đại đội 1, Trung đoàn 921 (Đoàn Không quân Sao Đỏ), sẵn sàng cưỡi trên lưng "En-bạc" MiG-21 để đối đầu với mạng lưới không quân hiện đại bậc nhất thế giới của Mỹ. Trong biên đội tiêm kích thời bấy giờ, vị trí số 1 là vị trí công kích chính, còn vị trí số 2 có nhiệm vụ yểm trợ, bảo vệ phía sau cho số 1. Tuy nhiên, phi công Nguyễn Văn Cốc đã sáng tạo ra một tư duy chiến thuật hoàn toàn mới. Ông biến vị trí số 2 thành một mũi lao công kích thần tốc, chủ động chớp thời cơ kết liễu kẻ thù khi số 1 tạo điều kiện.
Ông Xuất kích trong biên đội do phi công Nguyễn Ngọc dẫn đầu, đối đầu với dàn máy bay F-105 Thunderchief trên bầu trời Hòa Bình - Sơn La, ông đã dũng cảm bám đuổi và phóng tên lửa bắn hạ một chiếc F-105, mở đầu cho chuỗi ngày làm chủ bầu trời. Chỉ trong hai năm khốc liệt 1967 – 1968, bằng lối đánh táo bạo như "chim cắt bổ nhào", ông đã liên tiếp bắn rơi 9 máy bay Mỹ. Danh sách bại trận dưới tay ông bao gồm: 5 chiếc "Thần sấm" F-105, 2 chiếc "Con ma" F-4 Phantom II và 2 chiếc máy bay trinh sát không người lái (UAV)
