"Hành trình chưa kết thúc – chuyện về liệt sĩ Đỗ Ngọc Chiến"

Trong gia đình tôi, có một cái tên không bao giờ nhạt phai - Đỗ Ngọc Chiến. Ông là em trai cùng cha khác mẹ của bà nội tôi, sinh năm 1953 tại thôn Đặng Xá, xã Thanh Long, huyện Yên Mỹ, tỉnh Hưng Yên. Mẹ ông mất rất sớm trong một lần giặt quần áo dưới sông và bị nước cuốn trôi. Tuổi thơ của ông gắn với những buổi theo cha đi làm ruộng, đi chân đất trên bờ đê, quần áo rách, thiếu thốn đủ điều.

Ông hiền lắm. Bà nội kể rằng thuở nhỏ, ông thường bị mấy đứa trẻ trong làng bắt nạt. Mỗi lần như vậy, ông lại chạy về nhà và kêu: “Anh Khương ơi, người ta bắt nạt em…”. Câu nói con nít ấy bây giờ trở thành ký ức đẹp nhất mà gia đình còn lại về ông trước khi ra chiến trường.

Năm ông mười chín tuổi, giấy gọi nhập ngũ về đến nhà. Vì ông quá gầy, đơn vị phải đưa ông đi “vỗ béo” một tuần trước khi huấn luyện. Vỗ béo xong, người ta cho ông về nhà đúng một ngày. Hôm ấy mọi người trong nhà đều đi làm, chỉ có ông nội tôi (anh rể của ông) đưa ông ra điểm tập trung. Hai người đi trên con đường đất, im lặng, chỉ nghe tiếng gió đồng. Trước khi đi, ông quay lại và cười: “Bao giờ hết giặc, em về.”

Vài tháng sau, có một người đàn ông cùng làng đi dân công hoả tuyến tình cờ gặp ông trên đường hành quân. Ông Chiến vẫn khoẻ, vẫn cười. Người ấy về báo tin, nhưng vì xúc động quá, bà tôi lại quên không hỏi gặp ở đâu, đoạn nào. Nếu hôm ấy bà hỏi được câu đó, có lẽ gia đình đã biết nơi ông nằm lại. Cơ hội duy nhất đã trôi qua mãi mãi.

Gia đình nhận giấy báo tử, nhưng trên giấy không ghi nơi an táng. Theo hồ sơ báo chí chính thống, ông nhập ngũ tháng 8/1971, thuộc Đại đội 11, KB, cấp bậc Hạ sĩ và hy sinh ngày 08/10/1972. Em trai ông - ông Đỗ Ngọc Kiên - đã nhiều năm tìm kiếm tại nhiều nghĩa trang, đơn vị nhưng đến nay vẫn chưa xác định được hài cốt.

Nghĩa trang Liệt sĩ xã Thanh Long là nơi gia đình gửi gắm hy vọng. Mỗi lần đi qua, bà lại dừng lại rất lâu và khẽ nói: “Chiến ơi… nếu em ở đây, thì báo cho chị biết.” Những lời nói ấy vừa như hy vọng, vừa như nỗi tiếc thương không thành lời.

Chiến tranh không chỉ lấy đi mạng sống của con người, mà còn lấy đi quyền được trở về. Ông đã gửi tuổi trẻ của mình cho Tổ quốc. Tôi - thế hệ hôm nay - xin tự hứa sẽ sống xứng đáng, sống tử tế để không phụ sự hy sinh đó.

Nguyện vọng của gia đình

Gia đình luôn mang trong mình một mong muốn sâu sắc: sớm tìm được hài cốt của liệt sĩ Đỗ Ngọc Chiến để đưa ông trở về quê hương, trở về bên vòng tay người thân. Sau hơn nửa thế kỷ kể từ ngày ông hy sinh, nỗi mong mỏi ấy vẫn chưa một lần nguôi. Đối với bà nội tôi và các thành viên trong gia đình, việc tìm thấy phần mộ của ông không chỉ là để hoàn thành tâm nguyện của thế hệ đi trước, mà còn là để trả lại cho ông quyền được an nghỉ đúng nơi mình thuộc về. Dù hành trình ấy còn nhiều gian nan, gia đình vẫn hy vọng một ngày nào đó có thể nhận được thông tin chính xác, để đưa ông trở về với đất mẹ, với cội nguồn.