Hành trình "chui sâu, leo cao" và vỏ bọc cố đạo

Cuộc đời tình báo hơn 20 năm của Vũ Ngọc Nhạ bắt đầu từ năm 1954. Ông là một trong số điệp viên chiến lược được tung vào miền Nam chuẩn bị cho thời kỳ hậu Hiệp định Genève. Ông xây dựng vỏ bọc tinh vi: giáo dân công giáo ngoan đạo "bỏ Việt Minh" vì bị kỳ thị, về sống ở Phát Diệm (Ninh Bình), tham gia Tổng bộ Tự vệ Phát Diệm do các giáo sĩ chống cộng khét tiếng lãnh đạo.

Năm 1955, ông cùng vợ con di cư vào Nam, với lý lịch Vũ Đình Long, duy nhất một chi tiết giả là bất mãn chính sách công giáo của chính quyền miền Bắc. Từ vỏ bọc "cố đạo", ông khéo léo gây dựng quan hệ với các giáo sĩ uy tín như Lê Hữu Từ, Hoàng Quỳnh, tạo uy tín trong công giáo và trở thành cầu nối với gia đình họ Ngô. Ông được Ngô Đình Diệm tin tưởng xem như "người một nhà", với vai trò phụ tá của Đức cha Lê Hữu Từ, tiếp cận quan chức cấp cao và cả Tòa thánh Vatican, từ đó nắm nhiều tin tức chiến lược.

Vũ Ngọc Nhạ là một trong số điệp viên chiến lược được tung vào miền Nam chuẩn bị cho thời kỳ hậu Hiệp định Genève. Từ vỏ bọc "cố đạo", ông khéo léo gây dựng quan hệ, tiếp cận quan chức cấp cao của địch, từ đó nắm nhiều tin tức chiến lược.

Sau khi Ngô Đình Diệm bị lật đổ, với ảnh hưởng trong công giáo, Vũ Ngọc Nhạ tiếp tục được Nguyễn Văn Thiệu tin dùng sau khi Thiệu đắc cử, bất chấp sự ngờ vực dai dẳng từ CIA Mỹ. Ông biến nghi ngờ thành đức tin của đối phương để bảo vệ vỏ bọc và thoát hiểm.

Theo nhà văn Hữu Mai, khác với thủ đoạn thông thường, ông Nhạ cảm hóa đối phương bằng nhân cách và đức độ, sống như một linh mục nhân từ, dùng đạo lý thuyết phục người khác. Đây là biện pháp độc đáo ít tình báo viên làm được. Trung tướng Dương Xuân Vinh, nguyên Chính ủy Tổng cục Tình báo Bộ Quốc phòng lý giải, vẻ ngoài và am hiểu "thần học" tạo cho ông vẻ "tôn nghiêm, thần bí", khiến mọi người tin cậy, đặc biệt trong môi trường chính quyền Công giáo của Diệm, giúp ông tiếp cận lãnh đạo cấp cao.

Khả năng diễn xuất "nhập vai" của ông đạt kỳ diệu. Đại tướng Mai Chí Thọ nhận xét: "Từ dáng đi, giọng nói, đôi mắt đến tính cách y như là một cố đạo phản động... một điều kỳ diệu đối với nghệ thuật tình báo mà chính tôi cũng không thể tưởng tượng."

Với vai trò là phụ tá của Đức cha Lê Hữu Từ, ông có điều kiện tiếp cận với các quan chức cao cấp trong chính phủ ngụy quyền và thậm chí cả Tòa thánh Vatican, từ đó nắm được nhiều tin tức chiến lược quan trọng của Mỹ và Ngụy để cung cấp cho tổ chức.