Hành trình của một người lính
Ở độ tuổi thanh xuân, dù thuộc diện tạm hoãn nhập ngũ, Nguyễn Xuân Mão vẫn nêu cao tinh thần, trách nhiệm của người Đảng viên trẻ, kiên định một lòng nghe theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, viết đơn tình nguyện ngập ngũ, xem đó là quyết định ý nghĩa nhất cuộc đời mình.
Đầu tháng 4/1963, ông Mão hăng hái khoác ba lô lên đường nhập ngũ, được biên chế vào đơn vị C39, F341. Từ năm 1964 đến năm 1967, ông trải qua nhiều đơn vị chiến đấu như C39, Sư đoàn 325B, tham gia trận đánh ở A Lưới (Quảng Trị) rồi tiếp tục hành quân vào tỉnh Gia Lai để bổ sung lực lượng cho Sư đoàn 10 chiến đấu tại chiến trường B3 (mặt trận Tây Nguyên).
Năm 1968, cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân nổ ra. Đơn vị của ông được lệnh tiến vào thị xã Gia Lai nhằm phá hủy bãi xe tăng và tòa nhà tỉnh trưởng, bắt sống tên tỉnh trưởng. Trong tình thế giằng co quyết liệt giữa ta và địch, ông Mão bị địch bắn trọng thương, đồng đội dìu ông thoát ra ngoài theo đường cống nước và nằm chờ lực lượng tiếp viện đưa đi cứu thương.
Tuy nhiên, cuộc chiến càng lúc càng cam go, khốc liệt, ông Mão ôm vết thương trên ngực nằm thoi thóp chờ đến 17 giờ cùng ngày, đại đội của địch tiếp tục càn lên, đi trước là xe tăng, sau đó là bộ binh rầm rập bước chân. Ông Mão hồi tưởng lại giây phút sinh tử ấy: “Trong cơn nửa tỉnh nửa mê, tôi thấy bánh xe tăng của địch tiến dần đến, cách vị trí tôi nằm chỉ khoảng 1 - 2 phân mới dừng lại. Chúng nổ súng uy hiếp, bắt tôi lên băng ca đưa đi sơ cứu, sau đó giam giữ tôi tại Trại giam Pleiku, tỉnh Gia Lai”. Tại đây, dù bị thẩm vấn, dụ dỗ và đe dọa, ông Mão vẫn kiên cường, khai báo thông tin giả để bảo vệ đơn vị.
Năm 1969, sau khi đã giở đủ chiêu trò, từ thuyết phục, dụ dỗ đến đánh đập, dọa nạt nhằm lung lay ý chí của những người chiến sĩ cộng sản nhưng bất thành, quân địch đưa tất cả tù binh trong trại giam ra đảo Phú Quốc. Cái khoảnh khắc định mệnh ấy, ông Mão cũng như biết bao đồng đội, chiến sĩ chẳng ai hay biết về những điều tàn bạo nhất, man rợ, khủng khiếp nhất đang chờ đợi mình ở vùng đất đầy nắng và gió này.
