Hành trình của một phi công "Ách" – Góc nhìn từ cuộc đời Anh hùng Lê Hải
Lê Hải (29 tháng 2 năm 1942 - 30 tháng 3 năm 2025) là một Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, sĩ quan Không quân nhân dân Việt Nam, cấp bậc Đại tá. Ông nguyên là Phó tổng giám đốc Cụm cảng hàng không miền Nam, nguyên Sư đoàn trưởng Sư đoàn Không quân 372. Ông là một trong 19 phi công đạt đẳng cấp "Ách" (Ace) trong Kháng chiến chống Mỹ, với thành tích dùng MIG-17 bắn rơi 6 máy bay Mỹ.
Trong dòng chảy lịch sử đấu tranh bảo vệ Tổ quốc của dân tộc Việt Nam, chiến công của Lực lượng Không quân Nhân dân luôn mang màu sắc huyền thoại. Đó là cuộc đối đầu không cân sức giữa những chiếc MiG gọn nhẹ, kỹ thuật khiêm tốn với lực lượng không quân hùng hậu, hiện đại bậc nhất thế giới của đế quốc Mỹ. Giữa hàng ngũ những "con én bạc" ấy, Đại tá, Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Lê Hải nổi lên như một biểu tượng kiên cường về lòng dũng cảm, bản lĩnh và sự cống hiến trọn đời cho quê hương.
Cuộc đời của Đại tá Lê Hải là bức tranh thu nhỏ của một thế hệ lớn lên trong khói lửa chiến tranh, sẵn sàng gạt bỏ tình cảm riêng để gánh vác việc chung. Sinh ra tại vùng đất Quảng Ngãi giàu truyền thống cách mạng, ông sớm rời quê hương tập kết ra Bắc, rồi trở thành một trong những phi công tiêm kích xuất sắc nhất của Không quân Việt Nam. Thành tích bắn rơi 6 máy bay Mỹ bằng chiếc MiG-17 – loại máy bay subsonic không có radar hay tên lửa đối không hiện đại – để ghi tên mình vào danh sách 19 phi công đạt đẳng cấp "Ách" (Ace) không chỉ là con số thống kê đơn thuần. Đó là kết tinh của trí tuệ, sự quyết đoán trong từng tích tắc trên không trung, nơi ranh giới giữa sống và chết chỉ tính bằng nhịp đập con tim.
Điều làm nên tầm vóc của người anh hùng không chỉ nằm ở việc bắn rơi bao nhiêu phi cơ địch, mà còn ở bản lĩnh bảo toàn lực lượng và tinh thần đồng đội. Trong suốt những năm tháng ác liệt trên bầu trời Hà Nội, Hải Phòng, Nghệ An, dù đối mặt với hỏa lực dày đặc, ông chưa từng một lần phải nhảy dù – một kỳ tích chỉ đứng sau huyền thoại Nguyễn Văn Bảy. Không những thế, ông luôn coi trọng việc yểm trợ cho đồng đội lập công. Sự phối hợp ăn ý, tinh thần sẵn sàng làm "chỗ dựa" cho người khác trên không trung chính là biểu hiện cao đẹp nhất của tình đồng chí, đồng đội trong gian khó.
Bước ra khỏi cuộc chiến chống Mỹ, tinh thần trách nhiệm của người lính Lê Hải tiếp tục được khẳng định qua những chặng đường mới. Dù cầm lái máy bay cường kích A-37, chỉ huy Sư đoàn 372, làm công tác huấn luyện cán bộ hay sau này chuyển ngành sang lĩnh vực Hàng không Dân dụng với vai trò Phó Tổng Giám đốc Cụm cảng hàng không miền Nam, ông vẫn giữ nguyên vẹn phẩm chất của một người lính Bác Hồ: tận tụy, kỷ luật và hết lòng vì sự nghiệp chung. Sự chuyển mình từ chiến trường khốc liệt sang mặt trận xây dựng, quản lý kinh tế – hạ tầng thời bình cho thấy một năng lực thích ứng mạnh mẽ và tâm huyết không ngừng nghỉ.
Cuộc đời 78 năm của Đại tá Lê Hải – từ một thanh niên Quảng Ngãi thoát ly đi theo cách mạng đến khi trút hơi thở cuối cùng – là một minh chứng sống động cho bản lĩnh của người Việt Nam trong thế kỷ XX. Nhìn lại hành trình ấy, chúng ta không chỉ nghiêng mình trước một huyền thoại không quân đã đi vào lịch sử, mà còn nhận thức sâu sắc hơn về giá trị của hòa bình, được đánh đổi bằng mồ hôi, trí tuệ và máu xương của những con người kiệt xuất như ông.



