HÀNH TRÌNH CỦA Ý CHÍ VÀ KHÁT VỌNG TỰ DO TRƯỜNG TỒN-HV

HÀNH TRÌNH CỦA Ý CHÍ VÀ KHÁT VỌNG TỰ DO TRƯỜNG TỒN

Cụ Nguyễn Văn Thanh, tên thật là Nguyễn Văn Loan sinh ngày 15/2/1932 Bình Trinh Đông, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An. Nay là xã Tân trụ, tỉnh Tây Ninh.

Cuộc đời của cụ Nguyễn Văn Thanh là một thiên sử thi được viết nên bởi máu, nước mắt và một lòng trung kiên bất diệt. Sinh ra dưới cái tên Nguyễn Văn Loan vào ngày 15/02/1932 tại vùng đất giàu truyền thống cách mạng xã Bình Trinh Đông, huyện Tân Trụ, tỉnh Long An, cụ đã sớm phải nếm trải những vị đắng của cuộc đời. Ngay từ khi còn là một đứa trẻ mới lọt lòng, cụ đã mất đi người mẹ kính yêu – điểm tựa tinh thần lớn nhất của mỗi con người. Thiếu vắng hơi ấm mẫu tử, cậu bé Loan lớn lên trong sự khắc nghiệt của nghèo khó và sự áp bức của chế độ thực dân. Hình ảnh một đứa trẻ gầy gò, đôi chân trần lội bùn trên những cánh đồng mênh mông để chăn vịt thuê cho địa chủ, vừa tranh thủ cầm cuốn sách cũ nát để học con chữ, là một hình ảnh đầy xót xa nhưng cũng bộc lộ ý chí vươn lên mạnh mẽ. Đến năm 12 tuổi, trước cảnh gia đình quá túng quẫn, cụ buộc phải gác lại giấc mơ sách đèn, chấp nhận nghỉ học hoàn toàn để đi làm mướn, ai thuê gì làm nấy, từ gánh nước, cắt cỏ đến những việc nặng nhọc trên đồng bãi để phụ giúp người cha già nuôi nấng em trai.

Chính trong những ngày tháng lam lũ ấy, lòng yêu nước và ý thức về sự bất công đã nảy nở mạnh mẽ trong tâm trí cụ. Năm 1944, khi mới 12 tuổi, một sự kiện đã chứng minh bản lĩnh anh hùng thiên bẩm của cụ. Trong một buổi trưa nắng gắt khi đang chăn trâu bên bờ sông, cụ phát hiện một toán quân địch đang dùng xuồng máy tiến vào lùng sục, âm mưu càn quét các chiến sĩ du kích của ta. Không một chút sợ hãi trước họng súng kẻ thù, bằng sự nhanh trí tuyệt vời, cụ Loan đã bí mật lặn xuống sông, dùng sức mạnh và sự khéo léo của mình để làm chìm chiếc ghe chở cán bộ du kích, tạo ra một hiện trường "tai nạn" giả nhằm giúp các anh bộ đội có lý do chính đáng để thoát thân vào rừng sâu. Không dừng lại ở đó, cụ còn mưu trí thu gom và cất giấu các bao đạn của ta vào những bụi rậm an toàn trước khi địch kịp phát hiện. Khi bị giặc bắt giữ, chúng dùng đủ mọi hình cực, kề súng vào đầu để tra khảo nhằm tìm ra tung tích bộ đội, nhưng cậu bé 12 tuổi ấy vẫn giữ một thái độ bình thản đến lạ lùng, chỉ trả lời duy nhất hai chữ "không biết" đầy sắt đá. Sự kiên định ấy đã khiến quân địch phải bất lực thả người. Chứng kiến tinh thần của con trai, người cha yêu nước đã truyền dạy một đạo lý khắc cốt ghi tâm: "Đời cha con mình đã quá khổ cực vì kiếp đi làm thuê, muốn thoát khỏi cảnh nô lệ thì con đường duy nhất là phải theo cách mạng".

Tháng 4 năm 1949, mang theo lời dạy của cha, cụ Loan chính thức dấn thân vào con đường binh nghiệp tại trạm Bình Đức. Tại đây, một cuộc hội ngộ định mệnh đã diễn ra khi cụ gặp lại người em trai ruột cũng đang hăng hái tham gia kháng chiến. Hai anh em cùng viết đơn tình nguyện phục vụ quân đội, và kể từ đó, cái tên Nguyễn Văn Loan được đổi thành bí danh Nguyễn Văn Thanh. Với vai trò chiến sĩ liên lạc tại Huyện đội Thủ Thừa, cụ Thanh đã trở thành một "sợi chỉ đỏ" nối liền các mạch máu thông tin của cách mạng. Năm 1951, cụ trực tiếp dẫn các đoàn khách và cán bộ cao cấp băng qua lộ Đông Dương – một tuyến đường đầy rẫy sự kiểm soát gắt gao và hỏa lực của địch. Bằng sự am hiểu địa hình từ thuở đi chăn vịt và trí thông minh hơn người, cụ đã đưa các đoàn khách qua vùng nguy hiểm một cách an toàn tuyệt đối. Năm 1952, trong một nhiệm vụ liên lạc đặc biệt, cụ sa vào tay giặc. Suốt 15 ngày đêm bị giam cầm trong nhà tù tăm tối, cụ phải đối mặt với những đòn tra tấn tàn khốc nhất. Tên đồn trưởng là người có quan hệ họ hàng đã dùng đủ mọi thủ đoạn từ mua chuộc, hứa hẹn giàu sang đến đe dọa sát hại gia đình để buộc cụ khai ra cơ sở cách mạng. Tuy nhiên, cụ Thanh vẫn giữ vững khí tiết, giữ trọn lời thề trung thành với Đảng và Nhân dân.

Sau khi thoát khỏi ngục tù nhờ sự bảo lãnh của gia đình với cam đoan "không hoạt động cách mạng", cụ Thanh đã bí mật trở lại hàng ngũ ngay khi có cơ hội. Năm 1956, cụ trực tiếp cầm súng trong trận đánh Giồng Ông Bạn khốc liệt. Năm 1964, một tai nạn trong lúc thử nghiệm vũ khí cải tiến đã khiến mảnh đạn ghim sâu vào mắt cụ, khiến cụ bị hỏng vĩnh viễn một bên mắt. Nỗi đau thể xác không làm mòn ý chí, ngược lại càng thôi thúc cụ chiến đấu mạnh mẽ hơn. Đỉnh cao là trận đánh năm 1970 tại vùng đất Đức Huệ, với tư cách là người chỉ huy, dù chỉ nhìn bằng một con mắt còn lại, cụ đã mưu trí dàn trận phục kích, chỉ huy đơn vị đánh tan một tiểu đoàn biệt kích tinh nhuệ và sừng sỏ nhất của địch, bảo vệ vững chắc vùng căn cứ.

Những đóng góp hy sinh của cụ đã được ghi nhận bằng những phần thưởng cao quý nhất: Huân chương Kháng chiến hạng Nhì, hạng Ba; Huân chương Chiến sĩ vẻ vang các hạng Nhất, Nhì, Ba. Hiện nay, ở tuổi 94, cụ Nguyễn Văn Thanh đang sinh sống cùng con cháu tại khu phố 8, phường Long An, tỉnh Tây Ninh. Năm 2023, cụ vinh dự nhận Huy hiệu 65 năm tuổi Đảng – một chứng chỉ cho một đời người sắt son. Hạnh phúc lớn nhất của cụ hiện nay là thấy người cháu ngoại trai đã nối nghiệp ông cha, tình nguyện phục vụ quân đội lâu dài. Đó là minh chứng cho ngọn lửa truyền thống vẫn rực cháy, cho một lý tưởng sống vì Tổ quốc chưa bao giờ tắt trong huyết quản của gia đình cụ.

Cuộc đời cụ Nguyễn Văn Thanh là một bản hùng ca về sức mạnh của lý tưởng và nhân cách. Tôi thực sự xúc động trước sự hy sinh thầm lặng của cụ ngay từ khi còn là một cậu bé chăn vịt thuê 12 tuổi. Giữa những khắc nghiệt của cuộc sống mồ côi và nghèo đói, cụ không hề gục ngã mà lại chọn cho mình một con đường dũng cảm nhất: đứng về phía lẽ phải. Tôi dành sự nể phục tuyệt đối cho sự kiên định của cụ trong 15 ngày đêm đối mặt với kẻ thù trong nhà giam vào năm 1952. Đó không chỉ là lòng dũng cảm, mà là biểu tượng của một đức tin sắt đá vào con đường cứu nước. Hình ảnh người chỉ huy mang thương tật ở mắt vẫn dàn trận đánh bại tiểu đoàn biệt kích năm 1970 là bài học sâu sắc về ý chí "tàn nhưng không phế", chứng minh rằng sức mạnh thật sự của người lính nằm ở trí tuệ và tâm hồn chứ không chỉ ở thân thể lành lặn. Ở tuổi 94, cụ vẫn là một Đảng viên lão thành mẫu mực, là "ngọn hải đăng" dẫn lối cho con cháu. Việc người cháu ngoại trai viết đơn tình nguyện phục vụ quân đội là minh chứng cho thấy sự thành công của cụ trong việc giáo dục gia đình, truyền lại ngọn lửa yêu nước cho thế hệ tương lai. Cụ Thanh là minh chứng sống cho một thế hệ người Việt Nam kiên cường, sống và chiến đấu vì mục tiêu độc lập dân tộc, để lại cho hậu thế một di sản tinh thần vô giá mà chúng ta phải có trách nhiệm giữ gìn và phát huy.