Hành trình đến Ngày giải phóng: Càng Long giai đoạn 1973-1975 (1)

Hòa bình trên giấy, nhưng lửa chiến tranh vẫn bùng cháy trên thực địa. Đó chính là nghịch cảnh đầy thử thách mà quân và dân Càng Long phải đối mặt sau Hiệp định Paris 1973. Đây là hành trình đi từ cuộc đấu tranh kiên cường giữ đất, giành dân đến đỉnh cao là cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mùa xuân 1975, giải phóng hoàn toàn quê hương trong niềm vui toàn thắng của dân tộc.

1. Bối Cảnh Sau Hiệp Định Paris: "Hòa bình" trên giấy, "chiến tranh" trên thực địa

Hiệp định Paris là một bước ngoặt lịch sử, tuy nhiên, tình hình tại Càng Long ngay lập tức trở nên vô cùng phức tạp và căng thẳng do âm mưu phá hoại trắng trợn của địch.

• Thắng lợi của ta: Việc ký kết Hiệp định Paris là một thắng lợi vĩ đại, mang tầm vóc lịch sử của cách mạng Việt Nam. Đây không chỉ là một thắng lợi về quân sự, mà còn là một thắng lợi ngoại giao và tâm lý vang dội. Kẻ thù buộc phải chấp nhận những điều khoản then chốt: đế quốc Mỹ phải rút toàn bộ quân viễn chinh và chư hầu ra khỏi miền Nam, đồng thời công nhận thực tế có hai chính quyền, hai quân đội. Quan trọng hơn cả, ta giữ nguyên được lực lượng và thế bố trí chiến lược trên khắp các địa bàn, tạo ra một thời cơ lịch sử mới để "đánh cho ngụy nhào", để lại chính quyền Sài Gòn trong thế bị cô lập và suy yếu.

• Âm mưu của địch: Bất chấp cam kết, chính quyền Sài Gòn, với sự hậu thuẫn của Mỹ, đã ngay lập tức triển khai một kế hoạch phá hoại Hiệp định một cách toàn diện và có hệ thống tại Càng Long, với những thủ đoạn vô cùng thâm độc:

◦ Chiến dịch "tràn ngập lãnh thổ": Tung các tiểu đoàn chủ lực càn quét dữ dội vào các vùng giải phóng như Nhị Long, Bình Phú để giành đất, giành dân, phá thế "da beo".

◦ Bình định, lấn chiếm: Đốt nhà, phá hoại tài sản, đánh đập người dân, cắm cờ để mở rộng vùng kiểm soát.

◦ Tăng cường lực lượng: Ráo riết đôn quân bắt lính, củng cố hệ thống đồn bót, đưa tổng số lực lượng địch ở Càng Long lên đến 1.500 tên, đóng giữ tại 93 cứ điểm.

◦ Khủng bố và chia rẽ: Dùng lực lượng công an, cảnh sát, gián điệp liên tục khủng bố gia đình cách mạng, tung tin thất thiệt, gây chia rẽ tôn giáo, dân tộc để làm suy yếu sức mạnh đoàn kết của nhân dân.

Trước hành động phá hoại trắng trợn của địch, Huyện ủy Càng Long đã kiên quyết lãnh đạo quân và dân đứng lên đấu tranh, bảo vệ thành quả cách mạng.

2. Đấu Tranh Bằng Sức Mạnh Tổng Hợp "Ba Mũi Giáp Công" (1973)

Để đối phó với kẻ thù, Huyện ủy Càng Long đã chỉ đạo kết hợp chặt chẽ sức mạnh của "ba mũi giáp công" – một phương thức đấu tranh toàn diện, phát huy sức mạnh của toàn dân. Đây là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa đấu tranh chính trị (vận động quần chúng), đấu tranh vũ trang (tiêu diệt địch bằng quân sự) và binh vận (vận động binh lính địch).

1. Mũi Chính trị: Lấy quần chúng, đặc biệt là "đội quân tóc dài" làm nòng cốt, trực tiếp đấu tranh đòi địch thi hành Hiệp định.

2. Mũi Binh vận: Tập trung tuyên truyền, giáo dục gia đình binh sĩ và trực tiếp kêu gọi lính ngụy bỏ hàng ngũ địch, trở về với nhân dân.

3. Mũi Vũ trang: Lực lượng du kích và bộ đội địa phương chủ động tấn công, tiêu diệt các đồn bót, trừng trị bọn ác ôn, hỗ trợ đắc lực cho các cuộc đấu tranh chính trị.

Từ những cuộc đấu tranh ban đầu này, thế và lực của cách mạng Càng Long đã dần được củng cố, tạo tiền đề vững chắc cho những thắng lợi to lớn hơn trong giai đoạn tiếp theo.

3. Những Thắng Lợi Bước Ngoặt Tạo Đà Tiến Lên (1974)

Năm 1974 chứng kiến những thắng lợi vang dội, làm thay đổi căn bản cục diện chiến trường Càng Long, thể hiện sự trưởng thành vượt bậc trong nghệ thuật chỉ đạo và tác chiến của ta.

• Trận Gò Cà (21/4/1974): Đây không phải là một trận đánh bằng hỏa lực, mà là một trận thắng bằng mưu trí đỉnh cao, một kiệt tác của chiến tranh tâm lý kết hợp với quân sự. Thay vì tấn công trực diện, ta đã khôn khéo dùng kế "liên hoan ăn nhậu" để dụ lính trong đồn ra ngoài, sau đó lực lượng vũ trang ém sẵn bất ngờ ập vào.

◦ Kết quả: Bắt sống toàn bộ 20 tên địch, thu 20 súng và nhiều khí tài. Hơn 500 người dân ấp Gò Cà đã phấn khởi xông lên san bằng đồn địch, xây dựng ấp chiến đấu.

• Giải phóng hoàn toàn xã Nhị Long (20/5/1974): Thừa thắng xông lên, ta tiếp tục bao vây, bắn tỉa, cắt đường tiếp tế của địch ở các đồn còn lại. Bị vây ép trong tình trạng cạn kiệt lương thực, đạn dược, đêm 20-5-1974, địch buộc phải tháo chạy.

◦ Ý nghĩa: Nhị Long trở thành xã đầu tiên của huyện Càng Long được giải phóng hoàn toàn. Việc giải phóng trọn vẹn một xã là một đòn tâm lý cực mạnh, là nguồn cổ vũ to lớn cho toàn quân, toàn dân và là một cú sốc lớn đối với uy thế của địch, chứng tỏ hệ thống kiểm soát của chúng hoàn toàn có thể bị phá vỡ. Thắng lợi này đã tạo đà để ta giải phóng hoàn toàn tuyến lộ số 6 vào tháng 10-1974.

Những thắng lợi vang dội này đã tạo ra một thế trận mới, giúp ta nắm chắc quyền chủ động khi bước vào chiến dịch quyết định cuối năm 1974.

4. Chiến Dịch Mùa Khô 1974-1975: Quét Sạch Địch, Mở Rộng Vùng Giải Phóng

Cuối năm 1974, Càng Long bước vào chiến dịch mùa khô với mục tiêu trọng điểm là giải phóng các xã cánh A (Mỹ Cẩm, Tân An, An Trường, Huyền Hội). Dưới sự hỗ trợ của Trung đoàn 3 Quân khu, quân và dân Càng Long đã liên tiếp giành những thắng lợi giòn giã.

Kết quả giải phóng các xã cánh A:

Thời Gian

Xã Được Giải Phóng

Kết Quả Nổi Bật

Đêm 8-12-1974

Xã Mỹ Cẩm

Du kích bao vây, bức rút đồn Cây Gòn, giải phóng hoàn toàn xã.

11-12-1974

Xã Tân An

Diệt Phân chi khu Tân An, sau đó thừa thắng giải quyết gọn 4 đồn còn lại, đánh thiệt hại nặng Tiểu đoàn bảo an 472.

15-12-1974

Xã An Trường

Tiêu diệt gọn Phân chi khu An Trường và Tiểu đoàn bảo an 471, bắt sống Tiểu đoàn trưởng.

20-12-1974

Xã Huyền Hội

Bức rút Phân chi khu Huyền Hội, tiêu diệt và làm tan rã Tiểu đoàn bảo an 473.

Chỉ trong vòng chưa đầy một tháng, chiến dịch mùa khô đã tạo ra một cuộc đảo chiều chiến lược không thể tin nổi trên chiến trường Càng Long. Thế và lực của ta lớn mạnh vượt bậc, kiểm soát 5 xã và 88 ấp với 80.000 dân. Ngược lại, địch bị co cụm trên tuyến lộ 7 và một vài khu vực, lực lượng sa sút, tinh thần hoang mang tột độ. Thắng lợi này đã tạo ra một bàn đạp chiến lược, đưa Càng Long vào tư thế sẵn sàng cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Mùa xuân 1975.

5. "Thần Tốc - Táo Bạo": Giải Phóng Hoàn Toàn Huyện Càng Long (30/4/1975)

Hòa chung khí thế của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, Huyện ủy Càng Long đã lãnh đạo quân và dân thực hiện cuộc tổng tiến công giải phóng quê hương với tinh thần tự lực, tự cường mạnh mẽ.

5.1. Công tác chuẩn bị:

Thực hiện phương châm "huyện giải phóng huyện, xã giải phóng xã", công tác chuẩn bị được tiến hành khẩn trương trên mọi mặt trận:

• Lực lượng chính trị: Huy động mỗi xã từ 600 người trở lên, sẵn sàng xuống đường áp đảo tinh thần địch, kêu gọi chúng đầu hàng.

• Lực lượng vũ trang: Chỉ trong 7 ngày đầu tháng 4-1975, huyện đã xây dựng xong 4 đại đội địa phương, 1 đại đội đặc công, 1 đại đội công binh và 1 đại đội công an vũ trang.

• Hậu cần & Vũ khí: Phát huy tinh thần tự lực, tự cường, huyện đã phát động phong trào sưu tầm bom đạn lép, huy động hơn 1.000 dân công đào được trên 300 quả bom, 500 đầu đạn để chế tạo hàng ngàn lựu đạn, thủ pháo.

• Binh vận: Mở đợt học tập sâu rộng cho trên 2.000 lượt gia đình binh sĩ, vận động họ kêu gọi con em mình trở về với cách mạng.

5.2. Diễn biến trận đánh cuối cùng:

Đêm 29 rạng sáng 30-4-1975, lệnh tổng tiến công được ban hành. Các lực lượng vũ trang của huyện chia làm 6 mũi đồng loạt tấn công vào các mục tiêu trọng yếu trong chi khu Càng Long, trong khi lực lượng chính trị của quần chúng ào ạt tiến vào thị trấn.

Các mũi tấn công quân sự nhanh chóng siết chặt vòng vây. Đến 14 giờ ngày 30-4, địch mất hết ý chí chiến đấu và mời ta vào thương lượng. Trong quá trình thương lượng, ta đã khôn khéo đưa ra ba điều kiện buộc địch phải chấp nhận (mở đường sông, rút lính khỏi các tuyến đường chính), vừa thể hiện tính nhân đạo, vừa giúp lực lượng ta bí mật triển khai thế trận áp sát, tạo nên sức ép không thể đảo ngược, dẫn đến việc Quận trưởng địch phải chấp nhận đầu hàng.

Thời khắc lịch sử: Đúng 16 giờ ngày 30-4-1975, huyện Càng Long hoàn toàn giải phóng, kết thúc 21 năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước gian khổ nhưng vô cùng vẻ vang.

6. Tổng Kết: Sức Mạnh Từ Lòng Dân

Thắng lợi của quân và dân Càng Long trong giai đoạn 1973-1975 bắt nguồn từ nhiều yếu tố, trong đó nổi bật nhất là ba nhân tố cốt lõi sau:

1. Sự Lãnh Đạo Sáng Suốt, Chủ Động: Huyện ủy Càng Long đã luôn nắm vững quan điểm bạo lực cách mạng, chớp đúng thời cơ, kiên quyết chỉ đạo các lực lượng chủ động tấn công địch, đánh bại mọi âm mưu của chúng và giành quyền làm chủ trên chiến trường.

2. Phát Huy Sức Mạnh Chiến Tranh Nhân Dân: Thắng lợi này là kết quả của việc kết hợp nhuần nhuyễn "ba mũi giáp công", huy động được sức mạnh tổng hợp của toàn dân. Mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi ấp xã là một pháo đài, tạo nên một thế trận lòng dân vững chắc không kẻ thù nào lay chuyển nổi.

3. Tinh Thần Tự Lực, Tự Cường: Đối mặt với muôn vàn khó khăn, Càng Long đã phát huy cao độ tinh thần tự lực, từ việc xây dựng lực lượng đến việc tự chế tạo vũ khí. Chính ý chí sắt đá này đã tạo nên sức mạnh vật chất và tinh thần để thực hiện thắng lợi phương châm "huyện giải phóng huyện, xã giải phóng xã".