Hành Trình Gần Bốn Thập Kỷ Kết Nối Nghĩa Tình Liệt Sĩ Của Người Lính Già

Suốt gần 40 năm qua, cựu chiến binh Đào Thiện Sính đã thầm lặng in dấu chân qua gần 300 nghĩa trang liệt sĩ trải dài từ Quảng Trị đến đất mũi Cà Mau. Trong căn hộ chung cư giản dị ở ngoại thành TP Hồ Chí Minh, người cựu binh 79 tuổi lưu giữ cẩn thận hàng trăm cuốn sổ tay, hồ sơ và thư từ đã ngả màu thời gian – khối tư liệu nặng tới 3 tạ được ông xem như tài sản vô giá, kết tinh từ ký ức chiến trường và tấm lòng tri ân sâu nặng dành cho những người đồng đội đã khuất.

Nỗi niềm canh cánh của ông bắt nguồn từ chính hoàn cảnh quê nhà tại thôn Nhân Lý, xã Khúc Thừa Dụ, TP Hải Phòng. Ngôi làng nhỏ chưa đầy một trăm nóc nhà năm xưa từng có hơn một trăm thanh niên tòng quân, nhưng sau ngày đất nước hòa bình, một nửa trong số đó vĩnh viễn không trở về, bao gồm cả người anh ruột của ông. Bản thân ông nhập ngũ năm 1967, từng là chiến sĩ thông tin liên lạc tại miền Nam và chiến trường Đông Bắc Campuchia. Sau đợt tái ngũ và hoàn thành nhiệm vụ quốc tế vào năm 1984, ông vừa công tác trong ngành bưu điện vừa tận dụng những buổi chiều muộn hay ngày nghỉ cuối tuần để đạp xe khắp các nghĩa trang tìm kiếm phần mộ anh trai và ghi chép thông tin đồng đội. Đến khi nghỉ hưu vào năm 2007, ông dành trọn quỹ thời gian cho những chuyến đi dài ngày với hành trang đạm bạc chỉ gồm vài bộ quần áo, gói mì tôm và những cuốn sổ tay.

Bằng sự kiên trì và tỉ mỉ, ông Sính lần giở từng hàng bia đá, nắn nót ghi lại từng dòng thông tin mờ nhạt do mưa nắng thời gian. Khi vốn dữ liệu dày lên, ông bắt đầu soạn thảo và gửi đi hàng chục nghìn lá thư báo tin tới các thân nhân, cơ quan chính sách, Hội Hỗ trợ gia đình liệt sĩ Việt Nam và Báo Quân đội nhân dân. Những năm đầu, ông tự tay viết từng lá thư; về sau, khi số lượng tăng vọt, ông nhờ các cơ sở dịch vụ đánh máy in sẵn khung mẫu để tiện bổ sung chi tiết. Không chỉ báo tin, ông còn đối chiếu, giải mã các phiên hiệu quân sự và hỗ trợ đính chính thông tin quê quán bị ghi sai hoặc thiếu sót cho hàng nghìn bia mộ.

Dấu ấn khó phai nhất trong chặng đường tìm kiếm của ông là lần gửi khoảng 2.000 cánh thư từ Nghĩa trang Liệt sĩ Gò Dầu (Tây Ninh). Chỉ một tuần sau đó, thân nhân từ khắp mọi miền đã tề tựu về nơi đây để nhận người thân sau hàng chục năm đằng đẵng chờ trông. Đặc biệt, sau nhiều năm đối chiếu hồ sơ và theo đuổi các manh mối mờ nhạt tại miền Đông Nam Bộ, đến năm 2018, ông đã xác định được chính xác phần mộ của người anh trai ruột – liệt sĩ Đào Chí Nguyện, vốn từng bị khắc sai tên trên bia mộ.

Dù tuổi cao sức yếu và hoàn cảnh kinh tế không mấy dư dả, ông Sính chưa bao giờ nhận một đồng thù lao từ các gia đình thân nhân liệt sĩ. Hậu phương vững chắc cho tâm nguyện của ông chính là sự cảm thông, gánh vác việc gia đình của người vợ – bà Đặng Thị Khoát, cùng sự đồng hành, hỗ trợ giấy viết và cước phí bưu chính từ các đoàn thể, nhà hảo tâm. Với ông, những tấm bằng khen cao quý nhận được qua nhiều năm tháng không ý nghĩa bằng nụ cười đoàn tụ và những giọt nước mắt nghẹn ngào của các thân nhân liệt sĩ khi tìm lại được người thân sau bao năm cách biệt.