Hành Trình Giữ Lời Thề Của Người Lính Thành Cổ
Đoàn Mai Lan
Mùa hè năm 1972, Quảng Trị trở thành tâm bão của chiến trường miền Nam. Giữa làn mưa bom xới tung từng vạt đất, Nguyễn Thanh Bình — khi đó mới là một người lính trẻ của đơn vị K8, Tỉnh đội Quảng Trị — cùng đồng đội gồng mình bám trụ suốt 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ.
Trong hầm pháo nồng nặc mùi thuốc súng và khói bão, măng bông băng trắng xóa không đủ quấn hết những vết thương, Bình cùng các đồng chí nắm chặt tay nhau. Người gục xuống, người còn sống chỉ kịp thì thầm một lời hứa ngắn ngủi: "Ai còn sống trở về, nhất định phải tìm đưa anh em về nhà..."
Trận chiến kết thúc, Bình rời chiến trường với những vết thương trên thân thể và hình bóng những đồng đội ngã xuống nằm lại dưới lòng đất mẹ. Khi hòa bình lập lại, cuộc sống mưu sinh vất vả cuốn ông đi, nhưng lời thề năm xưa chưa bao giờ nguôi khoai trong lòng người lính già.
Đến khi nghỉ công tác, cựu chiến binh Nguyễn Thanh Bình bắt đầu hành trình riêng của đời mình. Với cuốn sổ tay sờn góc, chiếc gậy gỗ và trí nhớ mẫn cảm của người từng sống chết ở từng mét hào, ông lội ngược về chiến trường xưa. Căn nhà nhỏ số 23 đường Ngô Thì Nhậm (thị xã Quảng Trị) của ông nhanh chóng trở thành điểm tựa cho hàng ngàn gia đình từ khắp Bắc - Nam lặn lội vào tìm thông tin người thân.
Suốt hơn 40 năm, bất kể nắng cháy dải đất miền Trung hay những cơn mưa rừng xối xả, ông Bình cùng các đồng đội cũ như Vũ Trung Thướng, Trần Minh Vân mần mò từng bụi rậm, vạt đồi ven sông Thạch Hãn. Bằng sự kiên trì phi thường và tình đồng chí thiêng liêng, ông đã trực tiếp chỉ dẫn và cất bốc được gần 90 hài cốt liệt sĩ đưa về an nghỉ tại các nghĩa trang quốc gia.
Mỗi lần tìm thấy một kỷ vật — chiếc lược nhôm, đôi dép cao su hay chiếc ca uống nước rỉ sét — ông Bình lại lặng lẽ rơi nước mắt. Lời thề giữa bão lửa Thành cổ năm 1972 cuối cùng đã được người cựu chiến binh trọn vẹn giữ trọn bằng cả trái tim.


