Hành Trình Một Đời Cống Hiến: Câu Chuyện Của Cựu Chiến Binh Trần Văn Nguyện.

Sinh năm 1950, chú Nguyện nhập ngũ khi 20 tuổi muộn hơn so với hầu hết thanh niên miền Bắc lúc bấy giờ. “Hồi đó lớp bảy, lớp tám mười sáu, mười bảy tuổi là đi rồi”, chú cười hiền, nhớ lại phong trào “Thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người” lan rộng khắp làng trên xóm dưới. Lúc ấy, ai không cầm súng ra trận dường như bị tách khỏi cộng đồng bởi nghĩa tình xóm làng đùm bọc đến mức “nhà cháu có người đi bộ đội mà nhà chú không có người đi cũng không được, không đi thì cũng ngại”. Dù mẹ chú từng tìm mọi cách níu lại đứa con trai sau khi một người anh đã hy sinh, nhưng khi Tổ quốc gọi tên, chú không thể đứng ngoài cuộc.

Trong ký ức của chú, hậu phương không chỉ là chỗ dựa tinh thần mà còn là nguồn lực sống còn của chiến trường. Những năm tháng gian khổ của nhân dân vẫn in hằn trong lời kể: “Người ta làm ra mười hột lúa thì góp tám, ăn có hai… rau muống cũng phải phơi khô gửi cho quân”. Chú bảo, “thương quân một thì thương dân mười”, bởi chính nhân dân đã nuôi dưỡng cả một cuộc kháng chiến trường kỳ.

Vào bộ đội, chú trở thành lính công binh, làm đường, mở lối, vận chuyển những công việc tưởng chừng không ở tuyến đầu nhưng lại luôn đối mặt hiểm nguy. Trên đường Trường Sơn, bom đạn rải đặc đến mức “một mét vuông có bốn trái bom”. Con đường huyết mạch hôm trước vừa mở, hôm sau có thể bị đánh sập, buộc bộ đội lại phải tìm hướng mới. Nhưng đáng sợ nhất không phải bom đạn mà là sốt rét rừng căn bệnh “không thuốc, ai hên thì sống, không thì nằm lại”. Trong trận chiến tại Bình Trị Thiên, pháo sáng của địch thả trắng trời suốt đêm, còn vỏ trái sáng rơi xuống thì “nó bự hơn cái máng cho lợn ăn… rớt một cái là sập hầm”. Những câu nói giản dị ấy lại khắc họa rõ sự khốc liệt của chiến tranh và ý chí kiên cường của người lính Trường Sơn năm ấy.

Tưởng chừng hòa bình lập lại sẽ mang đến cuộc sống yên ả, nhưng thời bình của chú Nguyện vẫn chưa bao giờ thật sự bình yên. Khi vào Tân Hiệp lập nghiệp và tham gia công tác địa phương, chú từng nhiều lần bị các phần tử chống phá nhắm đến. Để giữ trọn vẹn sự kịch tính và chân thật của sự kiện, dưới đây là nguyên văn lời chú kể:

“Đợt làm trưởng ấp chú bị ám sát mấy lần. Kiểu như là lúc đó đã hòa bình rồi nhưng mà vẫn còn một số thành phần chưa chấp nhận được nên chúng đưa ra hai phương án: một phương án áp sát, một phương án bắt cóc.

Đợt đó do còn khó khăn nên ở ấp của chú chưa có máy AN/PRC-25 cho nên không báo trước được thông tin có phản động nên chú không biết để đề phòng. Bữa đó nó vào nó bắn chết ba thằng du kích chết tại trận rồi nó lấy năm khẩu súng. May mắn bữa đó là không có chú, chú đi công tác đang trên đường về.

Tới ngã tư sông nó soi đèn vào xuồng của chú. Vì có một số phản động ở xứ khác đến nên nó không biết mặt chú. Nó soi đèn hoài, chú không thấy đường lái nên chú chửi nhưng nó vẫn soi vào mặt chú. Chú móc súng bắn. Lúc đó cái tốp ở gầm cầu tưởng chú mang quân về chi viện nên nó bỏ chạy.

Còn cái tốp bên kia bắt đầu nó hành động thì mấy thằng lính bắn nhau. Rồi nó cử một thằng ra cái bồn nước nhà máy nằm kích chờ bắn chú mà chú lại không hay.

Tối đó không có đèn, chú phải mò mò đi về. Vừa về đến cửa, bà xã chú chạy ra la lớn ‘bắn!’ rồi bà xỉu ngay tại chỗ.

Ở trên gác gỗ nó bắn chết một thằng trên đó, máu nó chảy xuống giường bà xã chú rồi nhỏ xuống gầm giường. Trời ơi lúc đó ba đứa con chú núp dưới gầm giường, máu nhỏ lên người mà cũng không dám la.

Chú kéo bà ấy vào khe mấy bao lúa rồi chú nhảy vô cái bồn nước máy. Chú chỉ nghĩ là tụi lính nhậu xỉn bắn nhau chứ chưa biết là phản động. Đến khi yên chú mới gọi ông phó ấp đưa vợ ra trạm xá.

Ra đó công an huyện mới hỏi: ‘Bà bí thư xã chưa báo cho chú gì à?’ Lúc đó chú mới biết là có phản động.Lo cho vợ con xong, chú đi truy lùng mấy thằng đó 3-4 tháng và bắt dính chúng nó tại Sài Gòn.”

Câu chuyện đầy kịch tính ấy cho thấy dù chiến tranh đã lùi xa, người cán bộ cơ sở vẫn phải đối mặt hiểm nguy để giữ bình yên cho quê hương trong những năm tháng đất nước còn chông chênh sau giải phóng. Những thử thách thời hậu chiến ấy lại một lần nữa chứng minh bản lĩnh và sự kiên cường của người lính Trường Sơn năm nào.

Về sau, chú Nguyện tiếp tục cống hiến trong nhiều vai trò khác nhau ở huyện và tỉnh: làm công tác Mặt trận, Hội Chữ thập đỏ, Ban Dân vận, công tác dân tộc – tôn giáo… và là một trong những người đặt nền móng cho Ban Tôn giáo của tỉnh. Dù ở bất kỳ vị trí nào, chú vẫn giữ trọn tác phong của người lính: kỷ luật, tận tụy và hết lòng vì nhân dân.

Câu chuyện cuộc đời của cựu chiến binh Trần Văn Nguyện không chỉ là hồi ký của một người lính mà còn là biểu tượng của ý chí kiên trung, tinh thần trách nhiệm và tấm lòng son sắt với Tổ quốc. Lắng nghe chú kể, chúng tôi hiểu hơn giá trị của hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao hy sinh của thế hệ đi trước. Buổi gặp mặt khép lại, nhưng trong chúng tôi vẫn đọng lại niềm biết ơn sâu sắc và sự tự hào về một con người đã dành trọn cuộc đời mình cho đất nước và nhân dân.