HÀNH TRÌNH NGƯỜI LÍNH HOÀNG NGỌC LAN – TUỔI XUÂN CỐNG HIẾN CHO BIÊN CƯƠNG TỔ QUỐC

Trong dòng chảy lịch sử bảo vệ Tổ quốc những năm cuối thập niên 70, đầu thập niên 80, có biết bao người con của quê hương Nghĩa Đô (trước đây thuộc xã Vĩnh Yên, huyện Bảo Yên, tỉnh Lào Cai) đã lặng lẽ lên đường, đóng góp tuổi trẻ cho sự bình yên của đất nước. Trong số họ, Cựu chiến binh Hoàng Ngọc Lan, sinh ngày 13/04/1957 tại bản Nặm Kỳ, là một trong những tấm gương tiêu biểu – một người lính kiên trung, bền bỉ, gắn cả tuổi thanh xuân với khói lửa biên giới phía Bắc.

Sinh ra và lớn lên giữa núi rừng Tây Bắc, Hoàng Ngọc Lan sớm thấm đẫm tinh thần yêu nước, truyền thống cách mạng của quê hương. Năm 1977, khi mới 20 tuổi, trước yêu cầu xây dựng lực lượng thanh niên xung phong – chiến sĩ phục vụ phát triển kinh tế gắn với nhiệm vụ quốc phòng, ông đã hăng hái ghi tên tham gia.

Tháng 7/1977, chàng trai trẻ Hoàng Ngọc Lan rời bản Nặm Kỳ, khoác ba lô về Trung đoàn 124, xã Phú Thịnh, tỉnh Yên Bái. Những ngày đầu, ông cùng đồng đội bước vào thời kỳ huấn luyện gian khổ: rèn thể lực, luyện điều lệnh, hành quân dã ngoại, làm quen với khí hậu khắc nghiệt của vùng rừng núi.

Nắng rát mặt, mưa rừng xối xả, quần áo ướt cả ngày, bữa cơm chỉ có rau rừng và muối trắng… nhưng người lính trẻ vẫn kiên cường vượt qua. Bởi phía trước là Tổ quốc đang cần, là biên giới đang đòi hỏi những đôi vai chắc chắn để dựng xây.

Kết thúc 3 tháng huấn luyện, cuối năm 1977, đơn vị của ông được lệnh cơ động lên biên giới xã Cốc San (Lào Cai) để tham gia làm đường giao thông phục vụ nhiệm vụ quốc phòng. Những con dốc dựng đứng, những vách núi cheo leo và vô vàn hiểm nguy luôn rình rập; vậy mà với ý chí của tuổi trẻ, họ đã mở nên những tuyến đường chiến lược quan trọng, góp phần vào thế trận bảo vệ biên cương.

Tháng 12/1977, ông Hoàng Ngọc Lan được điều chuyển sang Đại đội 20, Sư đoàn 345, đơn vị trinh sát – một trong những lực lượng tinh nhuệ, dũng cảm nhất thời bấy giờ. Công việc trinh sát vốn đặc thù: hoạt động độc lập, linh hoạt, thường xuyên phải băng rừng, vượt suối, tiếp cận địch từ những hướng hiểm yếu nhất.

Ngay từ những ngày đầu, ông đã thể hiện sự quyết tâm, gan dạ và tinh thần trách nhiệm cao. Những đêm hành quân dưới trăng, những lần luồn rừng cả ngày không chợp mắt, những trận phục kích căng thẳng… đã rèn luyện ông trở thành người lính trinh sát vững vàng, điêu luyện.

Thời điểm đó, tình hình biên giới phía Bắc ngày càng căng thẳng. Những dấu hiệu xâm lấn, khiêu khích ngày một gia tăng, báo hiệu nguy cơ chiến sự có thể bùng nổ bất cứ lúc nào. Trong hoàn cảnh ấy, từng tổ trinh sát như ông Lan luôn là những “con mắt” của đơn vị, bám sát mọi diễn biến, cung cấp thông tin quan trọng cho bộ chỉ huy.

Ngày 17/2/1979 – cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc bùng nổ. Tiếng súng, tiếng pháo rền vang dọc toàn tuyến, hàng nghìn chiến sĩ Lào Cai phải đối mặt với cuộc chiến khốc liệt và bất ngờ.

Đại đội 20 – Sư đoàn 345 phối hợp với Trung đoàn 192 nhận nhiệm vụ chiến đấu tại địa bàn Bát Xát – một trong những khu vực nóng bỏng nhất. Là lính trinh sát, ông Hoàng Ngọc Lan trực tiếp tham gia các trận đánh giáp lá cà, cận chiến quyết liệt, giành giật từng vị trí, từng mỏm đá với quân xâm lược.

Những ngày tháng ấy là ký ức không bao giờ quên: tiếng súng nổ hòa với tiếng núi rừng rung chuyển, đồng đội ngã xuống ngay bên cạnh, những hố pháo sâu hoắm bên sườn núi, những bữa ăn gói gọn trong chiếc lương khô nửa vời. Nhưng sự kiên cường, lòng quả cảm của người lính Nghĩa Đô vẫn sáng bừng.

Ông Lan cùng đồng đội chiến đấu không chỉ bằng súng đạn, mà bằng cả tinh thần “còn người còn trận địa”, giữ vững từng tấc đất của Tổ quốc. Những chiến công thầm lặng ấy đã góp phần làm nên bản hùng ca biên giới năm 1979.

Sau những tháng ngày chiến đấu ác liệt, cuối năm 1979, ông được điều chuyển về Km 17 tại Nông trường Phong Hải, tiếp tục tham gia nhiệm vụ tuần tra, bảo vệ biên giới. Công việc của đội tuần tra vô cùng vất vả: ngày đi bộ hàng chục cây số, đêm bám chốt, quan sát động tĩnh dọc tuyến.

Lộ trình tuần tra của ông kéo dài từ:

Km 1 Lào Cai – Km 3 Bản Phiệt – xã Pha Long, những khu vực thường xuyên xảy ra xâm phạm, khiêu khích. Đèo dốc cao ngất, thời tiết thất thường, nhiều đoạn rừng rậm hiểm trở; người lính chỉ có chiếc ba lô, khẩu súng và niềm tin vào nhiệm vụ thiêng liêng.

Nhưng chính trong gian khó ấy, tinh thần người lính càng được hun đúc. Ông cùng đồng đội đã góp phần giữ vững an ninh trên toàn tuyến, tham gia hàng trăm lượt kiểm tra, xử lý tình huống, bảo vệ tuyệt đối an toàn cột mốc biên giới.

Tháng 5/1981, sau gần bốn năm gắn bó với quân ngũ, trải qua chiến đấu, xây dựng và bảo vệ biên cương, ông Hoàng Ngọc Lan xuất ngũ. Trở về bản Nặm Kỳ, ông lại bắt tay vào lao động sản xuất, xây dựng kinh tế gia đình và đóng góp cho cộng đồng.

Dù rời quân ngũ, nhưng phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” vẫn luôn tỏa sáng trong ông: tận tụy, trách nhiệm, gương mẫu trong mọi phong trào của thôn, của xã. Ông tham gia các hoạt động của Hội Cựu chiến binh, Hội Người cao tuổi, tích cực vận động bà con phát triển kinh tế, xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn an ninh trật tự địa phương.

Đi qua chiến tranh, ông không nói nhiều về những gian khổ mình từng trải, nhưng mỗi lần nhắc lại, đôi mắt ông ánh lên sự tự hào—tự hào vì đã được sống và chiến đấu vì Tổ quốc, vì quê hương.

Cuộc đời cựu chiến binh Hoàng Ngọc Lan là minh chứng cho tinh thần kiên cường, bất khuất của thế hệ cha anh trong cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc. Từ người lính mở đường, chiến sĩ trinh sát, đến người tuần tra biên giới, rồi cán bộ, hội viên gương mẫu tại địa phương… ở cương vị nào, ông cũng trọn vẹn tâm huyết với quê hương, đất nước.

Những đóng góp của ông xứng đáng được trân trọng, ghi nhận, là niềm tự hào của gia đình, của bản Nặm Kỳ và của xã Nghĩa Đô hôm nay.