Hành trình tìm con
Hành trình tìm con của người mẹ tóc đã bạc trắng
Hành trình tìm con
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày nhận giấy báo tử của người con trai cả, nhưng với mẹ Ma Thị Việt, hành trình đi tìm liệt sĩ Ma Thanh Nhi chưa bao giờ dừng lại.
Năm 1975, gia đình nhận được giấy báo tử báo tin anh Ma Thanh Nhi đã anh dũng hy sinh tại cầu Phan Thiết, tỉnh Phan Thiết, nay thuộc tỉnh Bình Thuận. Khi ấy, chiến tranh đang đi đến những ngày cuối cùng, đất nước chuẩn bị bước sang một trang sử mới. Trong khi nhiều gia đình mong chờ người thân trở về sau ngày hòa bình, mẹ Ma Thị Việt chỉ còn biết ôm chặt tờ giấy báo tử với niềm hy vọng mong manh rằng, sau khi hy sinh, con trai mình đã được đồng đội đưa về an táng tại một nghĩa trang liệt sĩ ở miền Nam.
Niềm hy vọng ấy theo mẹ suốt nhiều năm. Mẹ vẫn luôn nghĩ, chỉ cần có điều kiện vào miền Nam, nhất định sẽ tìm được nơi con yên nghỉ để thắp cho con một nén hương.
Đến năm 2009, sau nhiều năm chắt chiu, dành dụm, mẹ cùng người con gái và cháu gái quyết định thực hiện chuyến đi mà bà đã chờ đợi hơn ba mươi năm. Mang theo tờ giấy báo tử đã ngả màu thời gian, ba bà cháu lặn lội vào Bình Thuận, tìm đến nơi ghi trong hồ sơ là cầu Phan Thiết – nơi người con trai của mẹ đã ngã xuống khi mới mười chín tuổi.
Từ địa danh trên giấy báo tử, mẹ tiếp tục tìm đến các nghĩa trang liệt sĩ trong khu vực. Ở mỗi nơi, bà đều nhờ cán bộ quản trang dò tìm danh sách, rồi lặng lẽ đi dọc những hàng mộ, hy vọng sẽ nhìn thấy cái tên Ma Thanh Nhi trên một tấm bia. Mỗi lần bước vào một nghĩa trang, trong lòng mẹ lại dấy lên một niềm hy vọng. Nhưng khi bước ra, hy vọng ấy lại lặng lẽ khép lại.
Suốt chuyến đi, mẹ không tìm thấy phần mộ của con.
Người mẹ già trở về quê với tờ giấy báo tử vẫn còn trên tay và nỗi day dứt vẫn còn nguyên vẹn. Hơn ba mươi năm sau ngày đất nước thống nhất, mẹ vẫn chưa một lần biết chính xác nơi người con trai của mình đang yên nghỉ. Điều khiến mẹ trăn trở nhất không phải là quãng đường đã đi, mà là con vẫn còn ở đâu đó giữa chiến trường năm xưa, chưa được trở về với gia đình.
Những năm sau này, mỗi khi Nhà nước triển khai lấy mẫu ADN để phục vụ công tác tìm kiếm, xác định danh tính các liệt sĩ chưa rõ thông tin, dù tuổi đã ngoài chín mươi, mẹ vẫn nhờ con cháu đưa mình đi. Với mẹ, đó là một cơ hội, dù rất nhỏ, để có thể tìm lại con.
Hôm nay, thời gian đã phủ bạc mái tóc của người mẹ. Đôi chân không còn đủ khỏe để đi những chặng đường dài như chuyến đi năm 2009, nhưng niềm mong mỏi ấy vẫn còn nguyên vẹn. Mẹ không mong điều gì lớn lao, chỉ mong một ngày nào đó biết được nơi con nằm lại, để đón con trở về với quê hương, nơi có gia đình vẫn chờ con sau hơn nửa thế kỷ.
Có lẽ, đối với mẹ Ma Thị Việt, hành trình đi tìm con chưa bao giờ chỉ là tìm một phần mộ. Đó là hành trình của một người mẹ dành trọn cuộc đời để thực hiện lời hứa thầm lặng với người con trai đã lên đường ở tuổi mười tám và mãi mãi không trở về.


