HANH TRÌNH TÌM ĐƯỜNG CANH TÂN
Năm 1905, trong bối cảnh phong trào yêu nước Việt Nam đang tìm kiếm những phương thức đấu tranh mới, ba nhà chí sĩ xứ Quảng gồm Huỳnh Thúc Kháng, Phan Châu Trinh và Trần Quý Cáp đã cùng nhau thực hiện chuyến đi vào Nam Kỳ để tìm hiểu tình hình xã hội.
Đây không đơn thuần là một chuyến đi của những nhà Nho muốn mở rộng kiến thức. Đó còn là hành trình tìm hiểu đời sống nhân dân, khảo sát tình hình kinh tế, giáo dục và nhận thức xã hội, từ đó tìm kiếm những giải pháp đổi mới phù hợp với thực tiễn đất nước.
Trong chuyến đi, ba nhà chí sĩ quan tâm đến tình hình dân trí, đời sống của người dân và những thay đổi trong hoạt động thương mại, sản xuất. Những điều mắt thấy, tai nghe đã góp phần củng cố nhận thức rằng muốn đất nước phát triển, cần thay đổi từ nền tảng xã hội, đặc biệt là giáo dục và kinh tế.
Huỳnh Thúc Kháng cùng các đồng chí chủ trương vận động người dân từ bỏ lối học chỉ chú trọng khoa cử, hướng đến thực học, học chữ Quốc ngữ, tiếp thu tri thức mới và phát triển nghề nghiệp.
Từ những cuộc gặp gỡ, trao đổi và khảo sát thực tế, các nhà chí sĩ càng nhận thức rõ sự cần thiết phải xây dựng một phong trào canh tân có sự tham gia của đông đảo nhân dân.
Chuyến đi năm 1905 trở thành một dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành phong trào Duy Tân ở Trung Kỳ. Đối với Huỳnh Thúc Kháng, đó cũng là bước chuyển từ tư tưởng của một nhà khoa bảng sang hoạt động thực tiễn vì sự tiến bộ của xã hội.
Hành trình của ba nhà chí sĩ đã thể hiện tinh thần dấn thân của lớp trí thức đầu thế kỷ XX, không chỉ suy nghĩ về vận mệnh đất nước mà còn trực tiếp tìm hiểu đời sống nhân dân để tìm hướng đi cho công cuộc đổi mới.


