HÀNH TRÌNH TÌM LẠI 34 CHIẾN SĨ ĐẦU TIÊN: ĐẠI TƯỚNG VỚI NGHĨA TÌNH KHÔNG BAO GIỜ BỎ QUÊN
Trương Ngọc Mai

Năm 1992, khi đất nước đã hòa bình hàng chục năm và bản thân đã ở tuổi xưa nay rare, Đại tướng Võ Nguyên Giáp vẫn đặc biệt trăn trở về việc xác minh danh tính, quê quán của 34 chiến sĩ đầu tiên thuộc Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân — tiền thân của Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông nhấn mạnh với các cán bộ sưu tầm tư liệu lịch sử một câu nói đầy đau xăm: "Việc này tuy đã chậm, nhưng vẫn còn kịp và vẫn phải làm." Từ sự chỉ đạo tha thiết của ông, một hành trình rà soát, tập hợp hồi ký và xác minh nhân chứng kéo dài đã được triển khai để trả lại đầy đủ tên tuổi cho từng người lính đầu tiên ấy.
Thái độ trân trọng từng cái tên trong lịch sử của Đại tướng phản ánh một nhân cách lớn và tấm lòng nghĩa tình sâu nặng của người chỉ huy. Với Đại tướng, chiến thắng không phải là những con số trừu tượng hay những danh xưng chung chung, mà được làm nên bởi từng con người bằng xương bằng thịt. Việc tìm lại 34 người lính đầu tiên không chỉ là phục dựng một hồ sơ lịch sử, mà là sự trả nợ tâm linh của vị Anh cả đối với những người đồng đội đã cùng mình đặt gạch móng đầu tiên cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Câu chuyện trong thiên "Thời hoa lửa" này nhắc nhở chúng ta rằng: một dân tộc vĩ đại là một dân tộc không bao giờ lãng quên những người đã ngã xuống. Hành trình tìm lại danh tính cho những người lính đầu tiên của Đại tướng Võ Nguyên Giáp chính là lời khẳng định về đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" — nơi mỗi tên người, tên quê hương làm nên lịch sử đều xứng đáng được ghi danh và tôn vinh mãi mãi.



