HÀNH TRÌNH TÌM LẠI ĐỒNG ĐỘI TỪ MỘT LỜI KỂ Ở VỊ XUYÊN

HÀNH TRÌNH TÌM LẠI ĐỒNG ĐỘI TỪ MỘT LỜI KỂ Ở VỊ XUYÊN

Nhân vật: Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ và nhân chứng Vàng Thìn Hòa.

Đội tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ, BCHQH Hà Giang tác nghiệp tại hiện trường

Bối cảnh: Công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại mặt trận Vị Xuyên, Hà Giang.

Câu chuyện: Có những cuộc tìm kiếm bắt đầu từ một câu chuyện được giữ trong trí nhớ suốt hàng chục năm. Ở Vị Xuyên, hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ có một nguồn tin như thế, bắt đầu từ lời kể của ông Vàng Thìn Hòa ở thôn Hoàng Lỳ Phả, xã Minh Tân.

           Nhiều năm trước, trong quá trình khai hoang trồng ngô, ông Hòa phát hiện bốn nấm đất có hình dáng giống những ngôi mộ liệt sĩ. Không có đầy đủ thông tin để xác định ngay, ông chỉ ghi nhớ vị trí. Thời gian trôi qua, ký ức ấy vẫn được ông giữ lại. Khi Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tiếp nhận thông tin, tổ công tác nhanh chóng xuống hiện trường. Từ điểm đóng quân trên lưng chừng núi, họ phải đi bộ gần hai kilomet xuống thung lũng. Sau đó, cán bộ khảo sát địa hình, đánh dấu tọa độ, chụp ảnh và lập hồ sơ để tiếp tục xác minh. Câu chuyện cho thấy công việc tìm kiếm liệt sĩ không đơn giản là “đi tìm rồi đào”. Trước mỗi vị trí là cả một quá trình xác minh thông tin. Một nguồn tin phải được kiểm tra, đối chiếu với địa hình, hồ sơ, lời kể của nhân chứng và các dấu hiệu thực địa. Vị Xuyên là địa bàn đặc biệt khó khăn. Địa hình núi đá, bom mìn còn sót lại và sự thay đổi của địa hình theo thời gian khiến công tác tìm kiếm đòi hỏi sự kiên trì và an toàn tuyệt đối. Điều đáng quý nhất là sự phối hợp giữa nhân chứng và lực lượng tìm kiếm. Người dân giữ ký ức; người lính hôm nay biến ký ức ấy thành dữ liệu để xác minh.

           Câu chuyện cũng nhắc chúng ta rằng tri ân có thể bắt đầu từ việc lắng nghe. Một người dân nhớ một vị trí, một cựu chiến binh nhớ một đồng đội, một gia đình giữ lại sơ đồ cũ – tất cả có thể trở thành manh mối để đưa một người lính trở về.

           Nguồn tin của ông Vàng Thìn Hòa cho thấy vai trò rất quan trọng của người dân trong việc lưu giữ lịch sử. Một vị trí nhìn thấy khi khai hoang trồng ngô có thể trở thành manh mối nhiều năm sau. Nhưng điều đáng quý không chỉ là phát hiện bốn nấm đất. Đó là việc ông nhớ và cung cấp thông tin khi có cơ hội. Đội tìm kiếm sau đó không kết luận vội vàng mà khảo sát, đánh dấu tọa độ, chụp ảnh và lập hồ sơ để xác minh. Quy trình ấy thể hiện sự nghiêm túc của công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ.

Nguồn tư liệu: Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Tuyên Quang, bài “Hành trình đưa những người anh hùng liệt sĩ trở về quê hương”, 2026.