HÀNH TRÌNH TÌM TÊN CHO NHỮNG NGƯỜI LÍNH NẰM LẠI ĐƯỜNG AN

Chiều xuống trên những nghĩa trang liệt sĩ ở Đường An. Khói hương lặng lẽ bay giữa những hàng mộ ngay ngắn. Hầu hết những người nằm đó đều có tên, có quê quán, có một cuộc đời được ghi lại trên bia đá.

Nhưng vẫn có những ngôi mộ chỉ mang một dòng chữ: liệt sĩ chưa xác định được thông tin.

Đó là những người lính đã hy sinh trong chiến tranh nhưng sau hàng chục năm vẫn chưa thể xác định chính xác họ là ai, quê hương ở đâu, gia đình nào đang chờ đợi.

Theo thông tin chính thức của xã Đường An, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Thúc Kháng có 13 phần mộ chưa xác định được thông tin; tại Nghĩa trang Liệt sĩ Thái Học có 11 phần mộ, tổng cộng 24 phần mộ.

Năm tháng đã phủ lên những người lính ấy một lớp bụi thời gian.

Có thể họ từng là những chàng trai rất trẻ. Có người có thể vừa rời mái nhà, có người đã có gia đình, có người có một người mẹ ngày ngày ngóng con trở về.

Nhưng chiến tranh không phải lúc nào cũng để lại đầy đủ những dấu vết.

Một người lính có thể mất đi, nhưng tên tuổi của anh lại bị thất lạc giữa những năm tháng khốc liệt.

Và rồi, hàng chục năm sau, quê hương bắt đầu một hành trình đi tìm lại những cái tên ấy.

Tháng 7 năm 2026, xã Đường An triển khai kế hoạch lấy mẫu hài cốt đối với các phần mộ chưa xác định được thông tin để phục vụ giám định ADN. Trước khi lấy mẫu, địa phương tổ chức các nghi lễ dâng hương, cầu siêu, cầu an tại các nghĩa trang.

Ngày 22 tháng 7 năm 2026, việc lấy mẫu bắt đầu tại Nghĩa trang Liệt sĩ Thúc Kháng, sau đó tiếp tục tại Nghĩa trang Liệt sĩ Thái Học.

Mỗi mẫu hài cốt được lấy xuống không đơn thuần chỉ là một mẫu xét nghiệm.

Đó là hy vọng.

Hy vọng một ngày nào đó có thể xác định được người đang nằm trong ngôi mộ.

Hy vọng một gia đình sau nhiều thập kỷ có thể biết người thân của mình đã nằm lại ở đâu.

Và hy vọng những người lính đã hy sinh trong thời hoa lửa sẽ không còn phải mang danh phận “vô danh” mãi mãi.

Đến tháng 7, xã Đường An cho biết đã hoàn thành lấy mẫu và số hóa thông tin đối với 18 hài cốt liệt sĩ chưa xác định danh tính.

Có lẽ sẽ còn phải chờ thêm thời gian để những kết quả giám định có thể trả lại tên tuổi cho từng người.

Nhưng điều quan trọng là hành trình ấy đã bắt đầu.

Ngày hôm nay, những ngôi mộ ấy vẫn nằm yên giữa quê hương Đường An. Người dân đến thắp hương, những đoàn công tác đến viếng, và thế hệ trẻ có thể đứng trước những bia mộ ấy để hiểu rằng hòa bình không tự nhiên mà có.

Có những người đã hy sinh để đất nước có ngày hôm nay. Và có những người vẫn đang được quê hương đi tìm, chỉ để trả lại cho họ một điều tưởng chừng rất nhỏ bé nhưng vô cùng thiêng liêng: một cái tên.